Í dag eru 30 ár liðin frá fyrsta maraþoninu mínu, en það hljóp ég sem sagt í Reykjavík 18. ágúst 1996. Þrjátíu ár eru kannski ekki afskaplega langur tími, en samt hefur flest breyst síðan þá. Börnin mín sem þá voru lítil eru t.d. núna á fertugs- eða jafnvel fimmtugsaldri. Hlaupasamfélagið hefur líka breyst mjög mikið á þessum tíma – og gott ef ég hef ekki bara breyst töluvert líka. Þetta var náttúrulega líka á öldinni sem leið.
Hvers vegna maraþon?
Ég man ekki alveg hvernig þetta byrjaði, en alveg frá því að ég var krakki hafði það verið draumur minn að hlaupa eitt maraþonhlaup áður en yfir lyki. Þessi draumur átti sér eflaust sömu rætur og áhugi minn á hlaupum almennt. Mér þótti alltaf flott að geta hlaupið mikið og lengi, líklega af því að pabba þótti það flott. Einhverjir karlar í sveitinni heima höfðu það eftir honum að það væri ekkert mál að hlaupa uppi rollur. Þær gæfust yfirleitt upp ef maður hlypi á eftir þeim í einn eða tvo klukkutíma. Þetta var alveg rétt hjá pabba, en þessum sömu körlum fannst líklega fjarstæðukennt að hlaupa svona lengi. Ég held hins vegar að klukkutími til eða frá hafi ekki skipt pabba neinu máli. Og svo drakk ég líka í mig sögur af íþróttaafrekum, m.a. eftir að hafa lesið bókarkafla um Jón Kaldal upphátt fyrir mömmu, nánar tiltekið kafla úr bók Frímanns Helgasonar, Fram til orustu, sem kom út árið 1969.
Af hverju 1996?
Ég held að þessi tímasetning á fyrsta og eina (að ég hélt) maraþoninu hafi aðallega bara verið tilviljun. Ég man að árið 1995 fannst mér þetta einhvern veginn orðið tímabært, en þá var eitthvert meiðslabras á mér þannig að ég gat ekkert æft af viti. Líklega hafði ég líka frekar mikið að gera í vinnunni. Sumarið 1996 tókst mér hins vegar að æfa sæmilega, þrátt fyrir eitthvert hásinarvesen. Hlaupavikurnar voru reyndar ekki langar á nútímamælikvarða. Fyrstu fjóra mánuði ársins hljóp ég t.d. að meðaltali 8,5 km á viku. Á þessum árum æfði maður ekkert á veturna. Byrjaði bara á vorin þegar snjóa leysti. Í maí náði ég magninu upp í heila 120 km, þ.e. hátt í 30 km á viku, og í júní var meðalvikan komin upp í 36 km. Svo bætti ég vel í í júlí, m.a. þegar ég var í sumarfríi í Borgarfirði. Þá hljóp ég einu sinni 25 km og þótti það bara býsna gott. Þetta var lengsta hlaup ævinnar fram að þessu og lengsta hlaup „maraþonblokkarinnar“. Mánuðurinn fór í 238 km samtals – og þá tölu hef ég síðan notað sem viðmið fyrir „langan mánuð“. Meðalvikan í júlí var sem sagt um 54 km og heildarvegalengdin frá áramótum til júlíloka 623 km. Í dag dytti mér ekki í hug að hlaupa maraþon með svona fáa kílómetra í löppunum. En eins og ég hugsaði þetta 1996 var þetta bara sæmilegasti undirbúningur og því ákvað ég að láta slag standa. Kannski vildi ég líka ljúka verkefninu fyrir fertugt. Þarna var ég jú orðinn 39 ára og hef sjálfsagt talið að þetta „biði sér ekki til batnaðar“. En hér er ég farinn að skálda í eyður.
Dagarnir fyrir hlaup
Ég gat lítið æft dagana fyrir hlaup, af því að hásinin hélt áfram að vera með vesen. En ég ákvað að láta það ekki stoppa mig. Í versta falli myndi ég þá bara hætta í hlaupinu. Þegar ég var að sækja gögnin mín daginn áður hitti ég Gunnar Pál Jóakimsson, en hann hefur alltaf haft einstakt lag á að hitta á rétta „peppið“ á réttum augnablikum. Þetta þekkti ég vel frá því að við vorum að æfa saman hjá ÍR rúmum 20 árum fyrr. Boðskapur Gunna Palla fyrir maraþonið var ég væri ekkert að fara að „byrja í þessu hlaupi til þess að hætta“. Ég held að þessi orð hafi átt stóran þátt í því að uppgjöf var aldrei inni í myndinni, nema þá sem algjört neyðarúrræði.
