• Heimsóknir

    • 127.617 hits
  • maí 2026
    S M F V F F S
     12
    3456789
    10111213141516
    17181920212223
    24252627282930
    31  

  • Nýlegar færslur

  • Færslusafn

Hlaupið og ekki hlaupið í Toscana

Posted on 1.5.2026 by stefangisla

Laugardaginn 18. apríl sl., snemma morguns, lagði ég af stað í Tuscany Crossing, 53 km utanvegahlaup í Toscana-héraði á Ítalíu. Rúmum klukkutíma síðar var ég skriðinn undir sömu sængina og ég hafði skriðið undan um nóttina, nokkurn veginn búinn að sætta mig við að hægri fóturinn væri ekki tilbúinn í svona langt hlaup. En þó að hlaupið hafi orðið styttra en til stóð er ekki þar með sagt að hlaupasagan þurfi að vera stutt. Hér kemur hún.

Aðdragandinn
Ákvörðunin um að taka þátt í Tuscany Crossing var eiginlega tekin á Gotlandi síðasta haust. Nánar tiltekið var það þar og þá sem hlaupavinkonur mínar, Hildur og Úlfhildur, ákváðu að skrá sig í 100 km útgáfuna af Tuscany Crossing. Einhverju seinna ákvað ég að slást í hópinn og gera um leið úr þessu góða vorferð fyrir okkur hjónin bæði. En 100 km voru aldrei inni í myndinni hjá mér. Þeir bíða betri tíma, enda hlýt ég að hafa nóg af honum.

Æfingarnar
Maður þarf að æfa slatta þó að maður ætli „bara“ að hlaupa 53 km. Mér hafa reyndar alltaf þótt 53 km hlaup vera löng hlaup, enda hef ég sjálfur aldrei hlaupið lengra en það í keppni. Hins vegar verður þetta svolítið stutt ef það er borið saman við 100 km, já eða 103 eins og 100 km útgáfan í Toscana er í reynd. Allar mínar æfingar síðustu mánuði miðuðust því við þetta tiltekna hlaup. Fyrstu vikur ársins einkenndust þó af varfærni, enda lauk hlaupaárinu 2025 með tognun í hægri kálfa á jóladag. Tvær fyrstu vikurnar hljóp ég til að mynda ekki neitt og í lok janúar var heildarhlaupavegalengdin ekki komin í nema 66 km. Hins vegar hjólaði ég töluvert í bílskúrnum og tók slatta af styrktaræfingum. Um þetta leyti hljóðaði óskrifaða hlaupaprógrammið mitt upp á fjórar hlaupaæfingar í viku, samtals um 40 km, þar af allt að 20 km á laugardegi, eitt Hafnarfjall og tvö styttri og léttari hlaup. Hlaupaprógrömm lýsa áformum, en ekki endilega veruleika.

Í febrúar bjó ég mér til nýtt hlaupaprógramm sem var byggt á innblæstri frá 82ja ára gömlum Spánverja, Juan López García, sem á Evrópumet í maraþoni í sínum aldursflokki, 3:39:10 klst. Prógrammið er einfalt: Bara hlaupa nógu mikið og bíða rólegur eftir framförum. Um þetta leyti var ég farinn að þora að bæta aðeins í magnið, enda kálfarnir og flestir aðrir líkamshlutar nokkurn veginn til friðs. Vikurnar voru rétt að skríða í 50 km og heildavegalengd mánaðarins varð 176 km. Hafnarfjallsferðirnar urðu hins vegar færri en til stóð, nánar tiltekið bara ein, þann 4. febrúar. Einhverjar vikur þar á undan hafði ég stundum fundið einhvern seiðing aftan og neðan við kúluna utan á hægri ökklanum – og í hliðarhalla í skriðunum á leiðinni niður af fjallinu fann ég meiri sársauka en áður. Viku seinna var búið að greina þetta sem eitthvert vesen í Peroneus-vöðvunum sem liggja þarna. Þetta háði mér svo sem ekkert, en dró samt úr viljanum til að fara á fjallið. Við það bættust svo veður, færð, vinna og þar fram eftir götunum.

Mars var góður hlaupaæfingamánuður, ég fann fyrir greinilegum framförum, vikurnar voru farnar að nálgast 70 km og heildarvegalengd mánaðarins varð 243 km. Í mínum bókum eru mánuðir langir ef þeir ná 238 km, sem var lengsta hlaupavegalengdin mín í einum mánuði fram til fimmtugs. Veðrið í mars var hins vegar óhagstætt til útihlaupa, oft hvassviðri og stundum snjór með. Því varð hlaupabrettið ansi oft fyrir valinu. Þar með varð lítið um hæðarmetra – og löngu laugardagshlaupin urðu aðeins styttri en þau hefði kannski þurft að verða. Ég náði til að mynda bara einu 30 km hlaupi í mars, nánar tiltekið 30,83 km – á brettinu, lengsta brettahlaupið mitt frá upphafi. Þurfti líka aðeins að bíta á jaxlinn til að klára það.

Þrátt fyrir greinilegar framfarir í marshlaupunum fann ég fyrir greinilegri afturför í Peroneus. Hann var reyndar nokkurn veginn til friðs á brettinu, en lét í vaxandi mæli vita af sér um leið og undirlagið byrjaði að hallast til hægri, vinstri, upp eða niður. Fyrir bragðið varð brettið sífellt nærtækara og fjallið sífellt fjarlægara. Seint í mánuðinum var ég búinn að átta mig á að þetta væri engan veginn nógu góður undirbúningur fyrir 53 km utanvegahlaup, jafnvel þótt hækkunin væri hófleg (1.480 m).

Í byrjun apríl var hægri fóturinn orðinn enn lélegri, styrktaræfingar sem ég hafði gert virtust engu skila og mér gekk illa að finna lausnir. Ég náði ekki að hlaupa nema 67 km fyrstu 11 daga mánaðarins, næstum allt á brettinu – og í staðinn fyrir að trúa að ég gæti klárað þetta hlaup á 6 klst var ég farinn að hugsa um 7:30 klst. Ég ætlaði sem sagt bara að gera það besta sem hægt var miðað við aðstæður, þ.e. að fara varlega og njóta vorfegurðarinnar í Toscana. Og svo hlakkaði ég mikið til að ferðast með bestu ferðafélögum í heimi, þ.e.a.s. Björkinni minni, Hildi og Úlfhildi. Ferðin gat ekki klikkað þó að hlaupið gæti svo sem gert það.

Inni í Pantheon

Róm
Við Björk tókum forskot á sæluna og flugum til Rómar sunnudaginn 12. apríl. Þangað höfðum við komið tvisvar áður, fyrst vorið 2008 þegar ég hljóp Rómarmaraþonið sællar minningar – og svo aftur vorið 2022 þegar ég lá lengst af uppi á hótelherbergi með Covid. Báðar þessar ferðir voru góðar, hvað sem öllu líður, en Björk átti alltaf eftir eitt atriði á Rómar-óskalistanum sínum, þ.e.a.s. að komast inn í algyðishofið Pantheon. Í síðustu ferð sáum við bara hurðirnar, sem út af fyrir sig var mjög tilkomumikið, en í það skiptið voru dyrnar lokaðar. Pantheon var upphaflega reist á árunum 27 til 25 f.Kr. og tileinkað öllum guðum, en endurbyggt að miklu leyti á árunum 118-128 – og kannski lagað eitthvað seinna. Fyrir utan andlegt og trúarlegt mikilvægi er hvolfþakið á hofinu einstakt, gert úr steinsteypu, 5.000 tonn að þyngd – og enn það stærsta í heimi sem ekki er styrkt með málmstoðum.

Í Villa Borghese

Pantheon stóð auðvitað fyrir sínu eins og það hefur gert síðastliðin 2.050 ár. En við skoðuðum líka sitthvað fleira, svo sem dómkirkjuna Santa Maria Maggiore, sem er stærsta Maríukirkjan í Róm. María mey ákvað sjálf hvar ætti að byggja hana með því að láta snjó falla á Esquilinehæðina í Róm 5. ágúst árið 358. Þetta er tilkomumikið mannvirki með ótrúlegum listaverkum – og vel þess virði að heimsækja! Og til viðbótar við allt þetta náði ég að hlaupa tvisvar í Róm, í bæði skiptin með viðkomu í almenningsgarðinum Villa Borghese. Þar hefur mig langað til að hlaupa síðan ég sat þar með Covid vorið 2022, borðaði ís með Björk og Jóhönnu minni og horfði á frænkur mínar, Huldu og Huldu hlaupa framhjá í sólskininu.

Agriturismo Cantagalli
Miðvikudaginn 15. apríl náðum við okkur í bílaleigubíl og keyrðum norður til Toscana, nánar tiltekið til smábæjarins San Quirico d’Orcia (2.500 íbúar), þar sem Friðrik Barbarossa var krýndur keisari 18. júní 1155. Þetta er svona rétt um 200 km akstur, en frekar seinfarið þar sem hluti leiðarinnar liggur um hlykkjótta og hæðótta sveitavegi. En þetta er falleg leið! Áfangastaðurinn var bændagistingin Agriturismo Cantagalli, rétt sunnan við fyrrnefndan bæ – og ég lýg engu þó að ég haldi því fram að þetta sé einn allra besti gististaður sem ég hef kynnst á ferðum mínum. Ólívubóndinn Riccardo tók sjálfur á móti okkur og leysti einstaklega vel úr öllum okkar málum næstu 6 sólarhringa. Aðbúnaðurinn þarna fær einkunnina 10 af 10 mögulegum. Og svo er þetta líka í 470 m hæð í norðurhlíðum hæðar, sem heitir víst réttu nafni Rocca di Vignoni Alto (520 m) en sem ég kýs að kalla Cantagallihálsinn. Og þrátt fyrir nokkur ólívutré á lóðinni er útsýnið til norðurs alveg ekta Toscanaútsýni, sem sagt mjög gott.

Björk fyrir utan húsið okkar í Toscana (Agriturismo Cantagalli).

Um kvöldið bættust Hildur og Úlfhildur (hér eftir nefndar stelpurnar) í hópinn og í hönd fóru 6 sólarhringar af vináttu, gleði og vori.

Á leið niður Cantagallihálsinn – í cyprusviðargöngum. Kastalinn í Castiglione d’Orcia framundan. Þar byrjaði og endaði hlaupið. (Björk tók myndina).

Dagarnir fyrir hlaup
Mér finnst nauðsynlegt að eiga einn frídag fyrir hlaup í útlöndum til að átta mig, undirbúa mig og hvíla mig. Tveir dagar eru samt enn betri. Í þessu tilviki var hlaupið á laugardegi, þannig að fimmtudagurinn var aðallega notaður í slökun – og líka í smávegis hlaup til liðkunar. Í mínu tilviki var þetta aðallega spurning um hvort ég þyrði út til að reyna á Peroneus. Eftir hvatningu frá Björk lét ég til leiðast, reimaði á mig splunkunýju Adidas Terrex skóna og hljóp suðuryfir Cantagallihálsinn, alveg niður að Orciaánni, sem Orciadalurinn (Val d’Orcia) dregur nafn sitt af – og aftur til baka, samtals 7 km leið með 290 m hækkun. Og viti menn, það var bara dásamlegt enda undirlagið nokkuð slétt, burtséð frá svolítilli hækkun og svolítilli lækkun. En Peroneus lét samt vita að hann væri ekki til í hvað sem er.

Á föstudeginum skrapp ég með stelpunum til Castiglione d’Orcia, sem er aðeins minna þorp en San Quirico d’Orcia. Þetta er sannkallað fjallaþorp, þó að hæðin yfir sjávarmáli sé svo sem ekki nema um 530 m. En aksturleiðin þangað er sönnun þess að hárnálarbeygjur (þ. Haarnadelkurven) finnast víðar en í Ölpunum. Við villtumst samt ekkert, ég gerði það bara seinna. Erindið var að sækja hlaupanúmerin okkar og kannski líka að versla á „Expóinu“, sem var eins og þægilegur útimarkaður utan við íþróttasalinn þar sem númerin voru afhent. Og þetta voru ekki bara hlaupanúmer. Þeim fylgdi nefnilega líka góss úr héraði, þ.m.t. pastapakki og rauðvínsflaska sem merkt var hlaupinu. Þá kom sér ekki vel að innan hópsins var almennt mjög lítill áhugi á rauðvínsdrykkju. En vonandi kann Riccardo vel að meta flöskurnar sem við skildum eftir þegar við yfirgáfum Cantagalli fjórum dögum síðar.

Nestið gert klárt.

Um kvöldið eldaði Björk dýrindis kjúklingasúpu úr ágætis hráefnum sem við keyptum í COOP niðri í þorpinu. Og stelpurnar fylltu borðstofuborðið af nesti sem var skipt niður og pakkað af vísindalegri nákvæmni fyrir átök morgundagsins. Ég lét nægja að taka til nokkur bréf af orkudufti og henda nokkrum gelum í bakpokann minn. Það er nefnilega margfalt auðveldara að skipuleggja næringu fyrir 53 km hlaup sem tekur kannski 7:30 klst, en fyrir 103 km hlaup sem getur tekið allt að 20 klst.

