Ég tók þátt í Pósthlaupinu um daginn (26. júlí sl.) eins og ég hef reyndar gert árlega síðan þessi hlaupaviðburður var fyrst haldinn sumarið 2022. Þetta var sem sagt fjórða Pósthlaupið mitt. Og alltaf hef ég haldið mig við sömu vegalengdina, þ.e. 26 km leiðina frá Kirkjufellsrétt í Haukadal að pósthúsinu í Búðardal, (sem nú er orðið að fyrrverandi pósthúsi). Með þessu móti get ég notað Pósthlaupið sem eins konar „samræmt próf“ á hlaupagetuna.
Væntingar?
Aldrei þessu vant lagði ég af stað í Pósthlaupið án væntinga, þó að ég viðurkenni að ég hefði orðið leiður ef mér hefði ekki tekist að ljúka hlaupinu á skemmri tíma en 2:30 klst. Ég var nefnilega alveg við þau mörk tvö fyrstu árin – og hef á tilfinningunni að þar hljóti mörk hins ásættanlega að liggja. Í fyrra var tíminn hins vegar miklu betri, þ.e. um 2:18 klst., enda hafði ég þá náð miklu lengra og samfelldara æfingatímabili en árin á undan. Þetta árið hefur mér ekki tekist að komast í sama form og í fyrra – og þess vegna gerði ég mér engar vonir um svipaðan tíma og síðast.
Að hlaupa eftir tilfinningu
Ég er vanur að gera nákvæma áætlun fyrir hvert einasta hlaup um millitíma á hinum og þessum stöðum, en í samræmi við væntingaleysið sleppti ég því alveg í þetta skiptið. Mér finnst gaman að gera áætlanir, en mér finnst líka gaman að hlaupa eftir tilfinningunni. Og til þess að leyfa tilfinningunni að hafa völdin kíkti ég ekkert á millitímana mína úr fyrri Pósthlaupum. Mundi þó nokkurn veginn millitímann minn frá því í fyrra á þjóðveginum norðvestan við brúna yfir Haukadalsá. Þangað eru u.þ.b. 16,06 km frá réttinni og tvö síðustu ár hljóp ég þangað á 1:21:36 klst. Já, og svo mundi ég auðvitað lokatíma fyrri ára nokkurn veginn.
Hlaupið sjálft
Mér leið vel á fyrstu kílómetrum hlaupsins. Fannst ég rúlla þá ágætlega, án þess að safna þreytu í lappirnar. Meðalhraðinn á fyrstu 10 km niður að Haukadalsvatni var rétt undir 5 mín/km, sem mig minnti að væri bara svipað og venjulega. Og millitíminn á þjóðveginum var 1:21:54 klst, sem sagt bara 18 sek. lakari en í fyrra. Það fannst mér bara harla gott.
Þreyta og krampar
Spölurinn niður að þjóðveginum er nánast allur hlaupinn á bílvegi, en eftir það gjörbreytist undirlagið án þess þó að verða neitt sérlega tæknilegt. Þarna var ég farinn að finna meira fyrir þreytu, en gerði mér ekki grein fyrir hvort hún væri meiri eða minni en síðustu ár. Við Þorbergsstaði (18,8 km) var ég þó farinn að hafa það á tilfinningunni að síðustu kílómetrarnir yrðu erfiðir. Þarna var ég aðeins farinn að finna fyrir krömpum í hægri kálfa – og koffeingelið sem ég skellti í mig á reiðveginum skömmu síðar hafði ekki sömu hressandi áhrif og sams konar gel hafði í fyrra. Þetta var sem sagt orðið erfitt, kramparnir ágerðust og mér leið ekki lengur vel. Í stuttu máli voru síðustu 7 kílómetrarnir hver öðrum erfiðari og ég kom í mark á 2:28:32 klst, sem mér fannst þó svo sem allt í lagi, enda skrokkurinn almennt í toppstandi að krömpunum frátöldum. Ég náði alla vega þessu einfalda markmiði um 2:30 klst.
Af hverju fær maður krampa?
Krampar sem maður fær á hlaupum geta átt sér ýmsar skýringar (eins og ég skrifaði einhvern tímann um í pistli á hlaup.is). Í einfölduðu máli eru algengustu skýringarnar líklega annars vegar þreyta (vöðvarnir ekki tilbúnir í alla þessa samdrætti), og hins vegar vökvaskortur og/eða skortur á næringu og/eða steinefnum. Í þetta skiptið held ég að fyrrnefnda skýringin sé líklegri. Ég var einfaldlega ekki í nógu góðu formi til að ráða við álagið, (sjá umfjöllun hér að neðan). Ég þykist viss um að ég hafi innbyrt nóg af vatni og næringu, en kannski var einhver óvissa með steinefnin.
Er hægt að éta sig í form?
