Bloggsíða Stefáns Gíslasonar

Laugardaginn 18. apríl sl., snemma morguns, lagði ég af stað í Tuscany Crossing, 53 km utanvegahlaup í Toscana-héraði á Ítalíu. Rúmum klukkutíma síðar var ég skriðinn undir sömu sængina og ég hafði skriðið undan um nóttina, nokkurn veginn búinn að sætta mig við að hægri fóturinn væri ekki tilbúinn í svona langt hlaup. En þó að hlaupið hafi orðið styttra en til stóð er ekki þar með sagt að hlaupasagan þurfi að vera stutt. Hér kemur hún.

Aðdragandinn
Ákvörðunin um að taka þátt í Tuscany Crossing var eiginlega tekin á Gotlandi síðasta haust. Nánar tiltekið var það þar og þá sem hlaupavinkonur mínar, Hildur og Úlfhildur, ákváðu að skrá sig í 100 km útgáfuna af Tuscany Crossing. Einhverju seinna ákvað ég að slást í hópinn og gera um leið úr þessu góða vorferð fyrir okkur hjónin bæði. En 100 km voru aldrei inni í myndinni hjá mér. Þeir bíða betri tíma, enda hlýt ég að hafa nóg af honum.

Æfingarnar
Maður þarf að æfa slatta þó að maður ætli „bara“ að hlaupa 53 km. Mér hafa reyndar alltaf þótt 53 km hlaup vera löng hlaup, enda hef ég sjálfur aldrei hlaupið lengra en það í keppni. Hins vegar verður þetta svolítið stutt ef það er borið saman við 100 km, já eða 103 eins og 100 km útgáfan í Toscana er í reynd. Allar mínar æfingar síðustu mánuði miðuðust því við þetta tiltekna hlaup. Fyrstu vikur ársins einkenndust þó af varfærni, enda lauk hlaupaárinu 2025 með tognun í hægri kálfa á jóladag. Tvær fyrstu vikurnar hljóp ég til að mynda ekki neitt og í lok janúar var heildarhlaupavegalengdin ekki komin í nema 66 km. Hins vegar hjólaði ég töluvert í bílskúrnum og tók slatta af styrktaræfingum. Um þetta leyti hljóðaði óskrifaða hlaupaprógrammið mitt upp á fjórar hlaupaæfingar í viku, samtals um 40 km, þar af allt að 20 km á laugardegi, eitt Hafnarfjall og tvö styttri og léttari hlaup. Hlaupaprógrömm lýsa áformum, en ekki endilega veruleika.

Í febrúar bjó ég mér til nýtt hlaupaprógramm sem var byggt á innblæstri frá 82ja ára gömlum Spánverja, Juan López García, sem á Evrópumet í maraþoni í sínum aldursflokki, 3:39:10 klst. Prógrammið er einfalt: Bara hlaupa nógu mikið og bíða rólegur eftir framförum. Um þetta leyti var ég farinn að þora að bæta aðeins í magnið, enda kálfarnir og flestir aðrir líkamshlutar nokkurn veginn til friðs. Vikurnar voru rétt að skríða í 50 km og heildavegalengd mánaðarins varð 176 km. Hafnarfjallsferðirnar urðu hins vegar færri en til stóð, nánar tiltekið bara ein, þann 4. febrúar. Einhverjar vikur þar á undan hafði ég stundum fundið einhvern seiðing aftan og neðan við kúluna utan á hægri ökklanum – og í hliðarhalla í skriðunum á leiðinni niður af fjallinu fann ég meiri sársauka en áður. Viku seinna var búið að greina þetta sem eitthvert vesen í Peroneus-vöðvunum sem liggja þarna. Þetta háði mér svo sem ekkert, en dró samt úr viljanum til að fara á fjallið. Við það bættust svo veður, færð, vinna og þar fram eftir götunum.