Og svo var ekkert eftir nema að ganga til náða og bíða eftir að hlaupadagurinn rynni upp bjartur og fagur.

Stelpurnar við rásmarkið rétt fyrir kl. 5 árdegis.

Hlaupamorgunninn
Hlaupið mitt átti að byrja kl. 6 á laugardagsmorgninum, þannig að ég vaknaði kl. 3 til að fá mér morgunmat. Fylgi yfirleitt þessari þriggja tíma reglu fyrir keppnishlaup. Svo keyrðum við af stað þrjú saman um kl. 4:15, norðuryfir Cantagallihálsinn, niður að ánni og upp til Castiglione d’Orcia þar sem hlaupin áttu að byrja. Þar var ekki alveg auðvelt að finna bílastæði, en það hafðist og ég var svo forsjáll að taka GPS-punkt þar sem ég skildi bílinn eftir. Svo fylgdi ég stelpunum að rásmarkinu og kvaddi þær laust fyrir kl. 5 þegar hlaupið þeirra var ræst. Framundan voru 103 km, sem var það langlengsta sem þær höfðu áður tekist á við. Lengst hafði Hildur hlaupið um 80 km í Julian Alps 2024 og Laugavegurinn 2018 var lengsta hlaup Úlfhildar fram að þessu. En þær voru báðar tilbúnar í þetta og búnar að æfa vel og samviskusamlega eftir að ákvörðun var tekin á Gotlandi síðasta haust.

Ein mínúta í start í Castiglione d’Orcia.

Fyrr en varði var klukkan orðin 6 og ég lagður af stað í 53 km hlaupið, rétt um það leyti sem hlaupadagurinn var að renna upp bjartur og fagur. Ég fann strax að lítið mætti út af bera til að Peroneus myndi senda mig í koju. Reyndar voru fyrstu 200 metrarnir allt í lagi, en eftir það lá leiðin niður frekar brattan og ósléttan göngustíg og þá fann ég strax að framhaldið stæði tæpt. Sársaukinn sem hafði haldið sér til hlés á hlaupabrettinu í bílskúrnum heima minnti á sig hvað eftir annað og um það leyti sem ég var kominn niður að Orciaánni (eftir svo sem 4,5 km) vissi ég að með því að klára þetta hlaup myndi ég bjóða verulegum eftirköstum heim. Eftir 8,7 km, þegar ég var kominn yfir Cantagallihálsinn og niður að heimreiðinni að Agroturismo Cantagalli, ákvað ég að láta gott heita, stoppaði klukkuna, klifraði yfir girðinguna, læddist inn í húsið, tók af mér skóna og skreið upp í rúm til Bjarkar. Þar með lauk beinni þátttöku minni í Tuscany Crossing þetta árið. Niðurstaðan var DNF.

Á leið upp suðurhlíðar Cantagallihálsins, farinn að sjá fyrir endann á endasleppu hlaupi. (Mynd úr myndasafni hlaupsins).
Partýið búið og tímabært að sækja bílinn. Malbikið varð fyrir valinu sem hlaupaleið.

Lífið heldur áfram
Nú kann einhver að spyrja hvort ég hafi ekki verið miður mín að þetta skyldi enda svona. En stutta svarið er að ég var það ekki, enda var þetta svo sem líklegasta niðurstaðan úr því sem komið var. Mér hefði aldrei dottið í hug að leggja af stað í þetta hlaup ef það hefði verið á Íslandi. En þarna var bara búið að leggja aðeins of mikið inn til að reyna þetta ekki alla vega. Ég var sem sagt staðráðinn í að njóta dagsins engu að síður, já og ferðarinnar allrar.

Eftir svo sem eins og hálfs tíma svefnlausa hvíld reimaði ég skóna á mig aftur og lagði af stað skokkandi til baka til Castiglione d’Orcia til að sækja bílinn. Það gekk svo sem bara vel, sólin skein, hitinn var að skríða yfir 20°C og lífið var í stuttu máli dásamlegt hvað sem Peroneus hafði um það að segja. Hann angraði mig svo sem ekkert meira en um morguninn – og eftir á að hyggja fór ég svo sem ekkert hægar yfir en þá. Fór að vísu aðeins aðra leið þar sem malbik var í aðalhlutverki en ekki ósléttir malarstígar. Svo villtist ég aðeins þegar ég var kominn inn í bæinn – og þá var gott að eiga staðsetninguna á bílnum í úrinu. Kom líka við hjá starfsfólki hlaupsins, skilaði númerinu mínu og sagðist ekki vera væntanlegur í mark seinna um daginn. Þau skildu kannski ekkert alveg hvað ég var að segja, enda enskukunnátta þeirra lítið betri en ítölskukunnáttan mín. En það gerði ekkert til.

Útsýnið frá húsinu okkar fært á vatnslitapappír.

Stelpurnar
Björk notaði þennan dag til að prjóna og prófa nýja vatnslitasettið sitt, enda fáir staðir betri í svoleiðis en einmitt Toscana. Og ég gerði svo sem ekki neitt nema sitja í sólinni og drekka te. Þegar leið á daginn settist ég svo upp í bílinn og ók áleiðis suðuryfir Cantagallihálsinn og áleiðis að smábænum Vivo d’Orcia (600 íbúar, 870 m,y.s.) til að hitta stelpurnar á drykkjarstöð sem þar átti að vera, eftir u.þ.b. 72,5 km hlaup. Ég hafði náð að fylgjast með þeim yfir daginn, þar sem keppendur í 103 km (og 100 mílum) voru með „tracker“ á sér, (svona eins konar ökklaband, nema ekki á ökklanum). Þetta var svo sem hálftíma keyrsla, sem var alls ekki leiðinlegt í Toscanafegurðinni. Vivo d’Orcia er náttúrulega lengst uppi í fjöllum og þegar til átti að taka var drykkjarstöðin svo sem ekkert þar, heldur 800 m vestar (eða eitthvað). Á endanum tókst mér samt að finna hana með hjálp GPS-punkts í úrinu mínu, hjálpsamrar heimakonu og Google Translate. Akstursleiðin var nefnilega ekki 800 m beint af augum, því að maður þurfti að krækja fyrir eitthvert gil og finna þar réttan afleggjara. En ég hafði ætlað mér rúman tíma og allt gekk þetta eins og í sögu. Ég hitti stelpurnar, það voru fagnaðarfundir og ég gat aðstoðað þær aðeins við að koma í sig næringu. Þarna var Hildur að glíma við magavandamál, eins og gerist gjarnan í svona löngum hlaupum, en Úlfhildur var stálslegin eins og algengt er meðal sauðfjárbænda á Melrakkasléttu. Þarna voru ekki „nema“ 30 km eftir og enn var hitinn nokkurn veginn viðráðanlegur – og lækkandi, enda klukkan orðin 5. Og svo héldu þær bara áfram og ég keyrði til baka til Agroturismo Cantagalli.

73 km búnir, bara 30 eftir.

Þegar komið var fram á kvöld heyrði ég aðeins í stelpunum í síma og ákvað í framhaldinu að rölta aðeins á móti þeim frá marklínunni. Var kominn til Castiglione d’Orcia um hálftíuleytið og þræddi mig þaðan áleiðis öfuga hlaupaleið í myrkrinu. Var auðvitað með höfuðljós – og auk þess var leiðin einstaklega vel merkt með endurskinsborðum sem hengdir höfðu verið í trén. Þessi síðasti kafli hlaupsins var býsna miðhæðóttur, nánast allur á fótinn og örugglega mjög erfiður þegar maður er búinn að hlaupa 90ogeitthvað kílómetra. En þetta var létt fyrir mig, niðurímóti úthvíldan, og ég passaði líka að fara ekki hraðar en Peroneus leyfði. Ég mætti svo stelpunum þar sem þær áttu eftir rúma 6 km í mark – og fylgdi þeim þaðan langleiðina að marklínunni. Ég veit að þær voru fylgdinni fegnar – og þessi kvöldstund bætti líka heilmiklum tilgangi og gleði við daginn minn. Og það var fallegt að horfa á eftir þeim hlaupa saman í markið rétt upp úr miðnætti, búnar að vera 19 og hálfan tíma á ferðinni og búnar að leggja 103 km að baki. Þegar við svo komum heim til Cantagalli beið Björk eftir okkur með kjúklingasúpuna, enn betri en kvöldið áður.

Hetjur dagsins að loknu dagsverki! 103 km að baki! Múrsteinn í verðlaun!
Dómkirkjan í Flórens, gotnesk að utan, rómversk að innan.

Dagarnir eftir hlaup
Mig minnir að við höfum gert mest lítið daginn eftir hlaup, en daginn þar á eftir fórum við öll fjögur í einstaklega skemmtilegan tveggja tíma bíltúr til Flórens. Aðalerindið var að heimsækja dómkirkjuna (Santa Maria del Fiore) – og þó enn frekar 1.000 ára gamla skírnarkapellu Jóhannesar skírara. Við vorum svo heppin að finna bílastæðahús örstutt frá torginu þar sem þessar byggingar standa – og úr þessu varð ein þægilegasta borgarferð sem ég hef upplifað. Þetta snerist ekki bara um þessar stórfenglegu byggingar og listaverkin og helgidómana sem þar er að finna, heldur líka um ótrúlega afslappað andrúmsloft, vingjarnlegt fólk, þröngar götur frá dögum Rómverja, litskrúðugar búðir, pizzu, Davíðsstyttu Michelangelos, ís og samveru. Þetta var góður endir á góðri Ítalíuferð.

Langbestu ferðafélagarnir hjá Davíðsstyttunni á Piazza della Signoria í Flórens.

Heimferðin
Þriðjudagurinn 21. apríl var heimferðardagur. Fyrst þurfti að ganga frá húsinu og keyra í rúma tvo klukkutíma suður á flugvöllinn við Róm – og svo bara þetta venjulega: Bið, næstum 5 tíma flug, lending í Keflavík og keyrsla heim. Þetta var án nokkurs vafa ein ánægjulegasta hlaupaferð sem ég hef farið, jafnvel þótt hlaupið sjálft hafi verið endasleppt. Það var ótrúlega dýrmætt fyrir mig að fá að upplifa þetta allt með Björkinni minni – og Hildur og Úlfhildur eru líka betri ferðafélagar en orð fá lýst. Ég vissi það svo sem eftir Gotlandsferðina síðasta haust, en nú veit ég það enn betur. Takk allar þrjár fyrir að búa þetta ævintýri til með mér.

Bakþankar
Hlaupum sem enda með DNF (did not finish) fylgja alltaf bakþankar. Ég hef einu sinni lent í þessu áður, þ.e.a.s. í Mývatnsmaraþoninu 2019. Þá var tilfinningin verri. En, já, þetta er kannski ekki eitthvað sem maður „lendir í“, heldur eitthvað sem maður ákveður. Ein spurningin sem vaknar er þá hvor hafi setið við stýrið, skynsemin eða sérhlífnin. Stundum er það orðað þannig með ögn grófari hætti að maður þurfi að velja á milli þess að vera fífl (halda áfram þó að það geti skaðað mann) eða aumingi (hætta þó að maður hefði svo sem getað haldið áfram). Ef við höldum okkur við þetta orðalag ákvað ég að vera frekar aumingi. Ég man að ég stóð kyrr fyrir utan hliðið við Cantagalli eitt augnablik þegar ég var búinn að stoppa klukkuna. Þetta augnablik dugði mér til að svara eigin spurningu um það hvort ég væri að gera rétt með ákveðnu jái. Og síðan hafa engir bakþankar gert vart við sig. Þennan morgun rifjuðust þó upp fyrir mér orð sem gamall stórvinur minn og stórhlaupari, Gunnar Páll Jóakimsson, sagði við mig í ágúst 1996, daginn fyrir fyrsta maraþonið mitt. Ég hafði þá verið að glíma við einhver meiðsli og var eitthvað að tauta um að þess vegna myndi ég kannski ekki ná að klára hlaupið. En Gunnar Páll afgreiddi þetta með orðunum „Þú byrjar ekki til þess að hætta“. Þessi orð áttu sinn þátt í að ég kláraði þetta maraþon alveg vandræðalaust – og mörg önnur maraþon eftir það. Þar hefði það flokkast undir sérhlífni að hætta, enda hafði hlaupið engin eftirköst. Í Toscana byrjaði ég ekki heldur til að hætta. Ég byrjaði bara í þeirri von um að mér væri óhætt að hlaupa þessa 53 km – og þegar ég fann að svo var ekki var þetta ekkert flókið. Nú þarf bara að finna lausn á þessu Peroneus-dæmi, eða hvað sem þetta nú annars er, og svo bíða ný hlaupamarkmið og ófarnar hlaupa-, gleði-, vináttu- og ævintýraferðir handan við næsta horn.