Næringarplanið
Eins og ég nefndi í upphafi hefur margt breyst á þessum 30 árum sem liðin eru. Á þessum tíma hafði maður t.d. aldrei heyrt talað um næringarplön og vissi ekkert um gel, orkuduft, kaloríur eða grömm af kolvetnum. Maður lagði bara af stað, vonaði það besta og drakk það sem að manni var rétt á leiðinni. Kannski er ég að rugla einhverjum hlaupum saman, en mig minnir að þarna hafi verið boðið upp á Powerade á drykkjarstöðvum – og mögulega Aquarius. Annað var það ekki.
Skórnir
Einhverjum kann að detta í hug að á þessum tíma hafi fólk almennt hlaupið í sauðskinnsskóm, eða í besta falli einhverjum strigaskóm til innanhússnota. Sú var þó alls ekki raunin. Mig minnir að ég hafi hlaupið þetta hlaup í þokkalega góðum Nike hlaupaskóm, mögulega Nike Pegasus. Þetta voru prýðisgóðir skór, þó að þeir þættu sjálfsagt þungir í dag.
Hlaupið sjálft
Textinn sem ég skrifaði í hlaupadagbókina mína eftir hlaup (sjá mynd) segir allt sem segja þarf um hlaupið: „Hlaupið var einstök upplifun, mjög skemmtilegt rúmlega hálfa leið, ólýsanlega erfitt á 34-37 km bilinu, en bara erfitt eftir það“. Ég man ekki lengur hvar fyrri hluti hlaupaleiðarinnar lá, en ég man vel að ég hljóp á „vegginn“ innarlega á Langholtsvegi eða kannski niðri á Kleppsvegi þar fyrir neðan. Ætli það versta hafi svo ekki verið liðið hjá nálægt gatnamótum Laugarásvegar og Sundlaugarvegar. Ég man alla vega eftir augnablikum með sæmilegri líðan í Borgartúninu. Þá var ég líka farinn að sjá fyrir endann á þessu. Ég kláraði hlaupið á 3:35:56 klst, en ég man svo sem ekki hverjar væntingarnar voru. Fyrir þennan tíma hafði ég klárað tvö hálf maraþon, á 1:43:43 klst. 1985 og 1:39:41 klst. 1991. Þarna var ég eflaust í betra formi, en ég hef samt varla látið mig dreyma um betri tíma en 3:30. Ég hljóp fyrri helminginn á 1:42:35 klst, sem gaf kannski einhver fyrirheit, en seinni helmingurinn var talsvert hægari eins og sjá má. Þegar millitímarnir eru skoðaðir (sjá mynd) sést reyndar að það hægðist á mér jafnt og þétt allan tímann, en þó auðvitað mest þegar langt var liðið á hlaupið. Og, já, auðvitað fylgdist ég með millitímum og reyndi að leggja þá á minnið. Þó að þetta væri fyrir tíma gela, Garminúra og Strava var nefnilega búið að finna upp pace-ið.
Eftirköst
Hásinin bilaði ekkert í þessu hlaupi og hefur reyndar aldrei verið neitt til vandræða síðan, svo ég muni. Ég var auðvitað mjög stirður eftir hlaup, en að öðru leyti man ég ekki eftir neinum eftirköstum nema illyrmislegum blöðrum og nuddsárum. Ég held líka að öll fötin sem ég hljóp í hafi verið úr bómull, þ.m.t. sokkarnir. Ég lærði af þeirri reynslu og hef að mestu verið laus við blöðrur og nuddsár síðan.
Eftirmáli með tölum
Samtals luku 129 hlauparar heilu Reykjavíkurmaraþoni árið 1996 og tíminn minn dugði í 54. sæti (nr. 21 af 44 körlum 17-39 ára). Af þessum 129 hlaupurum voru 30 íslenskir og 99 erlendir, 11 konur og 118 karlar. Þessi tölfræði er meðal þess sem hefur breyst töluvert á 30 árum.
Filed under: Ævisagan, Hlaup, Uncategorized | Leave a comment »
Bloggsíða Stefáns Gíslasonar 