Mars var góður hlaupaæfingamánuður, ég fann fyrir greinilegum framförum, vikurnar voru farnar að nálgast 70 km og heildarvegalengd mánaðarins varð 243 km. Í mínum bókum eru mánuðir langir ef þeir ná 238 km, sem var lengsta hlaupavegalengdin mín í einum mánuði fram til fimmtugs. Veðrið í mars var hins vegar óhagstætt til útihlaupa, oft hvassviðri og stundum snjór með. Því varð hlaupabrettið ansi oft fyrir valinu. Þar með varð lítið um hæðarmetra – og löngu laugardagshlaupin urðu aðeins styttri en þau hefði kannski þurft að verða. Ég náði til að mynda bara einu 30 km hlaupi í mars, nánar tiltekið 30,83 km – á brettinu, lengsta brettahlaupið mitt frá upphafi. Þurfti líka aðeins að bíta á jaxlinn til að klára það.

Þrátt fyrir greinilegar framfarir í marshlaupunum fann ég fyrir greinilegri afturför í Peroneus. Hann var reyndar nokkurn veginn til friðs á brettinu, en lét í vaxandi mæli vita af sér um leið og undirlagið byrjaði að hallast til hægri, vinstri, upp eða niður. Fyrir bragðið varð brettið sífellt nærtækara og fjallið sífellt fjarlægara. Seint í mánuðinum var ég búinn að átta mig á að þetta væri engan veginn nógu góður undirbúningur fyrir 53 km utanvegahlaup, jafnvel þótt hækkunin væri hófleg (1.480 m).

Í byrjun apríl var hægri fóturinn orðinn enn lélegri, styrktaræfingar sem ég hafði gert virtust engu skila og mér gekk illa að finna lausnir. Ég náði ekki að hlaupa nema 67 km fyrstu 11 daga mánaðarins, næstum allt á brettinu – og í staðinn fyrir að trúa að ég gæti klárað þetta hlaup á 6 klst var ég farinn að hugsa um 7:30 klst. Ég ætlaði sem sagt bara að gera það besta sem hægt var miðað við aðstæður, þ.e. að fara varlega og njóta vorfegurðarinnar í Toscana. Og svo hlakkaði ég mikið til að ferðast með bestu ferðafélögum í heimi, þ.e.a.s. Björkinni minni, Hildi og Úlfhildi. Ferðin gat ekki klikkað þó að hlaupið gæti svo sem gert það.

Róm
Við Björk tókum forskot á sæluna og flugum til Rómar sunnudaginn 12. apríl. Þangað höfðum við komið tvisvar áður, fyrst vorið 2008 þegar ég hljóp Rómarmaraþonið sællar minningar – og svo aftur vorið 2022 þegar ég lá lengst af uppi á hótelherbergi með Covid. Báðar þessar ferðir voru góðar, hvað sem öllu líður, en Björk átti alltaf eftir eitt atriði á Rómar-óskalistanum sínum, þ.e.a.s. að komast inn í algyðishofið Pantheon. Í síðustu ferð sáum við bara hurðirnar, sem út af fyrir sig var mjög tilkomumikið, en í það skiptið voru dyrnar lokaðar. Pantheon var upphaflega reist á árunum 27 til 25 f.Kr. og tileinkað öllum guðum, en endurbyggt að miklu leyti á árunum 118-128 – og kannski lagað eitthvað seinna. Fyrir utan andlegt og trúarlegt mikilvægi er hvolfþakið á hofinu einstakt, gert úr steinsteypu, 5.000 tonn að þyngd – og enn það stærsta í heimi sem ekki er styrkt með málmstoðum.

Pantheon stóð auðvitað fyrir sínu eins og það hefur gert síðastliðin 2.050 ár. En við skoðuðum líka sitthvað fleira, svo sem dómkirkjuna Santa Maria Maggiore, sem er stærsta Maríukirkjan í Róm. María mey ákvað sjálf hvar ætti að byggja hana með því að láta snjó falla á Esquilinehæðina í Róm 5. ágúst árið 358. Þetta er tilkomumikið mannvirki með ótrúlegum listaverkum – og vel þess virði að heimsækja! Og til viðbótar við allt þetta náði ég að hlaupa tvisvar í Róm, í bæði skiptin með viðkomu í almenningsgarðinum Villa Borghese. Þar hefur mig langað til að hlaupa síðan ég sat þar með Covid vorið 2022, borðaði ís með Björk og Jóhönnu minni og horfði á frænkur mínar, Huldu og Huldu hlaupa framhjá í sólskininu.