Hlaupið í Toscana. (Mynd úr myndasafni hlaupsins).

Filed under: Hlaup, Lífið og tilveran | Tagged: , | Leave a comment »

Hlaupaannáll 2025 og markmiðin 2026

Posted on 1.1.2026 by stefangisla
Í Fjallvegahlaupabókabúðinni í Hveragerði eftir hlaup yfir Hellisheiði í maí.

Það er löngu orðin hefð hjá mér, eða kækur, að skrifa langan hlaupapistil um hver áramót til að gera upp nýliðna hlaupaárið mitt og leggja línurnar fyrir það næsta. Þessi pistill er sá nítjándi í röðinni, en fyrsti pistillinn var skrifaður í árslok 2007.

„Það er engin þörf að kvarta“
Þessi orð úr kvæði Stefáns frá Hvítadal lýsa hlaupaárinu mínu 2025 býsna vel. Þetta var sem sagt engan veginn eitt af mínum bestu hlaupaárum, en ég þarf samt ekkert að vera væla yfir bágu gengi. Árangur í keppnishlaupum var vissulega undir væntingum, en hlaupin gáfu mér margar góðar stundir á árinu – og meiri háttar skakkaföll voru fátíð.

Æfingarnar
Hlaupaæfingar ársins gengu stórslysalaust fyrir sig. Reyndar hljóp ég ekki nema 1.649 km samtals, sem þýðir að þetta var fjórða stysta hlaupaárið mitt frá (og með) 2007. Aðeins meiðslaárin 2018 og 2022 voru styttri, svo og árið 2007 þegar hlaupin voru ekki meira en svo orðin að lífsstíl. Mögulega er hægt að lesa einhverja kerfisbundna þróun út úr myndinni hér að neðan, en mér finnst skemmtilegra að gera það ekki.

Hlaupaárin 2007-2025 í kílómetrum talin, ásamt 2. gráðu aðhvarfskúrvu.

Fyrstu æfingamánuðir ársins einkenndust af mikilli varfærni, en þá var ég rétt að komast af stað aftur eftir endurteknar tognanir í læri, sem byrjuðu í lok ágúst 2024 og gáfu m.a. af sér hlaupalausan desember. Einhverjar umgangspestir settu líka strik í reikninginn, þannig að það var ekki fyrr en í mars sem ég fór að ná 30-40 km hlaupavikum. Almennt finnst mér það vera lágmarksmagn til viðhalds.

Skjáskot af Instagram 1. júlí 2025.

Upp úr miðjum apríl fannst mér hlaupaformið vera farið að líta sæmilega út. En þá kom aftur bakslag þegar tognunin í lærinu tók sig upp á hlaupaæfingu í Danmörku 18. apríl. Í hönd fóru stuttar vikur með enn meiri varfærni og hjólaæfingum. Þær hafði ég líka stundað fyrstu vikur ársins og þegar upp var staðið náði ég samtals 514 km á hjóli á árinu. Hlaupaárið var því ekki alveg eins stutt og tölurnar hér að ofan gefa til kynna.

Seinni partinn í júní fannst mér ég loks vera kominn í nokkuð eðlilegt horf. Æfingar sumarsins gengu svo bara ágætlega og skrokkurinn þoldi vaxandi álag vel. Í júlí var hlaupamagnið komið upp í júlímeðaltal síðustu ára og ágústmánuður varð sá næstlengsti frá upphafi, 300 km samtals, og meðalvikan komin í 60-70 km. Þetta hélst fram í miðjan september, enda var ég þá að undirbúa 50 km utanvegahlaup á Gotlandi í byrjun október. Sá undirbúningur tók óvænta stefnu um miðjan september þegar ég varð mér úti um þráláta berkjubólgu með leiðinlegum aukaverkunum. Við tóku 6 vikur með litlum sem engum hlaupum, þar sem önnur verkefni í lífinu tóku líka sinn tíma eins og gengur.

Eftir þetta óvænta hausthlé, nánar tiltekið undir lok októbermánaðar, bjó ég mér til nýja æfingaáætlun sem átti að gilda næstu 4 vikur til að byrja með – og síðan í endurskoðaðri mynd aðrar 4 vikur. Áætlunin var svohljóðandi (fyrir hverja viku):

  • 30-40 km
  • Eitt Hafnarfjall
  • Ein hröð æfing (T, I eða R í anda Jack Daniels)
  • Eitt langt hlaup (að hámarki 50% af km vikunnar)
  • Tvær styrktaræfingar

Með þessu móti taldi ég góðar líkur á að ég yrði allsæmilegur í árslok og tilbúinn í markvissari æfingar frá áramótum til vors. Að nafninu til hélst þessi áætlun óbreytt allar þessar 8 vikur, en framkvæmdin var ekki til fyrirmyndar. Reyndar tók ég næstum allar hraðaæfingarnar, en hitt var allt meira og minna stopult. Satt að segja nennti ég varla að leggja nógu mikið á mig til að ná forminu upp. Kannski vantaði markmið og félagsskap til að veita aðhald.

Hlaupaárið endaði með tognun í hægri kálfa á jóladag. Svoleiðis vandamál þekki ég og tel litlar líkur á að það verði lengi til trafala. Hins vegar felast í því auðskilin skilaboð um mikilvægi styrktaræfinga. Það vissi ég svo sem fyrir, en samt. Samtals tók ég 57 styrktaræfingar á árinu, flestar á fyrstu mánuðunum. Þær hefði þurft að vera miklu fleiri. Alla vega 100.

Stravamyndin (með skýringum) hér til hliðar gefur hugmynd um þróun hlaupaformsins frá ársbyrjun til ársloka, þó að hún segi auðvitað ekki alla söguna. Mynstrið er dæmigert fyrir fleiri af hlaupaárunum mínum, þ.e.a.s. tröppugangur upp á við frá áramótum til hausts, síðan einhvers konar hrun uns jafnvægi er náð í árslok. Góðu fréttirnar á myndinni eru þær að innistæðan (skv. þessu) var talsvert meiri í árslok 2025 en hún var ári fyrr.

Keppnishlaupin
Ég tók þátt í sex keppnishlaupum á árinu, sem er heldur með minna móti. Fyrirferðarmest í þessu voru utanvegahlaup sem ég hljóp fjórar helgar í röð síðsumars. Því til viðbótar mætti ég í tvö 5 km hlaup á götu.

Fyrsta keppnishlaupið var þriðja og síðasta vetrarhlaup 66°N og FH veturinn 2024/2025, sem fram fór 26. mars. Miðað við ganginn á hraðaæfingum taldi ég mig eiga að geta hlaupið þessa 5 km nokkuð þægilega á 23:35 mín, en sú varð ekki raunin. Ég náði einhvern veginn ekki að taka út þá innstæðu sem ég taldi mig eiga, enda var vindurinn óþægilega hvass (8 m/sek). Átti í mesta basli með að halda mér undir 24 mín og endaði á 23:55, næst lakasta tímanum mínum frá upphafi. En þetta var samt gaman. Fórum fjögur saman úr Flandra – og félagsskapurinn skiptir meira máli en flest annað í þessum geira. Það er „gott að mæta í keppnishlaup, hrista aðeins upp í sér og hitta fólk“, eins og ég skrifaði á Strava eftir hlaup.

Utanvegakeppnishlaupapakkinn hófst með árlegri þátttöku í Pósthlaupinu í Dölunum 26. júlí. Þetta var í fjórða sinn sem hlaupið var haldið og ég hef alltaf verið með – í 26 km útgáfunni. Pósthlaupið hefur þannig nýst mér sem eins konar „samræmt próf“ í hlaupagetu. Ég vissi sem var að formið væri ekki nógu gott til að endurtaka leikinn frá því í fyrra þegar ég hljóp þetta á 2:18 klst, sem var miklu betra en ég bjóst við á þeim tíma. Núna var ég staðráðinn í að sætta mig við hvað sem er, en ég hefði þó orðið leiður ef mér hefði ekki tekist að ljúka hlaupinu á skemmri tíma en 2:30 klst. Ég var nefnilega nálægt þeim tíma tvö fyrstu árin – og hef á tilfinningunni að þar hljóti mörk hins ásættanlega að liggja. Í stuttu máli gekk hlaupið bærilega framan af, en seinni hlutinn einkenndist af krömpum og vanlíðan. Lokatíminn var 2:28:32 klst, og ekkert annað í boði en að vera bara sáttur við það. 2:28 er alla vega betra en 2:30. En þessir krampar áttu ekkert að koma. Kannski leið mér einfaldlega betur á fyrstu kílómetrunum en ég hafði efni á. Ég hljóp eftir tilfinningunni og fylgdist ekkert með púlsinum, en sá seinna að hann var lengi vel nálægt 160 þarna á fyrri hlutanum. Ályktunin var sú að ég hefði verið of lengi á þröskuldsákefð og hefði hreinlega hlaupið mig í þrot, án þess að tilfinningin væri þannig. En þetta er allt útlistað nánar í þar til gerðri bloggfærslu sem skrifuð var skömmu eftir hlaup.

Viku eftir Pósthlaupið var komið að 29 km í Súlum Vertical á Akureyri. Mig hafði lengi langað til að mæta í Súlurnar, en aldrei komið því við áður. Veðrið þennan dag var óvenjulegt, þ.e.a.s. talsvert hvassviðri með sól og hita. Sjálfsagt hafði það sitt að segja. Þarna fór ég mjög varlega á fyrstu kílómetrunum, í samræmi við það sem ég þóttist hafa lært af reynslunni úr Pósthlaupinu. Passaði sem sagt vel að púlsinn færi aldrei neitt að ráði yfir 154. Þetta gekk eftir áætlun fyrstu 10 km, þ.e. þangað til klifrið upp á Súlur byrjaði. Ég er sérlega linur í brekkum og vissi alveg að ferðalagið þarna upp yrði seinlegt. Hins vegar ætlaði ég að jafna leikinn og gott betur á niðurleiðinni, enda eru niðurhlaup mín sterkasta hlið. Alla vega er það þannig í minningunni. En þetta gekk engan veginn eftir. Fann fyrir krömpum á uppleiðinni – og á niðurleiðinni tóku þeir alveg yfir, þannig að ég þurfti að staulast þar sem ég hafði séð mig fyrir mér þjóta niður og rétt tylla tánum á þúfnakolla. Síðustu 10 km voru skárri og þar gat ég skokkað sæmilega. Kom í mark í Göngugötunni á 4:19:48 klst, sem var 20 mínútum lakara en „vonbrigðamörkin“ sem ég hafði skilgreint fyrir hlaup. Og í þokkabót var þetta lélegasta ITRA-hlaupið mitt frá upphafi, gaf 476 stig sem var heilum 8 stigum minna en í Tindahlaupinu ári fyrr – sem var það allra lakasta til þess tíma. En þrátt fyrir slakt gengi fannst mér Súluhlaupið algjör dásemd. Stefni að því að mæta aftur næsta sumar og bæta tímann minn verulega.

Þriðja utanvegahlaupið á jafnmörgum vikum var Molduxi Trail, nýtt hlaup á Sauðárkróki sem haldið var föstudaginn 8. ágúst. Sara tengdadóttir var ein af skipuleggjendum hlaupsins – og þess vegna kom aldrei annað til greina en að mæta. Veðrið á hlaupadag var frekar óhagstætt, strekkingsvindur, kuldi og talsverð rigning, sérstaklega á fjallinu. Ég fann mig mjög vel í þessu hlaupi og var aldrei þessu vant vel tilbúinn í brekkur og rysjótt veður. Þarna hjálpaði til að ég hafði verið með í að merkja brautina upp fjallið kvöldið áður – í miklu verra veðri. Eftir á að hyggja var frammistaðan mín í þessu hlaupi samt í lakara lagi, alla vega að mati ITRA. Lokatíminn var 2:31:34 klst (á 20 km), sem gaf bara 497 ITRA-stig. Hvað sem því líður var þetta ein besta hlaupaupplifun ársins eins og ráða má að þar til gerðum bloggpistli.

Nýkominn niður af Molduxa, rennblautur, með gleraugun í hendinni og regnstakkinn í bakpokanum. (Ljósm. siggi-sport-portraits og Molduxi Trail).

