• Heimsóknir

    • 127.256 hits
  • mars 2026
    S M F V F F S
    1234567
    891011121314
    15161718192021
    22232425262728
    293031  
  • Nýlegar færslur

  • Færslusafn

Á morgun fæ ég að vita það!

Morgundagurinn verður gleðidagur í lífi mínu sem neytanda, því að frá og með morgundeginum á ég rétt á því að vita hvort maturinn minn innihaldi erfðabreyttar lífverur eða efni unnið úr þeim. Á morgun tekur nefnilega gildi Reglugerð nr. 1038/2010 um merkingu og rekjanleika erfðabreyttra matvæla og erfðabreytts fóðurs.
 
Erfðabreytt matvæli???
Hingað til hef ég ekki haft hugmynd um hvort matvælin sem ég hef lagt mér til munns væru erfðabreytt eður ei, en með erfðabreyttum matvælum er átt við matvæli sem „innihalda eða samanstanda af erfðabreyttum lífverum eða eru framleidd úr eða innihalda innihaldsefni sem eru framleidd úr erfðabreyttum lífverum“, svo vitnað sé beint í reglugerðina. Ég hef bara vitað að meirihluti af öllum soja og maís sem kemur frá Bandaríkjunum er erfðabreyttur, og einhver lítill hluti af evrópskum maís líka. Og ég hef líka vitað að efni sem unnin eru úr maís finnast í ólíklegustu matvörum.

Hvernig verður þetta merkt?
Frá og með morgundeginum á það að sjást á umbúðum matvæla hvort þau innihaldi erfðabreytt efni, annað hvort með því að orðið „erfðabreytt“, komi fram innan sviga strax á eftir vöruheiti, þ.e.a.s. ef viðkomandi matvæli eru erfðabreyttar lífverur, eða þá með því að orðin „erfðabreytt“, eða „framleitt úr erfðabreyttu (nafn innihaldsefnisins)“ komi fram innan sviga strax á eftir viðkomandi innihaldsefni í innihaldslýsingu. Þessar upplýsingar mega reyndar líka koma fram í neðanmálsgrein við innihaldslýsingu, enda séu þær þá prentaðar með letri sem er að minnsta kosti jafnstórt og letrið á innihaldslýsingunni. Nú, og ef umbúðirnar eru engar eða svo litlar að upplýsingarnar komist ekki fyrir á þeim, þá eiga upplýsingarnar ávallt að vera sýnilegar þar sem matvælunum er stillt upp.

Hvernig verður þessu framfylgt?
Ef upp kemur rökstuddur grunur um að matvæli  sem ekki eru merkt samkvæmt framanskráðu innihaldi engu að síður erfðabreytt efni, þá ber framleiðendum eða seljendum að að leggja fram gögn sem staðfesta fjarvist slíkra efna. Nú, og svo eiga heilbrigðisnefndir sveitarfélaga undir yfirumsjón Matvælastofnunnar að hafa eftirlit með því að ákvæðum reglugerðarinnar sé framfylgt.

Gaman hjá mér á morgun!
Á morgun ætla ég í búðir að skoða kornflexpakka, kexpakka, örbylgjupopp og alls konar aðrar matvörur til að fræðast um útbreiðslu erfðabreyttra matvæla. Og í framhaldinu ætla ég að taka upplýstar ákvarðanir um það hvað ég borða og hvað ekki. Þetta verður gaman!

Pínulítil leiðrétting
Já, ég sagði víst framarlega í þessum pistli að ég hefði hingað til ekki haft hugmynd um hvort matvælin sem ég hef lagt mér til munns væru erfðabreytt eður ei. Þetta er reyndar ekki alveg rétt. Ég kaupi nefnilega oft lífrænt vottuð matvæli. Í þeim er aldrei neitt erfðabreytt efni.

Nokkur merki sem votta lífrænan uppruna matvæla. Í lífrænt vottuðum matvælum eru engin erfðabreytt efni.