Agriturismo Cantagalli
Miðvikudaginn 15. apríl náðum við okkur í bílaleigubíl og keyrðum norður til Toscana, nánar tiltekið til smábæjarins San Quirico d’Orcia (2.500 íbúar), þar sem Friðrik Barbarossa var krýndur keisari 18. júní 1155. Þetta er svona rétt um 200 km akstur, en frekar seinfarið þar sem hluti leiðarinnar liggur um hlykkjótta og hæðótta sveitavegi. En þetta er falleg leið! Áfangastaðurinn var bændagistingin Agriturismo Cantagalli, rétt sunnan við fyrrnefndan bæ – og ég lýg engu þó að ég haldi því fram að þetta sé einn allra besti gististaður sem ég hef kynnst á ferðum mínum. Ólívubóndinn Riccardo tók sjálfur á móti okkur og leysti einstaklega vel úr öllum okkar málum næstu 6 sólarhringa. Aðbúnaðurinn þarna fær einkunnina 10 af 10 mögulegum. Og svo er þetta líka í 470 m hæð í norðurhlíðum hæðar, sem heitir víst réttu nafni Rocca di Vignoni Alto (520 m) en sem ég kýs að kalla Cantagallihálsinn. Og þrátt fyrir nokkur ólívutré á lóðinni er útsýnið til norðurs alveg ekta Toscanaútsýni, sem sagt mjög gott.

Um kvöldið bættust Hildur og Úlfhildur (hér eftir nefndar stelpurnar) í hópinn og í hönd fóru 6 sólarhringar af vináttu, gleði og vori.

Dagarnir fyrir hlaup
Mér finnst nauðsynlegt að eiga einn frídag fyrir hlaup í útlöndum til að átta mig, undirbúa mig og hvíla mig. Tveir dagar eru samt enn betri. Í þessu tilviki var hlaupið á laugardegi, þannig að fimmtudagurinn var aðallega notaður í slökun – og líka í smávegis hlaup til liðkunar. Í mínu tilviki var þetta aðallega spurning um hvort ég þyrði út til að reyna á Peroneus. Eftir hvatningu frá Björk lét ég til leiðast, reimaði á mig splunkunýju Adidas Terrex skóna og hljóp suðuryfir Cantagallihálsinn, alveg niður að Orciaánni, sem Orciadalurinn (Val d’Orcia) dregur nafn sitt af – og aftur til baka, samtals 7 km leið með 290 m hækkun. Og viti menn, það var bara dásamlegt enda undirlagið nokkuð slétt, burtséð frá svolítilli hækkun og svolítilli lækkun. En Peroneus lét samt vita að hann væri ekki til í hvað sem er.

Á föstudeginum skrapp ég með stelpunum til Castiglione d’Orcia, sem er aðeins minna þorp en San Quirico d’Orcia. Þetta er sannkallað fjallaþorp, þó að hæðin yfir sjávarmáli sé svo sem ekki nema um 530 m. En aksturleiðin þangað er sönnun þess að hárnálarbeygjur (þ. Haarnadelkurven) finnast víðar en í Ölpunum. Við villtumst samt ekkert, ég gerði það bara seinna. Erindið var að sækja hlaupanúmerin okkar og kannski líka að versla á „Expóinu“, sem var eins og þægilegur útimarkaður utan við íþróttasalinn þar sem númerin voru afhent. Og þetta voru ekki bara hlaupanúmer. Þeim fylgdi nefnilega líka góss úr héraði, þ.m.t. pastapakki og rauðvínsflaska sem merkt var hlaupinu. Þá kom sér ekki vel að innan hópsins var almennt mjög lítill áhugi á rauðvínsdrykkju. En vonandi kann Riccardo vel að meta flöskurnar sem við skildum eftir þegar við yfirgáfum Cantagalli fjórum dögum síðar.

Um kvöldið eldaði Björk dýrindis kjúklingasúpu úr ágætis hráefnum sem við keyptum í COOP niðri í þorpinu. Og stelpurnar fylltu borðstofuborðið af nesti sem var skipt niður og pakkað af vísindalegri nákvæmni fyrir átök morgundagsins. Ég lét nægja að taka til nokkur bréf af orkudufti og henda nokkrum gelum í bakpokann minn. Það er nefnilega margfalt auðveldara að skipuleggja næringu fyrir 53 km hlaup sem tekur kannski 7:30 klst, en fyrir 103 km hlaup sem getur tekið allt að 20 klst.