Laugardaginn 16. ágúst var svo röðin komin að Trékyllisheiðinni. Þetta var í 5. sinn sem hlaupið var haldið – og alltaf hef ég náð að vera með (og alltaf nema núna skrifað langan bloggpistil um upplifunina). Að þessu sinni valdi ég 26 km leiðina, frá Djúpavík að Skíðaskálanum í Selárdal, en þessa sömu leið hljóp ég á 2:43:47 klst. fyrir tveimur árum. Núna taldi ég mig a.m.k. í jafngóðu standi og þá, en aðstæður voru hins vegar miklu erfiðari, gul veðurviðvörun í gildi vegna hvassviðris og á að giska 15 m/sek í fangið stóran hluta leiðarinnar. Verst var veðrið á leiðinni upp á heiðina – og strax þar vissi ég að ég þyrfti að gleyma öllum markmiðum öðrum en að komast alla leið. Lengst af sá ég stórhlauparann Sigurjón Sigurbjörnsson drjúgan spöl á undan mér og það var mér hvatning til að slaka aldrei á. Svo var Sara tengdadóttir ekki langt á eftir mér og ég ætlaði ekkert að fara að „tapa“ fyrir henni. Í heild gekk þetta vel eftir aðstæðum – og ég kom glaður og krampalaus í marka á 17 mín lakari tíma en í hitteðfyrra (3:00:56 klst.). Þarna náðu ITRA-stigin mín nýjum lægðum, því að þessi tími gaf ekki nema 461 stig. Það er met sem mig langar ekki að slá strax.

Sjötta og síðasta keppnishlaup ársins var Hleðsluhlaupið í Fossvogi (5 km) fimmtudaginn 28. ágúst. Þetta hlaup er alltaf eitt af þeim skemmtilegustu, sérstaklega út af gleðinni og kökuhlaðborðinu sem bíður manns eftir hlaup. Og ekki spillti fyrir að þetta kvöld var einmunaveðurblíða, vestan gola, sól og 15 stiga hiti. Ég ætlaði að gera mitt allra besta i þessu hlaupi – og reiknaði með að það myndi duga fyrir lokatíma undir 22:30 mín. Sú varð og raunin, hljóp þetta á 22:17 og var fullkomlega sáttur við það. Þetta var erfitt, en þannig eru öll hlaup þar sem ekkert er gefið eftir.

Sjöunda keppnishlaup ársins átti að vera Gotland Ultramaraton í byrjun október, 50 km utanvegahlaup sem ég hafði lengi stefnt á sem stærsta viðburð hlaupaársins. En það fór á annan veg, sem verðskuldar sérstakan aukakafla í þessum pistli.

Gotlandsferðin
Seint í september var ljóst, eftir svo sem þrjár læknaheimsóknir, að ég myndi ekki hlaupa neitt á Gotlandi í byrjun október, eins og ég hafði þó lengi látið mig dreyma um. Eins og ég var búinn að nefna tók undirbúningurinn beygju um miðjan september vegna berkjubólgu sem hafði í för með sér þrálátan hósta á öllum tímum sólarhrings. Ég missti svo sem ekki nema einn dag úr vinnu út af þessu, en hlaup voru nánast óframkvæmanleg á nokkurra vikna tímabili sem í hönd fór. Ég ákvað engu að síður, eftir dálítið sársaukafulla umhugsun, að fara til Gotlands, enda hafði undirbúningur hinna ýmsu þátta ferðalagsins staðið mánuðum saman, ég var kominn með frábæra hlaupafélaga og búinn að leggja drög að langþráðum endurfundum með sænskum vinum. Úr þessu varð 6 sólarhringa ævintýri, barmafullt af vináttu og gleði, næstum allt eins og að var stefnt. Það eina sem var öðruvísi var að ég aðstoðaði hlaupafélagana í stað þess að hlaupa sjálfur – og sænsku vinirnir voru miklu öflugra stuðningslið en nokkru okkar hafði dottið í hug. Þessi ferð var uppspretta minninga, sem allar eru góðar.

Ég og hlaupavinirnir sem fóru með mér til Gotlands (Úlfhildur, Hildur og Rannveig). Myndin var tekin við borgarmúrinn í Visby daginn fyrir hlaup.

Skemmtihlaupin
Helsta „Skemmtihlaup“ ársins var hið árlega Uppstigningardagshlaup, en síðan árið 2010 höfum við hjónin boðið völdum hlaupurum í hálfmaraþon, mat og heitan pott (í þeirri röð) á uppstigningardag ár hvert (að árinu 2021 frátöldu). Þetta var sem sagt í 15. sinn. Lengst af var hlaupaleiðin hinn sívinsæli Háfslækjarhringur með upphaf og endi í Borgarnesi, en eftir að við hjónin fluttum yfir á Hvanneyri haustið 2021 liggur leiðin „niður í Land“ eins og heimamenn kalla það – og síðan upp að Vatnshömrum og þar áfram Heggsstaðahringinn upp á Hvítárvallaflóa og aftur heim. Að þessu sinni bar uppstigningardag upp á 29. maí og við vorum samtals 13 sem hlupum eða hjóluðum allan hringinn. Og súpan hennar Bjarkar var ljúffeng sem aldrei fyrr.

Hlauparar við veisluborð Bjarkar eftir hið árlega Uppstigningardagshlaup.

Fjallvegahlaupin
Sumarið 2025 var nítjánda og næstsíðasta sumarið í fjallvegahlaupaverkefninu mínu. Í sumarbyrjun stóð heildarfjöldi fjallvega frá upphafi (2007) í 81, sem þýddi að ég þurfti að ná 19 fjallvegum tvö síðustu sumrin. Þetta gekk allt saman með besta móti og þegar haustaði var ég búinn að leggja 10 nýja fjallvegi að baki, sem er stærsti ársskammturinn hingað til. Ég þarf sem sagt bara að afgreiða 9 fjallvegi sumarið 2026. Hlýtur það ekki að vera auðvelt?

Fyrsta fjallvegahlaup ársins var hlaupið eftir gamalli leið yfir Hellisheiði, frá Hellisheiðarvirkjun til Hveragerðis. Hlaupið var skipulagt í samvinnu við bókaútgáfuna Sölku, sem gaf út fjallvegahlaupabókina mína 2017. Veðrið lék við okkur; logn á heiðinni, skýjað og 6-7 stiga hiti. Þetta varð langfjölmennasta formlega fjallvegahlaupið frá upphafi með samtals 62 þátttakendum – og góðri samveru í lokin. Þetta var góður dagur og þakklætið í aðalhlutverki að kvöldi.

Félagsskapurinn minn á Hellisheiðinni. (Ljósm. Arna Ír Gunnarsdsóttir)

Í byrjun júní ætlaði ég að afgreiða fimm fjallvegi á Ströndum og Norðurlandi á þremur dögum, en óvenjuágengt júníhret gerði þau áform næstum að engu, snjór fyrir norðan og afleitt veður. Frekar en að gera ekkert tókst mér þó að hlaupa yfir Marðarnúpsfjall milli Vatnsdals og Svínadals á fyrsta degi eftir hretið. Veðrið spillti hins vegar engu í fjórum fjallvegahlaupum á Austurlandi 13.-15. júlí. Þar var sól og 20 stiga hiti lengst af – og félagsskapurinn dýrmætur. Leiðirnar sem þarna voru hlaupnar voru Gönguskarð frá Unaósi á Héraði til Njarðvíkur, Sandaskörð úr Borgarfirði eystri yfir í Hjaltastaðaþinghá, Stöðvarskarð frá Fáskrúðsfirði til Stöðvarfjarðar og Gunnarsskarð þaðan yfir í Breiðdal. Tvær leiðir bættust svo í safnið í byrjun ágúst, annars vegar Flateyjardalsheiði og hins vegar Gönguskarð úr Fnjóskadal yfir í Kaldakinn. Og í september hljóp ég svo Tröllatunguheiði og Bjarnarfjarðarháls á Ströndum. Hægt er að lesa eitthvað um þessar leiðir á heimasíðu Fjallvegahlaupaverkefnisins.

Hlaupagleði í Stöðvarskarði 15. júlí með Söru, Saló og Hilmari.

Í upphafi fjallvegahlaupaverkefnisins sumarið 2007 sá ég fyrir mér að þetta yrðu eftirminnilegar einverustundir á fjöllum. En þar kom Björk sem oftar með góð ráð, hlaupin myndu verða miklu skemmtilegri ef ég væri ekki einn á ferð. Nú eru liðin 19 sumur og líklega eru hlaupafélagarnir orðnir hátt í 200 talsins. Í þessum ferðum hafa skapast dýrmæt kynni sem eru einhvern veginn öðruvísi og dýpri en þau kynni sem stofnað er til á malbiki og skrifstofugólfum hversdagsins.

Markmiðin
Ég setti mér fjögur hlaupatengd markmið fyrir árið 2025 og náði bara tveimur þeirra, þ.e.a.s. að hlaupa 10 fjallvegahlaup og hafa gleðina með í för í öllum hlaupum. Hin markmiðin voru að hlaupa a.m.k. eitt maraþon á götu og vera í efsta sæti á ITRA-lista 65-69 ára á Íslandi í árslok. Ég hljóp síðast maraþon á götu í Tallinn haustið 2019, þannig að tíminn fyrir næsta maraþon er löngu kominn. En það bíður enn. Meira um það síðar. Og ITRA-markmiðið náðist ekki, eða öllu heldur alls ekki. Ég er líka þeirrar skoðunar að maður eigi ekki að setja sér markmið sem eru háð frammistöðu annarra. En ég gerði það nú samt.

Hér fara á eftir helstu hlaupamarkmiðin mín fyrir árið 2026. Þau eru flest endurnýtt og ekki endilega háleit, enda þurfa markmið ekkert að vera það. Þau þurfa hins vegar helst að vera sértæk, mælanleg, aðgengileg, raunhæf en samt krefjandi – og tímasett (SMART).

  1. 125 styrktaræfingar
  2. 20 sinnum á Hafnarfjallið
  3. 9 fjallvegahlaup
  4. 1 eða fleiri maraþon á götu
  5. Gleðin með í för í öllum hlaupum

Til að setja þessi markmið í eitthvert samhengi má geta þess að ég hef mest tekið 124 styrktaræfingar á einu ári (2022) og hef mest farið 13 ferðir á topp Hafnarfjallsins (2020). Markmið 1 og 2 eru þó ekki bara hugsuð til að ná fram bætingu á þessum „metum“, heldur eru þau þarna vegna gagnseminnar. Bæði þessi viðfangsefni eru til þess fallin að auka styrk – og styrkur er það sem mig vantar mest til að geta haldið sjó í hlaupunum.

Markmiðin eiga það sameiginlegt að þar er hvergi minnst á hlaupaárangur í tölum. Þarna er t.d. ekkert minnst á að hlaupa maraþon undir 3:40 klst, eða eitthvað í þá veru. Fjarvera markmiða af þessu tagi er þó ekki vísbending um að mér sé orðið sama um þessa tíma. Sú er alls ekki raunin. Vissulega eru bætingar úr sögunni, en það þýðir ekki að maður eigi að „taka tappann úr lauginni“ og vera sáttur við hvað sem er. Þvert á móti eru árangurstengd markmið jafnvel enn mikilvægari en áður. Í því sambandi er gott að íhuga orð Jeannie Rice, konunnar sem setti heimsmet í maraþoni 75-79 ára í London-maraþoninu 2024 (3:33:27 klst.):

Það hægist á öllum, en ég vil ekki hrapa niður, ég vil renna.

Ástæðan fyrir því að ég set mér ekki árangurstengd markmið á þessum tímapunkti er sú að mér finnst ég fyrst þurfa að greina stöðuna betur en ég hef gert núna lengi. (Við getum kallað það „stöðutékk“). Með fyrirvara um niðurstöðu þeirrar greiningar ættu markmiðin mín líklega að vera u.þ.b. 22 mín í 5 km, 45 mín í 10 km, 1:40 klst. í hálfu maraþoni og 3:30 klst. í heilu maraþoni. Þessi markmið eru krefjandi, en þau eiga líka að vera það. Fyrir 10 árum hefðu þessi markmið líklega verið 19:30, 40:00, 1:30 og 3:10. Ég held að munurinn þarna á milli flokkist sem rennsli en ekki hrap.

Hlaupadagskráin mín 2026
Ég er nú þegar búinn að skrá mig í tvö hlaup erlendis á árinu 2026 – og er nokkuð ákveðinn í að taka þátt í fimm tilteknum hlaupum innanlands. Reykjavíkurmaraþon (RM) er ekki á þeim lista, enda hafa vinnubrögð hlaupahaldarans (ÍBR) síðustu tvö ár gert út af við löngun mína til þátttöku. Af heimasíðu RM má ráða að svipaður bragur eigi að vera á framkvæmdinni 2026.

Hlaupadagskráin mín lítur sem sagt svona út, svo langt sem hún nær, sumt oftalið, annað vantalið:

  1. Tuscany Crossing, Ítalíu (53 km) 18. apríl
  2. Akrafjall Ultra (10 km) 16. maí
  3. Vesturgatan (45 km) 18. júlí (?)
  4. Súlur Vertical (29 km) 31. júlí
  5. Molduxi Trail (12 km) 7. ágúst (?)
  6. Trékyllisheiðin (48 km) 15. ágúst
  7. HCA Marathon, Odense DK (42,2 km) 27. september

Þessu til viðbótar ætla ég sem fyrr segir að hlaupa 9 fjallvegi. Megindrættir fjallvegahlaupadagskrárinnar liggja fyrir og dagskráin verður kynnt fljótlega á heimasíðu fjallvegahlaupaverkefnisins.