Markmiðin náðust ekki

Ég náði ekki markmiðunum sem ég setti mér fyrir Reykjavíkurmaraþonið á laugardaginn var. Ég hljóp sem sagt maraþonið ekki undir 3:17:07 klst. og tókst ekki að safna 100 þús. kr. fyrir FSMA. En svona gengur þetta stundum – og þá er ekki um annað að ræða en að standa sig betur næst, annað hvort í því að gera það sem maður ætlar sér, eða í því að setja sér markmið.

Maraþonið gekk mjög vel framan af. Fyrra hálfmaraþoninu lauk ég t.d. á 1:34:38 klst, sem er langbesti millitíminn minn í maraþoni til þessa. Og 30 km tóku ekki nema 2:16:47 klst. sem er besti tími sem ég hef náð á þeirri vegalengd. En eftir það var líka innistæðan búin og lokatíminn í hlaupinu varð 3:20:21 klst, eða um 3:30 mín. lakari tími en vænst var. Seinna hálfmaraþonið var þannig á 1:45:43 klst., sem sagt 11 mínútum hægara en það fyrra. Það er alltof mikill munur! Tíminn á seinni helmingnum var þó svipaður því sem ég náði í hálfu Reykjavíkurmaraþoni fyrir 10 árum, þannig að þetta var nú enginn heimsendir. Allt er þetta spurning um við hvað er miðað!

Þetta var annars 9. maraþonið mitt og 4. besti tíminn frá upphafi, sem lítur svo sem ekkert svo illa út.

Söfnunin fyrir FSMA skilaði 37.500 krónum. Það var líka undir væntingum – og reyndar talsvert lægri upphæð en í fyrra. En góðgerðarfélögunum á lista Reykjavíkurmaraþonsins  fjölgar jú með hverju ári sem líður, þannig að kannski dreifast framlögin sífellt meira. En 37.500 krónur eru jú 37.500 krónur. Ég er afar þakklátur öllum þeim sem lögðu fram peninga í þessa söfnun, og vona að féð komi FSMA að góðum notum.

Mér hefði þótt gaman að skrifa miklu lengri pistil um hlaupið og allt sem því fylgdi, en annríki við annað leyfir ekki tímafrek ritstörf. Hráa frásögn er þó að finna í Hlaupadagbókinni á www.hlaup.com. Þar er hægt að smella á tengilinn „Félagar“, leita að nafninu mínu og finna viðeigandi færslu með alls konar nördalegri tölfræði og opinskáum lýsingum á líðan minni (eða vanlíðan) í hlaupinu.

Þessi bloggsíða hefur verið alfarið helguð hlaupum síðustu mánuði. Nú verður þar væntanlega breyting á, enda sumarleyfi á enda og þar með mesta hlaupavertíðin. Með haustinu fá umhverfismálin aftur aukið vægi í daglega lífinu og þar með að öllum líkindum einnig á blogginu.

Þessi mynd af connect.garmin.com er svo sem ekkert sérstaklega skýr, en hún sýnir hvernig hraðinn á mér í Reykjavíkurmaraþoninu minnkaði jafnt og þétt eftir því sem leið á hlaupið. Svona á þetta náttúrulega ekki að vera.

Maraþon á morgun fyrir FSMA

Á morgun ætla ég að hlaupa maraþonhlaup til styrktar FSMA, Félagi aðstandenda og einstaklinga sem haldnir eru SMA sjúkdómnum.* Þetta geri ég sem þátttakandi í Reykjavíkurmaraþoninu, sem hefst í Lækjargötu kl. 8:40 í fyrramálið. Ég hef sett mér eftirtalin tvö markmið fyrir hlaupið:

  1. Safna 100 þúsund krónum fyrir FSMA
    Þegar þetta er skrifað er upphæðin komin í 37.500 krónur, þannig að enn er nokkuð langt í land. En þetta mjakast jafnt og þétt, rétt eins og hlaupið sjálft. Hægt er að koma áheitum til skila á síðunni Hlaupastyrkur.is, hvort heldur sem er með færslu af krítarkorti eða með því að senda töluna 1065 í tiltekin símanúmer sem tilgreind eru á síðunni. Tekið verður við framlögum til miðnættis á mánudagskvöld, þannig að enn er nægur tími til að láta gott af sér leiða með þessum hætti.
  2.  Hlaupa á betri tíma en 3:17:07 klst.
    Mig langar til að bæta persónumetið mitt í maraþoni, en það er sem sagt 3:17:07 klst. síðan í Reykjavíkurmaraþoninu 2009. Til að það gerist þarf flest að ganga mér í vil á morgun. Ég hef reyndar hlaupið afar lítið síðustu tvær vikur, en heilsan er góð og næg tilhlökkun til staðar. Ég ætla að reyna að hlaupa fyrstu kílómetrana á 13,3 km/klst, sem jafngildir 4:30 mín/km. Svo er bara að sjá til hversu lengi það endist. Mér dugar reyndar að klára kílómetrann á 4:40 mín. að meðaltali, þannig að ég hef nógan tíma. Varamarkmiðið er að njóta hlaupsins og vera glaður að því loknu.

Vonandi láta sem flestir gott af sér leiða með því að heita á mig og aðra hlaupara á Hlaupastyrkur.is, og svo væri líka gaman að sjá sem flesta meðfram hlaupaleiðinni og á marksvæðinu í Lækjargötunni um það leyti sem í ljós kemur hvort ég nái markmiði nr. 2. Það hlýtur að skýrast einhvern tímann á milli kl. 11:50 og 12:00.
🙂

*  SMA (Spinal Muscular Atrophy) er taugahrörnunarsjúkdómur sem stafar af fráviki í geni sem framleiðir tiltekið prótein sem er nauðsynlegt fyrir tilteknar frumur í framhorni mænunnar. Sé framleiðsla á þessu próteini lítil sem engin, eyðileggjast frumurnar og einstaklingurinn lamast smám saman.

Næstu fjallvegahlaup

Nú styttist í næstu fjallvegahlaup. Þau verða á Norðausturlandi, en þar stefni ég á Jökulsárhlaupið á laugardag. Skrái það sem fjallvegahlaup nr. 25 þar til annað verður ákveðið. Í framhaldinu er röðin svo komin að tveimur þægilegum heiðum nyrðra, þ.e. Tunguheiði milli Skjálfandaflóa og Öxarfjarðar – og Helkunduheiði milli Þistilfjarðar og Bakkaflóa.
 
Mánudaginn 8. ágúst ætla ég að hlaupa austur yfir Tunguheiði frá Syðri-Tungu á Tjörnesi (um 10 km fyrir utan Húsavík) að Fjöllum í Kelduhverfi. Þetta eru um 15 km með u.þ.b. 500 m hækkun. Svoleiðis hlaup gæti tekið hátt í 3 klst. Ég stefni að því að leggja af stað af þjóðveginum neðan við Syðri-Tungu (við brúsapallinn eða þannig) kl. 14:00. Einhver fróðleikur um leiðina er kominn inn á fjallvegahlaup.is.
 
Daginn eftir, þriðjudaginn 9. ágúst, er röðin svo komin að Helkunduheiðinni. Þá ætla ég líka að leggja af stað kl. 14:00, nú frá þjóðveginum í botni Þistilfjarðar (eða öllu heldur Lónafjarðar), rétt fyrir neðan Brúarás. Leiðin er rétt um 12 km og hækkunin ekki nema 200 m, þannig að þetta ætti varla að taka meira en 1:30 klst. Endamarkið er á þjóðveginum við Finnafjarðará í Bakkaflóa (eða öllu heldur Finnafirði). Einhver fróðleikur um þessa leið er líka kominn inn á fjallvegahlaup.is.
 
Gaman væri að fá fylgd sem flestra á þessum ferðalögum. En þeir sem slást í hópinn gera það á eigin ábyrgð.

Yfirlitsmynd af norðausturhorninu, þar sem heiðarnar tvær sjást ef vel er gáð. Ásbyrgi er líka merkt á kortið, því að þar endar Jökulsárhlaupið á laugardaginn.

Saga af Trékyllisheiði

Síðastliðinn mánudag hljóp ég norður Trékyllisheiði við þriðja mann. Biðinni eftir bloggi um þann viðburð er hér með aflýst.