Og svo var ekkert eftir nema að ganga til náða og bíða eftir að hlaupadagurinn rynni upp bjartur og fagur.

Hlaupamorgunninn
Hlaupið mitt átti að byrja kl. 6 á laugardagsmorgninum, þannig að ég vaknaði kl. 3 til að fá mér morgunmat. Fylgi yfirleitt þessari þriggja tíma reglu fyrir keppnishlaup. Svo keyrðum við af stað þrjú saman um kl. 4:15, norðuryfir Cantagallihálsinn, niður að ánni og upp til Castiglione d’Orcia þar sem hlaupin áttu að byrja. Þar var ekki alveg auðvelt að finna bílastæði, en það hafðist og ég var svo forsjáll að taka GPS-punkt þar sem ég skildi bílinn eftir. Svo fylgdi ég stelpunum að rásmarkinu og kvaddi þær laust fyrir kl. 5 þegar hlaupið þeirra var ræst. Framundan voru 103 km, sem var það langlengsta sem þær höfðu áður tekist á við. Lengst hafði Hildur hlaupið um 80 km í Julian Alps 2024 og Laugavegurinn 2018 var lengsta hlaup Úlfhildar fram að þessu. En þær voru báðar tilbúnar í þetta og búnar að æfa vel og samviskusamlega eftir að ákvörðun var tekin á Gotlandi síðasta haust.

Fyrr en varði var klukkan orðin 6 og ég lagður af stað í 53 km hlaupið, rétt um það leyti sem hlaupadagurinn var að renna upp bjartur og fagur. Ég fann strax að lítið mætti út af bera til að Peroneus myndi senda mig í koju. Reyndar voru fyrstu 200 metrarnir allt í lagi, en eftir það lá leiðin niður frekar brattan og ósléttan göngustíg og þá fann ég strax að framhaldið stæði tæpt. Sársaukinn sem hafði haldið sér til hlés á hlaupabrettinu í bílskúrnum heima minnti á sig hvað eftir annað og um það leyti sem ég var kominn niður að Orciaánni (eftir svo sem 4,5 km) vissi ég að með því að klára þetta hlaup myndi ég bjóða verulegum eftirköstum heim. Eftir 8,7 km, þegar ég var kominn yfir Cantagallihálsinn og niður að heimreiðinni að Agroturismo Cantagalli, ákvað ég að láta gott heita, stoppaði klukkuna, klifraði yfir girðinguna, læddist inn í húsið, tók af mér skóna og skreið upp í rúm til Bjarkar. Þar með lauk beinni þátttöku minni í Tuscany Crossing þetta árið. Niðurstaðan var DNF.

Lífið heldur áfram
Nú kann einhver að spyrja hvort ég hafi ekki verið miður mín að þetta skyldi enda svona. En stutta svarið er að ég var það ekki, enda var þetta svo sem líklegasta niðurstaðan úr því sem komið var. Mér hefði aldrei dottið í hug að leggja af stað í þetta hlaup ef það hefði verið á Íslandi. En þarna var bara búið að leggja aðeins of mikið inn til að reyna þetta ekki alla vega. Ég var sem sagt staðráðinn í að njóta dagsins engu að síður, já og ferðarinnar allrar.

Eftir svo sem eins og hálfs tíma svefnlausa hvíld reimaði ég skóna á mig aftur og lagði af stað skokkandi til baka til Castiglione d’Orcia til að sækja bílinn. Það gekk svo sem bara vel, sólin skein, hitinn var að skríða yfir 20°C og lífið var í stuttu máli dásamlegt hvað sem Peroneus hafði um það að segja. Hann angraði mig svo sem ekkert meira en um morguninn – og eftir á að hyggja fór ég svo sem ekkert hægar yfir en þá. Fór að vísu aðeins aðra leið þar sem malbik var í aðalhlutverki en ekki ósléttir malarstígar. Svo villtist ég aðeins þegar ég var kominn inn í bæinn – og þá var gott að eiga staðsetninguna á bílnum í úrinu. Kom líka við hjá starfsfólki hlaupsins, skilaði númerinu mínu og sagðist ekki vera væntanlegur í mark seinna um daginn. Þau skildu kannski ekkert alveg hvað ég var að segja, enda enskukunnátta þeirra lítið betri en ítölskukunnáttan mín. En það gerði ekkert til.