Svo þróast þetta bara einhvern veginn.

Þakklætið
Að kvöldi föstudagsins 11. júlí 1975 hljóp ég fyrsta 5 km keppnishlaupið mitt, (reyndar á hlaupabraut (5.000 m)). Þetta var á 15. Landsmóti UMFÍ á Akranesi og síðan þá hefur mér ekki tekist að bæta tímann sem ég náði þarna. Hljóp þetta á 17:04 mín – og minnir að mér hafi ekki þótt það neitt sérstakt. Endaði í 8. sæti af 17 keppendum. Ástæða þess að ég nefni þetta hér er ekki sú að ég sé að spá í að bæta þennan tíma á næsta ári, heldur sú að sl. sumar voru liðin 50 ár frá þessum degi – og ég er enn að. Þegar ég rifja upp þessa sögu get ég ekki annað en fyllst þakklæti í garð forsjónarinnar fyrir að leyfa mér að njóta þessa áhugamáls svona lengi. Árin eru meira að segja orðin fleiri en 50, því að þetta byrjaði ekki þarna á Skaganum 1975. Þetta þakklæti gerir vart við sig sem aldrei fyrr í hvert sinn sem ég sit við að skrifa áramótapistla.

Þakklætið sem hrannast upp þegar litið er til baka er ekki eingöngu þakklæti í garð forsjónarinnar, hver sem hún annars er, heldur einnig og ekki síður í garð alls fólksins sem hefur gert mér þetta mögulegt – og gerir enn. Þar á fjölskyldan mín stærstan hlut að máli – og þá sérstaklega Björk sem hefur umborið þetta áhugamál síðustu 48 ár eða þar um bil. Hitt fólkið í fjölskyldunni á líka inni hjá mér heilan helling af þakklæti. Á árinu 2025 hafði Sara tengdadóttir þeirra mest áhrif á hlaupasöguna, en hún fylgdi mér bæði í nokkur utanvegahlaup og keppnishlaup á árinu. Takk öll.

Filed under: Uncategorized | Tagged: | Leave a comment »

Hlaupagleði á Skálavíkurheiði

Posted on 24.7.2024 by stefangisla

Um daginn (18. júlí sl.) tók ég þátt í 12 km Skálavíkurhlaupi, sem er orðinn fastur liður í árlegri Hlaupahátíð á Vestfjörðum. Leiðin í þessu hlaupi liggur frá Skálavík yfir Skálavíkurheiði til Bolungarvíkur og er í stuttu máli samsett úr einni 6 km brekku upp og annarri 6 km brekku niður. Þátttaka mín í þessu hlaupi er ekkert sérstaklega fréttnæm, enda var þetta 160. almenningshlaupið mitt á ferlinum (sem er þó ekki mikið miðað við lengd ferilsins). En mér gekk vel í þessu hlaupi og náði mér í óvenjustóran skammt af hlaupagleði. Hlaupagleði er auðlind sem nýtist langt út fyrir hlaupaheiminn. Og einn af fylgifiskum gleðinnar er þörfin fyrir að deila upplifuninni með öðrum. Þess vegna skrifa ég þennan pistil, þó ekki væri nema fyrir sjálfan mig.

Undirbúningurinn
Ég ætla ekki að skrifa neina langloku um það hvernig ég æfði fyrir þetta hlaup, enda æfði ég ekkert sérstaklega fyrir það. Í stuttu máli hef ég hins vegar æft nokkuð vel og skipulega síðan í ársbyrjun 2023 og náð að halda mér algjörlega meiðslalausum allan þann tíma. Lykillinn að því felst í æfingaáherslum sem ég hef skrifað um áður og mun sjálfsagt skrifa um aftur.

Þessi litli kafli um undirbúning snýst sem sagt ekki um hlaupaæfingar, heldur um það hvernig ég er vanur að undirbúa mig fyrir þá óvissu sem fylgir því að taka þátt í tilteknu keppnishlaupi (sérstaklega utanvegahlaupi) í fyrsta sinn og geta ekki byggt áætlun dagsins á eigin reynslu. Ég skoða þá einfaldlega hvernig öðrum hlaupurum á svipuðu getustigi gekk í sama hlaupi árið áður, skoða millitímana þeirra á Strava og set mér markmið út frá því. Reyndar er líka örugglega fínt að fara í svona hlaup án nokkurs markmiðs, en það er bara ekki alveg í takti við hugsunarháttinn minn, sem á meira skylt við Excel en innsæi.

Inga Dísa, einn besti hlaupavinur minn síðustu árin, hljóp Skálavíkurhlaupið í fyrra – og þar sem hlaupagetan okkar hefur verið svolítið svipuð upp á síðkastið var nærtækt að kíkja á millitímana hennar og vinna út frá þeim. Ég ákvað sem sagt að nota tímana hennar sem lágmarksmarkmið og miða svo draumamarkmiðið við að vera 10% fljótari. Útreikningunum var ekki stillt upp í Excel, heldur var þetta allt saman skrifað aftan á miða utan af garndokku sem var tekin með í fjölskyldudvöl í bústað í Önundarfirði nokkrum dögum fyrir hlaup. Skipulagið í heild sinni má sjá á myndinni hér til hliðar.

Tölurnar á miðanum skýra sig náttúrulega næstum því sjálfar, en til frekari glöggvunar má bæta því við að þarna eru sýndir millitímar eftir hverja 3 km. Á efri hlutanum má sjá hvern 3 km áfanga um sig og á neðri hlutanum eru uppsafnaðar millitímar (sem sagt eftir 3, 6, 9 og 12 km). Vinstra megin eru svo tímarnir hennar Ingu Dísu frá því í fyrra (skv. Strava) og hægra megin 10% betri tímar. Í stuttu máli setti ég 1:10 klst sem sagt sem lágmarksmarkmið og 1:03 klst sem draumamarkmið („villtustu drauma“). Til frekari afstemmingar skoðaði ég hversu mörg ITRA-stig hvort um sig væri líklegt til að gefa og fann út að lámarksmarkmiðið gæfi u.þ.b. 507 stig og draumamarkmiðið u.þ.b. 556 stig. Þetta benti til að áætlunin væri á réttu róli, því að utanvegahlaupin mín síðustu tvö ár hafa öll gefið á bilinu 500-530 stig. Út frá þessu taldi ég líklegt að ég gæti endað þarna mitt á milli, sem sagt á 1:06:30 klst eða þar um bil. Síðasti liðurinn í undirbúningnum var svo að stilla Garminúrið mitt þannig að það gæfi mér millitíma á 3 km fresti („Auto Lap“).

Upphitunin
Við upphaf flestra hlaupaæfinga allra síðustu árin hefur mér yfirleitt liðið eins og ég hafi aldrei hlaupið áður og muni að öllum líkindum aldrei geta hlaupið aftur. Þessi tilfinning lýsir sér í miklum stirðleika út um allan skrokk, en einkum þó um miðbik líkamans og þar fyrir neðan. Undantekingarlaust líður þetta hjá á fyrsta eða öðrum kílómetranum og er sæmilegt eftir það. Þetta er meginástæða þess að ég hita alltaf upp fyrir keppnishlaup, hvort sem vegalengdirnar teljast í tugum metra eða tugum kílómetra. Ég vil sem sagt vera laus við þessa kunnuglegu tilfinningu áður en keppnin hefst. Upphitunin er einföld; bara þægilegt skokk í 15 mínútur eða meira, nokkrar liðleikaæfingar (drillur) og 4-6 hraðaaukningar og/eða aðeins lengri sprettir til að koma hjartanu almennilega í gang. „Almennilega“ í þessu samhengi þýðir að púlsinn fari í stutta stund eitthvað nálægt því sem hann er vanur að vera í keppnishlaupum. En ég er svo sem ekkert að vakta þetta í upphituninni, læt bara tilfinninguna ráða.

Hlaupið sjálft
Hlaupið hófst í Skálavík kl. 8 um kvöld. Ég tók upphitunina í Bolungarvík og þaðan var svo mannskapurinn (27 keppendur) fluttur með rútu yfir í Skálavík. Aðstæður til hlaupa voru alveg þokkalegar, nema hvað nokkuð sterkur vindur blés úr austri (líklega hátt í 10 m/sek), sem þýddi að við myndum fá mótvind alla leið. Hitastigið var nálægt 10°C og þurrt í veðri, þannig að þetta stefndi ekki í neina vosbúð. Mótvindur og brekkur upp í móti kalla fram helstu veikleika mína sem hlaupara, þannig að þegar þarna var komið sögu þóttist ég góður ef ég næði lágmarksmarkmiðinu. Planið var að skokka upp brekkurnar eins lengi og ég þyldi og taka svo vel á því á niðurleiðinni, enda hafa niðurhlaup alltaf verið mín sterkasta hlið.

Leiðin upp úr Skálavík var vissulega erfið, en mér til undrunar streymdi fólk samt ekkert fram úr mér á uppleiðinni. Ég beið náttúrulega spenntur eftir að úrið sýndi mér fyrsta 3 km millitímann. Að vísu gleymdi ég prjónagarnsmiðanum í bústaðnum, en ég mundi þetta svo sem nokkurn veginn, m.a. að fyrstu 3 km gætu jafnvel tekið rúmlega 17 mín, en ættu helst að taka innan við 16. En svo kom millitíminn bara ekki neitt – og þegar ég gat loks ekki lengur stillt mig um að kíkja á úrið var ég kominn vel yfir 3 km markið. Þá fattaði ég að þetta „Auto Lap“-dæmi virkar ekki þegar úrið er stillt á „Trail Run“. En talan sem stóð á úrinu benti til að ég væri kannski aðeins (en alls ekki mikið) á undan lágmarksplaninu. (Eftir á að hyggja var millitíminn 17:03 mín, sem sagt bara 9 sek betri en lágmarksmarkmiðið).

Góðu fréttirnar á uppleiðinni voru þær að ég náði að hlaupa alla leiðina upp (þó að munurinn á hlaupi og göngu hafi líklega stundum legið frekar í fótahreyfingunum en hraðanum). Og mér leið bara vel þrátt fyrir mótvindinn. Frá upphafi var ég u.þ.b. í 8.-12. sæti og þegar upp var komið vorum við þrjú eða fjögur saman á svipuðu róli. Millitíminn þar var eitthvað um 39:30 mín og ég þóttist muna að það væri u.þ.b. 1:30 mín betra en lágmarksmarkmiðið. Þetta gaf tilefni til bjartsýni, því að ég bjóst alltaf við að niðurhlaupin yrðu hlutfallslega betri.

Á Skálavíkurheiði með Elínu Mörtu Eiríksdóttur. (Ljósm. Hlaupahátíð á Vestfjörðum).

Um leið og niðurhlaupaáætlunin mín tók gildi drógust þau hin aftur úr. Ég var staðráðinn í að treysta löppunum og þær tóku því bara býsna vel – og í stuttu máli tókst mér að láta vaða niður allar brekkur. Hröðustu kílómetrarnir voru meira að segja vel undir 4 mínútum, sem telst mjög hratt fyrir mig, jafnvel niðurímóti. Þegar ég var kominn niður á móts til Hólskirkju sá ég ekkert til mannaferða fyrir aftan mig en hafði hins vegar dregið talsvert á tvo næstu hlaupara á undan. Framundan var ekkert nema gleði og ég kom í mark á 1:04:57 klst, sem var talsvert nær draumamarkmiðinu en lágmarksmarkmiðinu hvað sem öllum mótvindi leið. Og ég þarf að fara nokkur ár aftur í tímann til að finna álíka hlaupagleði og gagntók mig þarna á lokametrunum.

Lokaorðin
Hlaup eru ekki bara hlaup. Ef það væri svoleiðis, þá gæti ég allt eins látið mér nægja að hlaupa aleinn aftur og aftur áleiðis upp að Hvítárvöllum og til baka, eins og mér finnst ég gera næstum alla daga ársins. En hlaup eru líka fólk. Og fólkið á Vestfjörðum er einhvern veginn öðru vísi en annað fólk. Þrisvar áður hef ég tekið þátt í Hlaupahátíð á Vestfjörðum – og alltaf hef ég upplifað þessa einstöku gestrisni og hlýju sem þar ræður ríkjum. Þessi einstaka gestrisni og hlýja á stóran þátt í þeirri hlaupasælu sem ég tók með mér heim að lokinni þessari Vestfjarðaferð! Takk Vestfirðingar! Þið eruð einstök!

Lokaspretturinn í skógræktinni í Bolungarvík. (Ljósm. Hlaupahátíð á Vestfjörðum).

Filed under: Uncategorized | Tagged: , | 2 Comments »

Hlaupaannáll 2021 og markmiðin 2022

Posted on 2.1.2022 by stefangisla
Hlaupin bæta lífi við árin mín. Myndina tók Sóley Birna Hjördísardóttir á Kollabúðaheiði í júní 2020.