Trékyllisheiðin var fjallvegur nr. 24 í fjallvegahlaupaverkefninu mínu sem ég gaf sjálfum mér í fimmtugsafmælisgjöf á útmánuðum 2007. Alls verða fjallvegirnir 50, þannig að senn er verkefnið hálfnað, rétt eins og 6. áratugur lífs míns.

Ferðin norður Trékyllisheiði hófst eiginlega á Hólmavík að morgni mánudagsins 18. júlí þegar bændurnir Birkir Stefánsson í Tröllatungu og Ragnar Bragason á Heydalsá renndu í hlað hjá Jóhanni tengdaföður mínum á fjallabíl þess fyrstnefnda. Eftir myndatöku (svokallaða fyrirmynd) úti í garði var ekið sem leið lá inn í botn Steingrímsfjarðar, nánar tiltekið að eyðibýlinu Bólstað við mynni Selárdals. Þangað eru rétt um 16 km frá Hólmavík, (sem getur komið sér vel að vita þegar sú leið verður farin á tveimur jafnfljótum við hentugleika).

Í garðinum hjá tengdapabba að morgni dags, tilbúnir að leggja á Trékyllisheiðina. (Ljósm. Björk Jóhannsd).

Við Bólstað var fjallabílnum lagt, drykkjarbeltum og bakbokum hagrætt, skeiðklukkur settar af stað og tekið á rás áleiðis upp brekkurnar fyrir ofan bæinn. Hlaupið var hafið, klukkan gengin réttar 12 mínútur í 11 og veðurútlit hið besta, norðangola í fangið, þurrt veður og skýjað, og svo sem 11-12 stiga hiti á láglendi.

Gróft yfirlitskort af Trékyllisheiðinni, þ.e.a.s. leiðinni sem við fórum þennan dag.

Þó að fjallvegahlaupin mín heiti fjallvegahlaup, þá fela þau í sér talsverða göngu, því að enda þótt þátttakendur séu jafnan þrekmenn með afburðum, þá hefur enn enginn lagt í að hlaupa upp allar brekkur sem í boði hafa verið á þessum leiðum. En við þrír vorum samt fljótir upp brekkurnar, enda fullir tilhlökkunar. Framundan voru 5-7 klukkutímar af hreinu fjallalofti, frelsi og hressandi áreynslu. Þá er gaman.

Fótfráu bændurnir úr Tungusveitinni nýlagðir af stað frá Bólstað í Steingrímsfirði, áleiðis upp á Trékyllisheiði. Í baksýn grillir í brúna yfir Selá.

Eftir 5,76 km hlaup (og göngu) upp aflíðandi og þokkalega grónar brekkur, komum við á fyrsta GPS-punktinn sem ég hafði sett inn í hlaupaúrið mitt fyrir ferðalagið. Á langri leið sem maður þekkir ekki af reynslu er gott að eiga nokkra GPS-punkta, sérstaklega þar sem búast má við þoku. Trékyllisheiðin er einmitt svoleiðis staður, en á móti kemur að heiðin er ágætlega vörðuð og víðast hvar hægt að fylgja greinilegum reiðgötum og jeppaslóðum. Umræddur punktur var þar sem hlaupaleiðin frá Bólstað kemur inn á jeppaslóða sem liggur inn á heiðina af Bjarnarfjarðarhálsi. Þarna vorum við komnir í um 350 hæð yfir sjó, og í raun og veru búnir með næstu hækkunina. Samt voru bara liðnar rúmar 53 mínútur frá því við lögðum upp frá Bólstað, en þessi yfirferð samsvarar röskum gönguhraða á jafnsléttu.

Sunnarlega á Trékyllisheiðinni er sæluhús. Þangað kom ég einu sinni að vetri til fyrir ótalmörgum árum, en að þessu sinni sáum við húsið bara tilsýndar, þar sem þangað er talsverður krókur til vesturs frá göngu- og reiðleiðinni sem við fylgdum á þessum kafla. Nokkru norðar tókum við örstutt nestishlé; Ragnar tók um samloku og ég orkugel sem oftast er eina fæðan mín á ferðalögum sem þessu. Misjafnt er hvað hentar hverjum, og eina leiðin til að komast að því er að prófa.