Stelpurnar
Björk notaði þennan dag til að prjóna og prófa nýja vatnslitasettið sitt, enda fáir staðir betri í svoleiðis en einmitt Toscana. Og ég gerði svo sem ekki neitt nema sitja í sólinni og drekka te. Þegar leið á daginn settist ég svo upp í bílinn og ók áleiðis suðuryfir Cantagallihálsinn og áleiðis að smábænum Vivo d’Orcia (600 íbúar, 870 m,y.s.) til að hitta stelpurnar á drykkjarstöð sem þar átti að vera, eftir u.þ.b. 72,5 km hlaup. Ég hafði náð að fylgjast með þeim yfir daginn, þar sem keppendur í 103 km (og 100 mílum) voru með „tracker“ á sér, (svona eins konar ökklaband, nema ekki á ökklanum). Þetta var svo sem hálftíma keyrsla, sem var alls ekki leiðinlegt í Toscanafegurðinni. Vivo d’Orcia er náttúrulega lengst uppi í fjöllum og þegar til átti að taka var drykkjarstöðin svo sem ekkert þar, heldur 800 m vestar (eða eitthvað). Á endanum tókst mér samt að finna hana með hjálp GPS-punkts í úrinu mínu, hjálpsamrar heimakonu og Google Translate. Akstursleiðin var nefnilega ekki 800 m beint af augum, því að maður þurfti að krækja fyrir eitthvert gil og finna þar réttan afleggjara. En ég hafði ætlað mér rúman tíma og allt gekk þetta eins og í sögu. Ég hitti stelpurnar, það voru fagnaðarfundir og ég gat aðstoðað þær aðeins við að koma í sig næringu. Þarna var Hildur að glíma við magavandamál, eins og gerist gjarnan í svona löngum hlaupum, en Úlfhildur var stálslegin eins og algengt er meðal sauðfjárbænda á Melrakkasléttu. Þarna voru ekki „nema“ 30 km eftir og enn var hitinn nokkurn veginn viðráðanlegur – og lækkandi, enda klukkan orðin 5. Og svo héldu þær bara áfram og ég keyrði til baka til Agroturismo Cantagalli.

Þegar komið var fram á kvöld heyrði ég aðeins í stelpunum í síma og ákvað í framhaldinu að rölta aðeins á móti þeim frá marklínunni. Var kominn til Castiglione d’Orcia um hálftíuleytið og þræddi mig þaðan áleiðis öfuga hlaupaleið í myrkrinu. Var auðvitað með höfuðljós – og auk þess var leiðin einstaklega vel merkt með endurskinsborðum sem hengdir höfðu verið í trén. Þessi síðasti kafli hlaupsins var býsna miðhæðóttur, nánast allur á fótinn og örugglega mjög erfiður þegar maður er búinn að hlaupa 90ogeitthvað kílómetra. En þetta var létt fyrir mig, niðurímóti úthvíldan, og ég passaði líka að fara ekki hraðar en Peroneus leyfði. Ég mætti svo stelpunum þar sem þær áttu eftir rúma 6 km í mark – og fylgdi þeim þaðan langleiðina að marklínunni. Ég veit að þær voru fylgdinni fegnar – og þessi kvöldstund bætti líka heilmiklum tilgangi og gleði við daginn minn. Og það var fallegt að horfa á eftir þeim hlaupa saman í markið rétt upp úr miðnætti, búnar að vera 19 og hálfan tíma á ferðinni og búnar að leggja 103 km að baki. Þegar við svo komum heim til Cantagalli beið Björk eftir okkur með kjúklingasúpuna, enn betri en kvöldið áður.