Nú er enn eitt hlaupaárið að baki og kominn tími á enn einn hlaupaannálinn, þann 15. í röðinni. Í stuttu máli var þetta nýliðna ár gott hlaupaár, þó að árangur í keppnishlaupum hafi verið nokkuð undir væntingum. Það eitt að geta stundað þetta áhugamál er nóg til að gera hvaða ár sem er að góðu ári.

Stóra myndin
Í upphafi ársins 2021 var ég tæplega í hlaupafæru standi vegna eymsla í hægri kálfa. Þetta var búið að angra mig í nokkrar vikur og um þetta leyti var mér orðið ljóst að ég kæmist ekki mikið lengra án þess að breyta um áherslur. Þess vegna tók ég eitt skref til baka og byrjaði nánast frá grunni samkvæmt sérstakri Endurreisnaráætlun sem ég útbjó fyrir sjálfan mig. Þessi áætlun gekk í aðalatriðum út á að auka hlaupamagnið mjög varlega, fara reglulega á Hafnarfjallið og gera styrktaræfingar þrisvar í viku. Þetta skilaði sér í því að undir vorið var ég farinn að geta hlaupið alllangar vegalengdir án teljandi vandræða. Eftir erfiðleika í Hengilshlaupinu í byrjun júní og á Laugaveginum um miðjan júlí áttaði ég mig samt á að ég hafði ekki verið nógu duglegur í styrktaræfingunum og að ég þyrfti greinilega á meiri endurreisn að halda. Ákvað samt að fresta aðgerðum til haustsins og reyna að „þrauka“ þangað til. Það reyndist illmögulegt og í lok júlí voru kálfarnir að mestu búnir að afþakka frekari ofnotkun. Ég harkaði af mér í gegnum Trékyllisheiðarhlaupið um miðjan ágúst, en eftir það tók ég mér nánast alveg frí frá allri líkamsrækt fram í miðjan september. Á þessum tíma var líka í nógu að snúast í verkefnum utan við hlaupaheiminn, bæði í vinnu og í búferlaflutningum. Styrktaræfingar og Halldóra sjúkraþjálfari dugðu til að koma mér aftur af stað, en það var þó ekki fyrr en undir lok október sem þetta fór að ganga betur. Þá tók ég nefnilega aftur skref til baka og setti upp nýja endurreisnaráætlun, svipaða þeirri fyrri. Í árslok var staðan orðin bærileg og greinilega farið að örla á framförum.

Vikuskammtar í Endurreisnaráætluninni jan-mars 2021. (Mynd af Strava).

Æfingarnar 2021
Eins og fyrr segir fór ég hægt af stað í byrjun ársins, byrjaði með 20 km vikuskammt og jók hann svo hægt og bítandi þar til 70 km markinu var náð seint í mars. Þar við bættust svo styrktaræfingar, sem ég hefði reyndar mátt stunda betur. Nánari lýsingar á endurreisninni má finna í Laugavegsblogginu mínu frá því í sumar.

Í lok maí var ég búinn að hlaupa samtals 1.179 km það sem af var árinu, sem var það næstlengsta á ferlinum. Inni í þessu voru líka óvenjumargir hæðarmetrar, því að ég var venju fremur iðinn við Hafnarfjallið. Þessir metrar hefðu þó e.t.v. mátt vera enn fleiri. Í júní og júlí tókst mér líka að halda dágóðu magni og í lok síðarnefnda mánaðarins var heildarvegalengd ársins komin í 1.743 km. En eftir það var sem sagt lítið hlaupið fyrr en í vetrarbyrjun þegar nýja Endurreisnaráætlunin tók gildi.

Hæðarmetrar á hlaupum eftir mánuðum 2021. (Mynd af Strava).

Nýja Endurreisnaráætlunin er nánast eins og sú gamla. Hún byrjaði fyrir alvöru 25. október og innihélt til að byrja með þrjú hlaup og þrjár styrktaræfingar í viku. Heildarhlaupamagnið var 15 km fyrstu vikuna – og síðan hef ég aukið það um 4 km á viku að meðaltali, reyndar með smávegis fráviki vegna skammvinnrar hálsbólgu snemma í desember. Í þessari áætlun gildir sú regla að lengsta hlaup vikunnar megi aldrei vera meira en helmingur af hinum vikulega heildarskammti. Í síðustu viku ársins var ég kominn upp í 45 km á viku – og lengsta hlaupið var þá um 23 km.

Í árslok var ég búinn að taka 28 styrktaræfingar frá 20. september, en þær hefðu að réttu lagi átt að vera orðnar um 40 talsins. Þarna er sem fyrr tækifæri til úrbóta! Styrktaræfingarnar hafa annars verið að hluta til með öðru sniði en áður, því að einu sinni í viku hef ég tekið nokkrar æfingar með þyngstu lóðum sem ég ræð við og að sama skapi með fáum endurtekningum. (Rétt er að taka fram að þyngstu lóð sem ég ræð við eru ekki mjög þung). Uppi kunna að vera mismunandi kenningar um það hvernig styrktaræfingar nýtist hlaupurum best, en væntanlega ræðst það öðru fremur af því hvar viðkomandi hlaupari er staddur, (hvaðan hann kom, hvar hann er og hvert hann er að fara). Ég hef einhverja ástæðu til að ætla að mig vanti þessi þungu lóð til að styrkja grunninn og draga þannig úr líkum á mikilli fótaþreytu og krömpum í löngum hlaupum.

Vikuskammtar frá 18. október til ársloka 2021. (Mynd af Strava).

Mikilvægur hluti af æfingunum síðustu mánuðina hafa verið vikulegar tröppuæfingar með félögum mínum í Hlaupahópnum Flandra í Borgarnesi, undir stjórn Bjarna Traustasonar. Aðalvettvangur þessara æfinga eru u.þ.b. 70 tröppur sem liggja frá íþróttavellinum upp að grunnskólahúsinu. Þar er hægt að gera ýmislegt – og strax á fyrstu æfingu áttaði ég mig á að þarna var ég ekki sterkur á svellinu. Á fyrstu æfingunni gat ég í besta falli hoppað tvær tröppur í röð á öðrum fæti, en fljótlega var metið mitt komið í 25 tröppur á hvorn fót. Þessar æfingar reyna bæði á styrk og jafnvægi, en hvorugur þessara þátta viðheldur sér af sjálfsdáðum. Tröppurnar hoppa sig ekki sjálfar.

Hlaupavegalengdir eftir mánuðum 2021.

Æfingarnar framundan
Ég sé fyrir mér að áherslurnar í æfingunum mínum verði áfram svipaðar fyrstu þrjá mánuði ársins 2022. Að öllu forfallalausu verður vikuskammturinn kominn í 70 km seint í febrúar og eftir það mun ég væntanlega reyna að auka magnið „í hjöllum“, t.d. 75-75-50-80-80-50-85 … o.s.frv. Þriðja hver vika yrði þá sem sagt léttari. Þessu þurfa að fylgja meiri styrktaræfingar en undanfarið, þ.e.a.s. þrjár styrktaræfingar á viku og „engar refjar“. Vikulegum hlaupaæfingum þarf eðli málsins samkvæmt að fjölga eftir því sem heildarvegalengdin eykst. Býst við að þær verði orðnar fimm í lok febrúar. Í þessu ferli þarf ég líka að fara að safna hæðarmetrum, en eins og sést hér að framan urðu þeir útundan í skipulaginu á síðari hluta ársins 2021.

Nýlega lagður af stað í Hengilshlaupið. (Ljósm. Hengill Ultra).

Keppnishlaupin
Ég tók þátt í fimm keppnishlaupum árið 2021, sem er vissulega með minnsta móti en þó miklu meira en árin 2018 og 2020 þegar ég keppti ekki neitt. Fyrsta keppnishlaup ársins var 53 km í Hengli Ultra. Ég taldi mig vera sæmilega undirbúinn fyrir þetta hlaup, en annars leit ég fyrst og fremst á það sem æfingu fyrir Laugavegshlaupið rúmum mánuði síðar. Fyrstu 25 kílómetrarnir í hlaupinu voru þolanlegir, þó að vissulega hafi mér oft fundist ég vera ferskari. Á leiðinni upp Vörðuskeggja versnaði veðrið hins vegar til muna og við tóku hrikalegar aðstæður með hvassviðri, svartaþoku, úrhellisrigningu, kulda og mikilli leirbleyta. Á leiðinni upp klæddi ég mig í regnstakk og setti á mig lambhúshettu, en sá útbúnaður var langt frá því að duga í þessum aðstæðum. Þar við bættist að ég sá nánast ekkert í gegnum gleraugun og lítið án þeirra. Leiðin yfir fjallið sóttist því seint og ég var fljótlega orðinn helkaldur, bæði neðan mittis og á höndunum. Síðustu 25 kílómetrarnir voru án nokkurs vafa það langversta sem ég hef upplifað á hlaupum, stífur af krömpum og kulda í báðum leggjum frá nára og niður úr, hræddur og bugaður. Áfram hélt ég þó, líklega aðallega vegna þess að hreyfingin var það eina sem gat haldið í þann litla yl sem eftir var í skrokknum. Ég kom illa hrakinn og ofkældur í mark á 7:34:09 klst, sem var u.þ.b. klukkutíma lengri tími en ég hafði reiknað með. Um tíma var ég farinn að trúa að þetta yrði mitt síðasta hlaup, en þegar markið nálgaðist lét ég duga að trúa að þetta yrði mitt fyrsta og síðasta Hengilshlaup. Björk og Jóhanna (eiginkona og dóttir) tóku á móti mér í markinu og í framhaldinu kom Björk mér inn á hótelherbergi og niður í heitt baðkar þar sem ég lá í hálftíma til að ná upp líkamshitanum. Það er algjörlega ómetanlegt að eiga góða að á svona stundum! Þegar ég steig upp úr baðinu var ég ákveðinn í að hlaupa þetta aftur að ári og vera þá mun betur útbúinn. Mér fannst ekki hægt að fara með þessa einu minningu um Vörðuskeggja inn í ellina.

Ég ætti að geta lært margt af reynslunni í Henglinum – og það gildir í raun einnig um framkvæmdaaðila hlaupsins. Þetta endaði í aðalatriðum all vel, en við svona aðstæður má lítið út af bera.

Næsta keppnishlaup var hálft maraþon í Akureyrarhlaupinu 1. júlí í einmuna veðurblíðu. Þar sem ég hafði tekið mjög fáar gæðaæfingar vikurnar og mánuðina á undan vissi ég svo sem ekkert hvar ég stóð, en bjóst við tíma á bilinu 1:40-1:45 klst. Lakari tími hefði kallað á mikil vonbrigði en betri tími fannst mér ólíklegur. Fór frekar hægt af stað, hugsaði ekkert um aðra og naut gleðinnar. Náði að halda nokkuð jöfnum hraða alla leið og gat aðeins bætt í undir í lokin. Eftir á að hyggja var þetta eitt af mínum léttustu og ánægjulegustu hlaupum – og tíminn var 1:38:14 klst, sem sagt alls ekki góður tími miðað við síðustu ár, en ég hef samt oft hlaupið hálft maraþon hægar en þetta.

Dyrfjallahlaupið (23,7 km) kom næst, en þar var hlaupið um Víknaslóðir í stað Dyrfjalla. Sólin skein þennan dag og hitinn var um 20°C. Ég er sæmilega kunnugur á þessum slóðum eftir nokkur fjallvegahlaup og það hjálpaði mér til að njóta dagsins enn meira en ella. Reyndar fannst mér ég frekar þungur á fyrri hlutanum, en það breyttist einhvern veginn þegar ég kom á Kjólsvíkurmela, þar sem við Gitta mín áttum leið um í svartaþoku í fjallvegahlaupi sumarið 2019. Síðari hluti hlaupsins var eintóm gleði þrátt fyrir nokkuð krefjandi leið – og ég kom í mark í 20. sæti af 187 keppendum á 2:46:31 klst. Eftir á að hyggja var þetta langbesta hlaupið mitt 2021. Og svo tók Björk á móti mér í markinu, sem gerði þetta enn betra.

Dóttir og faðir á góðum degi í Þórsmörk.

Laugavegurinn 17. júlí var fjórða keppnishlaupið. Áætlun dagsins snerist um að fara hægar af stað en áður og eiga nóg eftir undir lokin. Mér gekk vel með fyrri helming áætlunarinnar, en eftir að ég var kominn fram hjá Emstrum var allur kraftur úr fótunum og kramparnir tóku yfir. Síðustu 16 kílómetrarnir snerumst um það eitt að þrauka og lokatíminn, 6:16:10 klst, var 6-16 mínútum undir væntingum. En það væri mikið vanþakklæti að dvelja lengi við það. Kannski var aðeins of hlýtt þennan dag og aðeins of mikill mótvindur, en sá sem getur yfirleitt hlaupið Laugaveginn á sjötugsaldrinum ætti ekki að kvarta.