Síðustu misserin hefur næringarinntaka á hlaupum verið mikið í umræðunni og það sem áður þótti nóg þykir lítið í dag. Sjálfur hef ég lengst af miðað næringarinntökuna við u.þ.b. 50 g af kolvetnum (tvö gel (um 200 kcal)) og 300 ml af vökva á klukkustund, auk þess sem ég hef staðið í þeirri meiningu að þetta skipti litlu sem engu máli í hlaupum sem taka skemmri tíma en 1:30-2:00 klst. Í Pósthlaupinu um daginn ákvað ég hins vegar að láta á það reyna hvort ég gæti ekki farið upp í 80 g af kolvetnum (um 320 kcal) og 500 ml af vökva pr. klst, alveg frá upphafi til enda hlaupins. Þetta gekk nokkurn veginn eftir, en líklega vantaði þó svolítið upp á vökvann. Og svo pældi ég svo sem ekkert í steinefnunum. Meltingarfærin tóku þessu öllu mótmælalaust, enda hafa þau aldrei verið með vesen í keppnishlaupum. Þegar á heildina er litið tel ég að erfiðleikarnir á síðustu kílómetrunum hafi ekki haft neitt með næringuna að gera. Ég var einfaldlega ekki vanur að hlaupa þetta lengi á þessum hraða. Næring á hlaupum er gríðarlega mikilvæg, en það er ekki hægt að éta sig í form.
Hvað með púlsinn?
Ég hef svo sem aldrei spáð neitt í hjartsláttartíðni (púls) í keppnishlaupum, jafnvel þótt ég hafi á síðustu 2-3 árum stuðst talsvert við púlsmæli á æfingum í samræmi við fræði Jack Daniels. Í Pósthlaupinu hugsaði ég heldur ekki neitt um púlsinn, að öðru leyti en því að ég þóttist finna að álagið á fyrstu 16 km hlaupsins væri bara hæfilegt. Þegar ég skoðaði Strava að hlaupi loknu komst ég að annarri niðurstöðu. Ég fór einfaldlega of hratt af stað miðað við getu og það kom niður á mér síðar í hlaupinu. Að gamni mínu límdi ég saman púlslínuritin mín úr öllum pósthlaupunum. Þau segja sögu, sem mér finnst áhugaverð.
Þegar rýnt er í myndirnar sést að púlsinn á fyrstu 10 km hlaupsins um daginn var hærri en áður (sérstaklega samanborið við hlaupið í fyrra), þ.e.a.s. meira og minna um og yfir 160 slög/mín. Ég held að hámarkspúlsinn minn sé nálægt 175, sem þýðir að þröskuldspúlsinn (e. lactate threshold) gæti verið um 175 x 88% = 154 slög/mín. Fyrstu 10 km hlaupsins var ég lengst af yfir þessu viðmiði, sem þýðir væntanlega að þarna var laktat (sem oft er talað um sem mjólkursýru) að safnast upp í vöðvunum. Það er ástand sem maður þolir varla lengur en í klukkutíma eða þar um bil. Málið snýst ekki bara um að koma vökva og næringu inn í vöðvafrumurnar, heldur líka um að koma niðurbrotsefnum (úrgangi) út úr þeim. Ef það tekst ekki verður allt erfiðara en ella – og líklega var það nákvæmlega það sem gerðist í Pósthlaupinu.
Hvað læri ég af þessu?
Líklega þótti mér „of gaman“ í Pósthlaupinu, þannig að mér leið betur á fyrstu kílómetrunum en ég hafði í raun efni á. Mig vantar fleiri kílómetra í lappirnar til að geta búist við betri árangri og mig vantar líka fleiri æfingar á þröskuldsákefð til að auka afköst vöðvanna í næringarupptöku og úrangslosun. Í næsta keppnishlaupi ætla ég að halda púlsinum innan við 154 slög/mín fyrstu kílómetrarna og gá hvað gerist.
Lokaorð
Burtséð frá öllum krömpum og misvísindalegum pælingum um næringu og laktatþröskulda, naut ég þess virkilega að taka þátt í Pósthlaupinu. Ég vissi vel að hlaupaformið var ekki upp á það besta, en í lok dags var ég engu að síður innilega þakklátur fyrir hlaupaheilsuna sem mér hefur tekist að byggja upp, þakklátur fyrir hlaupavinina sem ég hitti í Dölunum þennan dag, þakklátur fyrir velvilja og gestrisni aðstandenda hlaupsins og þakklátur fyrir fjölskylduna mína sem gerir mér mögulegt að stunda þetta áhugamál, þrátt fyrir allan tímann sem það tekur.
Eftirmáli
Ég get náttúrulega ekki látið hjá líða að birta millitímana mína í Pósthlaupinu um daginn (sem ég skoðaði vel að merkja ekki fyrr en eftir hlaup), svo og úr hinum Pósthlaupunum. Mér finnst svona tölfræði ekki bara skemmtileg, heldur leynast líka í henni upplýsingar sem nýtast mér vel í framhaldinu.
Filed under: Hlaup | 1 Comment »
Bloggsíða Stefáns Gíslasonar 