Dagarnir eftir hlaup
Mig minnir að við höfum gert mest lítið daginn eftir hlaup, en daginn þar á eftir fórum við öll fjögur í einstaklega skemmtilegan tveggja tíma bíltúr til Flórens. Aðalerindið var að heimsækja dómkirkjuna (Santa Maria del Fiore) – og þó enn frekar 1.000 ára gamla skírnarkapellu Jóhannesar skírara. Við vorum svo heppin að finna bílastæðahús örstutt frá torginu þar sem þessar byggingar standa – og úr þessu varð ein þægilegasta borgarferð sem ég hef upplifað. Þetta snerist ekki bara um þessar stórfenglegu byggingar og listaverkin og helgidómana sem þar er að finna, heldur líka um ótrúlega afslappað andrúmsloft, vingjarnlegt fólk, þröngar götur frá dögum Rómverja, litskrúðugar búðir, pizzu, Davíðsstyttu Michelangelos, ís og samveru. Þetta var góður endir á góðri Ítalíuferð.

Heimferðin
Þriðjudagurinn 21. apríl var heimferðardagur. Fyrst þurfti að ganga frá húsinu og keyra í rúma tvo klukkutíma suður á flugvöllinn við Róm – og svo bara þetta venjulega: Bið, næstum 5 tíma flug, lending í Keflavík og keyrsla heim. Þetta var án nokkurs vafa ein ánægjulegasta hlaupaferð sem ég hef farið, jafnvel þótt hlaupið sjálft hafi verið endasleppt. Það var ótrúlega dýrmætt fyrir mig að fá að upplifa þetta allt með Björkinni minni – og Hildur og Úlfhildur eru líka betri ferðafélagar en orð fá lýst. Ég vissi það svo sem eftir Gotlandsferðina síðasta haust, en nú veit ég það enn betur. Takk allar þrjár fyrir að búa þetta ævintýri til með mér.

Bakþankar
Hlaupum sem enda með DNF (did not finish) fylgja alltaf bakþankar. Ég hef einu sinni lent í þessu áður, þ.e.a.s. í Mývatnsmaraþoninu 2019. Þá var tilfinningin verri. En, já, þetta er kannski ekki eitthvað sem maður „lendir í“, heldur eitthvað sem maður ákveður. Ein spurningin sem vaknar er þá hvor hafi setið við stýrið, skynsemin eða sérhlífnin. Stundum er það orðað þannig með ögn grófari hætti að maður þurfi að velja á milli þess að vera fífl (halda áfram þó að það geti skaðað mann) eða aumingi (hætta þó að maður hefði svo sem getað haldið áfram). Ef við höldum okkur við þetta orðalag ákvað ég að vera frekar aumingi. Ég man að ég stóð kyrr fyrir utan hliðið við Cantagalli eitt augnablik þegar ég var búinn að stoppa klukkuna. Þetta augnablik dugði mér til að svara eigin spurningu um það hvort ég væri að gera rétt með ákveðnu jái. Og síðan hafa engir bakþankar gert vart við sig. Þennan morgun rifjuðust þó upp fyrir mér orð sem gamall stórvinur minn og stórhlaupari, Gunnar Páll Jóakimsson, sagði við mig í ágúst 1996, daginn fyrir fyrsta maraþonið mitt. Ég hafði þá verið að glíma við einhver meiðsli og var eitthvað að tauta um að þess vegna myndi ég kannski ekki ná að klára hlaupið. En Gunnar Páll afgreiddi þetta með orðunum „Þú byrjar ekki til þess að hætta“. Þessi orð áttu sinn þátt í að ég kláraði þetta maraþon alveg vandræðalaust – og mörg önnur maraþon eftir það. Þar hefði það flokkast undir sérhlífni að hætta, enda hafði hlaupið engin eftirköst. Í Toscana byrjaði ég ekki heldur til að hætta. Ég byrjaði bara í þeirri von um að mér væri óhætt að hlaupa þessa 53 km – og þegar ég fann að svo var ekki var þetta ekkert flókið. Nú þarf bara að finna lausn á þessu Peroneus-dæmi, eða hvað sem þetta nú annars er, og svo bíða ný hlaupamarkmið og ófarnar hlaupa-, gleði-, vináttu- og ævintýraferðir handan við næsta horn.

Filed under: Hlaup, Lífið og tilveran | Tagged: Hlaup, Tuscany Crossing |