Það lífgaði mikið upp á Laugaveginn að Jóhanna mín tók á móti mér í Þórsmörk, en svo má lesa miklu meira um þetta allt saman í þar til gerðum bloggpistli.

Fimmta og síðasta keppnishlaup ársins var svo Trékyllisheiðin Ultra, 48 km hlaup sem haldið var í fyrsta sinn 14. ágúst. Ég átti svolítinn þátt í undirbúningnum og þess vegna ákvað að ég að hlaupa þrátt fyrir að vera meiddur. Mér tókst að fara nógu varlega til að hlífa meiðslunum, en enn og aftur náðu kramparnir yfirhöndinni þegar á leið. Styrkurinn í fótunum dugði enn skemur en á Laugaveginum og var að mestu uppurinn eftir 26 km. Allt eftir það var mjög erfitt, nema veðrið sem var einstaklega gott eins og í flestum öðrum hlaupum sumarsins (að Henglinum rækilega frátöldum). Nánari lýsingu á Trékyllisheiðarhlaupinu má finna í þar til gerðum pistli.

Skemmtihlaupin
Hamingjuhlaupið á Hólmavík var eina reglubundna skemmtihlaupið þetta árið. Þrístrendingur hefur fallið niður tvö síðustu ár og í ljósi aðstæðna treystum við hjónin okkur ekki til að standa fyrir hinum árlega Háfslækjarhring á uppstigningardag.

Hamingjuhlaupið fór fram í 13. sinn laugardaginn 26. júní. Að þesssu sinni lá leiðin yfir Kollabúðaheiði, nánar tiltekið úr Þorskafirði, áleiðis veginn upp á Þorskafjarðarheiði og síðan gamla leið sem kemur niður í Staðardal í Steingrímsfirði. Þessi hluti leiðarinnar var jafnframt fjallvegahlaup, en eftir að því var lokið var hlaupið sem leið liggur til Hólmavíkur, þar sem Hamingjuhlaupin enda alltaf hvar sem þau byrja. Við vorum fimm saman yfir heiðina, en svo fjölgaði heldur í hópnum eftir því sem nær dró endamarkinu. Samtals urðu þetta u.þ.b. 37 km og lauk að vanda með góðum móttökum og veitingum á Hólmavík, að þessu sinni á svonefndu Toggatúni. Veðrið lék við okkur frá upphafi hlaups til enda, en reyndar þurfti að fresta upphafinu um nokkra klukkutíma vegna mikils sunnan hvassviðris fyrri hluta dagsins. Leifarnar af þessum vindi ýttu aðeins á bakið á okkur yfir heiðina, sem var hreint ekkert óþægilegt.

Hlaupafélagarnir Sóley, Arnór og Birkir á sprettinum norður Kollabúðaheiði. Vaðalfjöll í fjarska.

Fjallvegahlaupin
Sumarið 2021 var fimmta sumar síðari hluta fjallvegahlaupaverkefnisins míns. Fyrstu fjögur sumrin tókst mér að ljúka 13 hlaupum, sem var nokkuð undir pari því að meðaltali miða ég þetta við fimm hlaup á ári. Sumarið 2021 bættust einmitt fimm hlaup í safnið, þannig að enn er heldur á brattann að sækja í þessari talningu.

Kollabúðaheiðin sem fyrr var nefnd var fyrsta fjallvegahlaup ársins. Hin fjögur voru öll hlaupin á tveimur góðviðrisdögum á Austfjörðum, þ.e.a.s. Hjálpleysa fyrri daginn (5. júlí) og Dysjarskarð, Sandvíkurskarð og Gerpisskarð síðari daginn (6. júlí). Að Dysjarskarði frátöldu voru þetta allt frekar erfiðar leiðir, en að sama skapi skemmtilegar og eftirminnilegar. Góðviðrið seinni daginn var aðeins blandað þoku, sem gerði upplifunina líklega enn meira töfrandi en ella, auk þess sem hún dulbjó þverhnípi sem leynast þarna sums staðar skammt frá hlaupaleiðinni.

Fjallvegurinn um Hjálpleysu liggur frá Áreyjum í Reyðarfirði að Grófargerði á Völlum. Samtals eru þetta um 18,9 km og stærstur hluti leiðarinnar afar seinfarinn. Leiðin upp að austanverðu er brött og fer hæst í um 800 m hæð. Og í Hjálpleysu eru snarbrattar skriður til beggja handa og nánast ekkert undirlendi – og það litla undirlendi sem þó er til staðar hefur Gilsá búið til með framburði sínum. Þetta undirlendi nýtir áin að mestu leyti sjálf. En samt var þetta afskaplega skemmtileg ferð, enda varla um annað að ræða í svona góðu veðri og svona góðum félagsskap.

Hlaupafélagarnir Sindri, Gunnar, Birkir og Salome í Hjálpleysu. Undirlagið þarna er í grófari kantinum.

Síðari fjallvegahlaupadagurinn fyrir austan hófst með hlaupi yfir Víkurheiði og Dys úr utanverðum Reyðarfirði yfir í Viðfjörð. Víkurheiði er í raun fjallvegurinn á milli Reyðarfjarðar og Vöðlavíkur og af þeim vegi er haldið áfram yfir Dys eða Dysjarskarð, sem áður nefndist Almannaskarð. Þetta er greiðfært, enda jeppaslóði alla leið. Vegalengdin er líka vel viðráðanleg, rétt um 13,8 km. Við vorum fimm saman á þessu ferðalagi og nutum dagsins allan daginn, sem varð reyndar á endanum lengri en upphaflega var áætlað.

Við dysina í Dysjarskarði í fjallvegahlaupi nr. 66. F.v. Birkir, Salome, Sóley og Arnór.

Seinni tvö fjallvegahlaupin þennan sama dag renna svolítið saman í minningunni, en þau áttu það sameiginlegt að leiðirnar lágu um brött fjallaskörð í allmikilli hæð. Fyrst var hlaupið frá Viðvíkurbænum, áleiðis út á Barðsnes að eyðibýlinu Stuðlum og þar upp í og yfir Sandvíkurskarð. Hinum megin við það skarð beið Sandvík okkar, ein af þessum byggðum þar sem býsna margir bjuggu áður fyrr og þar sem vinnuvélar komust aldrei til áhrifa. Frá Sandvík lá leiðin svo upp í Gerpisskarð og þaðan niður snarbratta hlíð áleiðis í Vöðlavík. Þar enduðu fjallvegahlaup dagsins og meirihluti hópsins þáði bílferð til baka í Reyðarfjörð yfir Víkurheiði, þ.e.a.s. jafnstór hluti hópsins og komst með góðu móti í bíl skálavarðarins í Vöðlavík. Við Birkir skröltum hins vegar þennan síðasta spöl á 2x tveimur jafnfljótum og náðum að skrifa samtals um 45,5 km og 2.200 hæðarmetra í hlaupadagbækurnar okkar þennan daginn.

Salome og Birkir við neyðarskýlið í Sandvík. Engin neyð í gangi samt, Sandvíkurskarð að baki og „bara“ Gerpisskarð eftir.

Ferðasögurnar úr fjallavegahlaupunum og fróðleikur um leiðirnar tínist smám saman inn á vefsvæði Fjallvegahlaupaverkefnisins míns.

Persónumetin
Eins og nefndi víst í annál sem ég skrifaði fyrir ári síðar, virðast persónuleg met á hlaupum verða fátíðari með árunum. Vilji maður samt státa sig af áður óþekktum afrekum kemur þá helst til greina að hlaupa vegalengdir sem maður hefur aldrei hlaupið áður, eða finna einhvern annan hagstæðan samanburð við fyrri tíma. Listinn sem hér fer á eftir hefur að geyma öll þau persónuleg met (PB) frá árinu 2021 sem mér hefur tekist að grafa upp:

  1. Besti maraþontími á æfingu: 3:57:27 klst. 15. maí. Fyrra met 3:58:58 klst. 8. júní 2009.
  2. Flestir hæðarmetrar á einu ári (held ég): 46.117 m. Fyrra met ekki skráð.
  3. Lengsti aprílmánuður: 274,98 km. Fyrra met 232,21 km 2014.
  4. Lengsti maímánuður: 365,62 km. Fyrra met 270,54 km 2015.
  5. Lengsti júlímánuður: 327,39 km. Fyrra met 322,00 km 2011.

Náðust markmiðin?
Ég setti mér fimm hlaupatengd markmið fyrir árið 2021 og náði bara einu þeirra, rétt eins og árið áður. Í fyrsta lagi ætlaði ég að hlaupa 5 km undir 21 mín. Tók svo ekki þátt í neinu 5 km hlaupi á árinu, og er reyndar nokkuð viss um að þó ég hefði gert það hefði tíminn engan veginn getað orðið styttri en 21 mín. Í öðru lagi ætlaði ég að hlaupa maraþon undir 3:20 klst. Þar gildir það sama, ég keppti aldrei í maraþoni á árinu og hefði heldur varla átt möguleika á að ná þessum tíma. Í þriðja lagi átti tíminn á Laugaveginum að vera undir 6 klst – og eins og fram hefur komið gekk það ekki upp. Í fjórða lagi áttu fjallvegahlaupin að verða a.m.k. sjö, en urðu bara fimm. Og í fimmta lagi var markmiðið að hafa gleðina með í öllum hlaupum. Ég held svei mér þá að þetta hafi tekist, enda mundi ég oftast nær að vera þakklátur fyrir að geta yfirleitt hlaupið. Vissulega voru öll löngu keppnishlaupin erfiðari en að var stefnt, en gleðin var alltaf þarna einhvers staðar (jafnvel þó að hún hafi varla sést greinilega þegar ég kom í mark í Hveragerði eftir Hengil Ultra).

Markmiðin 2022
Ég stend í þeirri meiningu að markmiðssetning sé forsenda árangurs, á hvaða sviði sem er. En markmið eru vandmeðfarin. Þau þurfa nefnilega að vera SMART til að koma að gagni, þ.e.a.s. Sértæk, Mælanleg, Aðgengileg, Raunhæf en samt krefjandi og Tímasett.

Mér skilst að sumum finnist ég setja mér óþarflega krefjandi markmið í hlaupunum, einkum þegar tekið sé tillit til hækkandi aldurs. Auðvitað geri ég mér grein fyrir að ég er kominn á þann aldur að líkamleg geta fer óhjákvæmilega smátt og smátt minnkandi. En mér finnst það alls ekki þýða að ég eigi sjálfkrafa að sætta mig við hvaða árangur sem er. Þvert á móti finnst mér ég þurfa að setja mér svo krefjandi markmið að ég þurfi virkilega að hafa fyrir því að ná þeim! Eftir sem áður geta þau verið raunhæf. Auðvitað er þetta varnarbarátta, en ég ætla að halda áfram að spila vörnina eins framarlega og ég get í stað þess að sitja bara í vítateignum og bíða eftir fullnaðarósigri, aðgerðalaus!

Í ljósi þessi sem hér hefur verið sagt ætla ég að halda áfram að setja mér hlaupamarkmið sem ná sér ekki sjálf. Hlaupamarkmiðin mín fyrir árið 2022 eru eftirfarandi:

  1. Klukkutímabæting í Hengill Ultra 53 km (6:34:09 klst)
  2. Laugavegurinn undir 6 klst
  3. A.m.k. 50 þúsund hæðarmetrar
  4. A.m.k. 586 ITRA-stig í árslok
  5. Gleðin með í för í öllum hlaupum (margnotað og sígilt)

Eins og upptalningin hér að framan ber með sér ætla ég ekki að setja mér nein markmið í götuhlaupum þetta árið. Það þýðir þó ekki að tími götuhlaupanna sé liðinn. Ég ætla bara að leggja meiri áherslu á utanvegahlaupin og setja mér svo markmið fyrir hvert götuhlaup um sig, ef og þegar slík hlaup verða á dagskrá.

ITRA-stigin
Mér finnst styrkleikalisti Alþjóðautanvegahlaupasambandsins (ITRA (International Trail Running Association)) nýtast manni einkar vel til að setja sér markmið í utanvegahlaupum, enda eru allmörg íslensk utanvegahlaup komin með viðurkenningu samtakanna og gefa því ITRA-stig. Í árslok 2021 var ég með 586 slík stig, en stigafjöldinn reiknast út frá vegnu meðaltali fimm bestu ITRA-hlaupa síðustu 36 mánuði. Markmiðið hér að framan gengur sem sagt út á að lækka ekki í stigum þrátt fyrir þetta eina ár sem bætist á mig á árinu. Sennilega dugar mér að ná u.þ.b. 600 stigum í einu hlaupi til að halda sjó hvað þetta varðar, jafnvel þótt öll hin hlaupin verði langt undir væntingum. Til að fá 600 stig þarf líklega að hlaupa Laugaveginn á u.þ.b. 5:51 klst, Hengil Ultra 53 km á u.þ.b. 6:10 klst eða Trékyllisheiðina á u.þ.b. 5:08 klst. Ég geri svo sem ekki ráð fyrir að ná þessum tímum, en nokkur styttri hlaup gefa líka stig og þar gæti ég átt sóknarfæri. Þetta er krefjandi markmið, en samt raunhæft.

ITRA-staðan mín í árslok 2021.

Hlaupadagskráin mín 2022
Ég er búinn að skrá mig í fimm hlaup sumrið 2022 og finnst líklegt að einhver bætist við þegar nær dregur. Og svo er fjallvegahlaupadagskráin aðeins að byrja að mótast. Eins og staðan er núna lítur dagskráin svona út:

  1. Vestmannaeyjahringurinn (Puffin Run) 7. maí
  2. Eitt fjallvegahlaup suðvestanlands um miðjan maí
  3. Hengill Ultra (53 km) 4. júní
  4. Eitt fjallvegahlaup norðanlands um miðjan júní
  5. Einhver fjallvegahlaup á Austurlandi fyrri hluta júlímánaðar
  6. Dyrfjallahlaupið 9. júlí
  7. Laugavegurinn (í 7. sinn) 16. júlí
  8. Trékyllisheiðarhlaupið (48 km) 13. ágúst

Svo þróast þetta bara einhvern veginn.

Filed under: Hlaup, Uncategorized | Tagged: | 3 Comments »

Sjúkrasaga Stefáns sept-des 2018

Posted on 24.12.2018 by stefangisla

Þann 23. september sl. skrifaði ég afskaplega langan bloggpistil um þrálát meiðsli sem þá höfðu haldið mér frá hlaupum allar götur frá 20. janúar, þ.e.a.s. hlaupum „í eðlilegri merkingu þess orðs“ eins og það var orðað í pistlinum. Núna, þremur mánuðum síðar, er ekki úr vegi að birta nýtt yfirlit yfir stöðu mála. Meginniðurstaða þessa nýja yfirlits er að staðan er orðin miklu betri en hún var í september. Lausnin sem ég leitaði að er sem sagt að öllum líkindum fundin. Ég á bara eftir að vinna aðeins meira með hana.

Tímabilin fimm
Í septemberpistlinum skipti ég meiðslasögunni minni í 5 tímabil:

  1. Undirbúningstímabilið frá því fyrir löngu og fram í desember 2016
    Þetta var tímabilið þegar ég kom mér upp margnefndum vandræðum og þróaði þau.
  2. Piriformistímabilið desember 2016 – 20. febrúar 2018
    Þetta var tímabilið þegar lélegur piriformisvöðvi (peruvöðvi) utanvert á vinstri mjöðm var talinn helsti sökudólgurinn.
  3. Brjósklostímabilið 20. febrúar – 30. apríl 2018
    Þetta var tímabilið frá því að segulómun leiddi í ljós brjósklos á milli neðsta lendarliðar (L5) og efsta spjaldliðar (S1) og þangað til ég var hættur að trúa því að brjósklosið væri aðalástæðan.
  4. Festumeinstímabilið 1. maí – 7. júní 2018
    Þetta var tímabilið þegar ég var viss um að vandamálið lægi í úr sér gengnum sinafestum á efri enda aftanlærisvöðvans.
  5. Spjaldliðartímabilið 7. júní – 25. september 2018
    Þetta var tímabilið þegar takmarkaður hreyfanleiki spjaldliðar var talin helsta orsök vandans.

Aðgerðarleysistímabilið
Þann 25. september hófst nýr kafli í sjúkrasögunni. Og þó að sá kafli einkenndist af meiri svartsýni en öll hin tímabilin, þá leyndist lausnin eftir á að hyggja á milli línanna í honum. Það var þarna sem Írinn David McGettigan kom til sögunnar. David er sjúkraþjálfari sem beitir nýstárlegri nálgun, m.a. því sem kallast P-DTR (Proprioceptive – Deep Tendon Reflex). Hægt er að fræðast meira um það allt saman á heimasíðunni hans (https://www.davidmcgettiganclinic.com).

Ég heyrði David McGettigan fyrst nefndan í íþróttavöruverslun í Mora í Svíþjóð í ágúst þegar ég var að fylgja hlaupafélögunum í Ultravasan-90. Þetta var hlaupið sem ég hafði stefnt á sem toppinn á vel heppnuðu hlaupaári, en þátttaka mín í hlaupinu var löngu afskrifuð þegar þetta var. Ég var sem sagt bara þarna að leita mér að merktum bol til að eiga til minningar um hlaupið sem ég fór ekki í – og þá birtist þarna sænskur afgreiðslumaður, sem reyndist vera sjúkraþjálfari að aðalstarfi. Og til að gera langa sögu stutta var það hann sem kom mér í samband við David. Þetta var of góð byrjun á sögu til að láta hana ekki eignast framhald.

Þann 25. september hitti ég sem sagt David McGettigan í Reykjavík. Eftir ítarlega skoðun og greiningu lét hann í ljós það álit sitt að líkurnar á að vandamálið mitt stafaði af skemmdum í stoðkerfinu væru í mesta lagi 5%. Vissulega væri ég með brjósklos, en hann fann engin merki um að verkurinn tengdist því. Hann minnti líka á, sem ég vissi reyndar fyrir, að mjög hátt hlutfall fólks á mínum aldri er með einhverjar einkennalausar skemmdir í hrygg. Þetta var í góðu samræmi við það sem ónefndur sjúkraþjálfari hafði sagt við mig um vorið þegar hann líkti því sem sást á segulómunarmyndinni við grá hár.

David taldi sem sagt 95% líkur á að málið snerist um oftúlkun heilans á boðum um tiltölulega saklaust áreiti á einhvern vöðva eða líkamspart. Verkurinn sem var að angra mig gæti hugsanlega verið afleiðing áverka, uppskurða eða annarra áfalla, líkamlegra eða andlegra, jafnvel þótt löngu virtist gróið um heilt.

Eftir greininguna hófst sjálf meðferðin og að henni lokinni sagði David að hann væri hugsanlega búinn að lagfæra villuna sem leiddi til verksins, en það ætti þá að vera komið í ljós innan fjögurra daga eða svo. Sú varð þó ekki raunin og ástandið á mér tók engum stakkaskiptum við þetta. En þrátt fyrir það var þarna búið að sá fræi sem hefur spírað vel síðan.

Eftir fundinn með David vissi ég hreint ekki hvernig ég ætti að snúa mér í málinu. Ég sá eiginlega engan tilgang í að reyna að halda áfram að hlaupa, því að það var alltaf álíka vont og sama mátti segja um flestar þær æfingar sem ég hafði verið að reyna að gera. Ekkert af þessu skilaði heldur neinum merkjanlegum árangri. Það var ekki fyrr en undir lok októbermánaðar sem ég fann leið út úr aðgerðarleysinu.

Naprapattímabilið
Þann 31. október fór ég í fyrsta tímann af mörgum til Guttorms Brynjólfssonar naprapats. Naprapati er ein af stærstu heilbrigðisstéttum Norðurlandanna i háþróaðri stoðkerfismeðhöndlun og greinin hefur verið löggilt starfsgrein í Svíþjóð og hluti af sænska heilbrigðiskerfinu allar götur síðan 1994. Hins vegar virðast fáir Íslendingar kannast við fyrirbærið, ef marka má samtöl mín síðustu vikur við fólk á förnum vegi.

Ég frétti fyrst af Guttormi og aðferðum hans í Fréttablaðinu einhvern tímann í haust og eftir að ég birti sjúkrasögubloggpistilinn minn 23. september fékk ég ábendingar frá þremur hlaupavinum um að þetta væri kannski eitthvað sem ég ætti að skoða betur. Mig skortir þekkingu til að lýsa þessum fræðum af neinu viti, en þau ganga m.a. út á að skoða virkni miðtaugakerfisins og hvernig það stýrir því sem vöðvarnir gera. Nálgunin er ekki sú sama og í P-DTR, en grunnhugmyndin er engu að síður svipuð eins og ég skil hana, þ.e.a.s. að verkur í vöðva stafi ekkert endilega af einhverjum áverka á vöðvanum, heldur geti hann allt eins stafað af einhverju allt öðru sem hefur frekar með taugaboð en eiginlega áverka að gera.

Til að gera langa sögu stutta er ég búinn að fara 11 sinnum til Guttorms þegar þetta er skrifað og þess á milli hef ég gert fáeinar einfaldar og fljótlegar æfingar sem snúast miklu meira um jafnvægi og einbeitingu en um leiðleika og styrk. Á þessu tímabili er ég líka búinn að heimsækja David McGettigan öðru sinni. Í samráði við þessa kappa hef ég tekið til við hlaupin á nýjan leik, enda ekkert sem bendir til að þau hafi bein áhrif til hins verra á verkina. Þvert á móti er hreyfingin nauðsynlegri en flest eða allt annað í þessari stöðu. Og fyrst vöðvarnir sem verkirnir virðast búa í eru óskemmdir, þá er afar ólíklegt að þeir versni neitt við skynsamlega notkun.

Ég byrjaði sem sagt að hlaupa reglulega í lok október og hef síðan hlaupið reglulega þrisvar í viku. Nú eru liðnar 8 vikur af því tagi. Til að byrja með voru lengstu hlaupin 5-6 km og hraðinn oftast um eða rétt innan við 6 mín/km. En svo hefur þetta lengst smátt og smátt. Nú er vikuskammturinn kominn í rúma 30 km, lengsta hlaupið í tæpa 17 km og venjulegur hraði 5:30-5:45 mín/km. Og öll þessi 8×3 hlaup hafa verið verkjalaus eða því sem næst. Mér líður eins og ég hafi verið leystur úr álögum og ég hef enga ástæðu til að ætla annað en að með vorinu verði ég kominn á nokkurn veginn sama stað og ég var áður en allt þetta vesen byrjaði fyrir alvöru fyrir tæpu ári síðan. Á næstunni bæti ég væntanlega fjórðu æfingunni við vikuna og fer að leggja aukna áherslu á styrk og hraða. Mjög löng hlaup fá að bíða eitthvað lengur en gætu farið að koma meira inn í áætlunina þegar vorar. Og auðvitað halda jafnvægis- og einbeitingaræfingarnar áfram enn um sinn. Þetta snýst m.a. um að kenna vöðvum og miðtaugakerfi nýtt samspil og það verður ekki gert á einni nóttu.

Lærdómurinn
Allt þetta ferli hefur verið afskaplega lærdómsríkt og ég tel mig vera mun betur staddan en ég var áður en það hófst. Auðvitað langar hvorki mig né aðra hlaupara til að missa marga mánuði úr, en ég er samt þakklátur fyrir þetta óumbeðna tækifæri til að víkka sjóndeildarhringinn.

Eitt af því sem ég hef lært er að líkamanum dugar yfirleitt hálft ár til að lagfæra nánast hvað sem er, nema ef eitthvað er beinlínis ónýtt eða farið í sundur. Ef verkur er enn til staðar eftir að hálft ár er liðið frá því að vandræðin byrjuðu, þrátt fyrir markvissa sjúkraþjálfun og alls konar skynsamlegar styrktar- og liðleikaæfingar, á verkurinn sér líklega flóknari skýringar, sem geta sem best átt lögheimili í miðtaugakerfinu frekar en í vöðvanum sjálfum. Hvorki meiri æfingar, verkjalyf eða sprautur eru líklegar til að vinna bug á svoleiðis verk, nema þá í stutta stund.

Annað sem ég lærði snemma í þessu ferli er að myndgreiningar leiða ekkert endilega í ljós ástæður tiltekins verkjar. Þær gefa bara vísbendingar um hugsanlegar ástæður. Tengsl orsakar og afleiðingar eru oft miklu flóknari en fólk langar til að trúa. Flestir karlar á sjötugsaldri eru t.d. með einhverja einkennalausa missmíði í hryggnum. Einkenni sem menn finna fyrir geta allt eins stafað af einhverju allt öðru. Missmíði sem birtist á mynd er kannski bara eins og hvert annað grátt hár, sem sagt vissulega vísbending um að æskan sé að baki en alls ekki vísbending um sjúklegt ástand. Ástandið á manni batnar ekkert þótt reynt sé „að lækna myndina“.

Langvarandi verkir eru ekki eðlilegt ástand, hvort sem maður er á þrítugsaldri eða sjötugsaldri. Suma verki er sjálfsagt engin leið að losna við, en líkurnar á að verkirnir sem maður finnur fyrir séu af því taginu eru litlar. Maður má aldrei gefast upp í leitinni að betra lífi, jafnvel þótt leiðin þangað bjóði ekki upp á neinar skyndilausnir. Lífið er langhlaup og mikið þolinmæðisverk.

Filed under: Hlaup | Tagged: , | 3 Comments »