Nestishlé á Trékyllisheiði. Ragnar Bragason.

Áfram var haldið um gamlar niðurgrafnar reiðgötur og rudda jeppaslóða, þar til komið var að Goðdalsánni sem á upptök sín lengst inni á heiðinni, nánar tiltekið í sunnanverðum Búrfellshæðum inn af Reykjarfirði. Áin er langstærsta vatnsfallið á heiðinni, og þegar nær dróg var augljóst að yfir hana yrði ekki stiklað þurrum fótum. Við höfðum mismunandi hátt á, eftir fótabúnaði og venjum hvers og eins. Hér verður ekki farið út í smáatriði hvað þetta varðar, nema hvað haft er fyrir satt að áin hafi náð Ragnari í ökkla en okkur Birki í hné. Í ám er gott að vera í grófum utanvegahlaupaskóm sem hleypa vatni jafnauðveldlega út og inn, og í hlaupasokkum úr gerviefni, sem gleyma fljótt að þeir hafi vöknað. Við Goðdalsá voru 11,6 km að baki og 1:43 klst. liðnar af hlaupinu. Meðalhraðinn hafði sem sagt farið heldur vaxandi, en var enn vel innan við 7 km/klst. Það var sá hraði sem ég hafði reiknað með að halda yfir heiðina.

Birkir og Ragnar á sprettinum á Trékyllisheiði. Tæpir 12 kílómetrar búnir og Goðdalsá framundan, langstærsta vatnsfallið á heiðinni. Enn var talsverður snjór á heiðinni þótt komið væri fram yfir miðjan júlí.

Norðan við Goðdalsá greinast leiðir, þó að vegamótin séu reyndar ógreinileg. Þarna beygir jeppaslóðinn til vesturs (til vinstri) og heldur áfram sína leið áleiðis til Ingólfsfjarðar. Honum fylgdum við enn um sinn. Hins vegar liggja göngu- og reiðleiðir í Kúvíkur og til Djúpuvíkur beint áfram eftir að komið er yfir ána.

Ragnar kominn yfir Goðdalsána.

Við Goðdalsána sýndi hæðarmælirinn 280 m, en norðan við hana fór landið hækkandi á ný. Þarna breyttist líka landslagið og gróðurinn, og allt varð grófara og berangurslegra en fyrr. Þarna tóku sem sagt við „úfnust hrjóstra höf, og hvergi strá á margra rasta skeiði“, eins og Jakob Thorarensen (1886-1972) skáld frá Gjögri orðaði það á sínum tíma í kvæði um heiðina, sem birtist í Sunnanfara 1914 og er sko alls enginn lofsöngur. Þarna lágu víða snjóskaflar yfir veginum, sem fólu í sér ágæta tilbreytingu frá harðara undirlagi. Ég sá ekki betur en heldur lifnaði yfir Birki og Ragnari í hverjum skafli, enda eru þeir báðir skíðagöngumenn í fremstu röð og snjór því kjörlendi þeirra beggja.

Trékyllisheiði: Hæðarferill úr hlaupaúrinu. Goðdalsáin rennur eftir dýpstu lautinni.

Við þrír vorum vissulega einir á ferð á heiðinni þennan dag, en við sáum samt merki um nýlegar mannaferðir. Annað slagið sáum við tvenn nýleg fótspor sem lágu hlið við hlið í suðurátt, líklega alla leið úr Trékyllisvík að Bólstað. Svo hafði bíl líka greinilega verið ekið yfir heiðina ekki alls fyrir löngu, alla vega syðri hluta hennar. Það er oft svolítið gaman að finnast maður vera einn í heiminum, en um leið er gott að vita að maður er það ekki.

Okkur sóttist heldur seint ferðin um „hrjóstrahöfin“ norðan Goðdalsár, en það skipti engu máli, því að við vorum jú ekki að keppa við neitt. Þarna hækkar heiðin líka töluvert, sem fyrr segir, og fer upp í rúmlega 400 m hæð svo sem 3,5 km norðan við ána. Þarna var útsýnið farið að gleðja augað, enda mörg tíguleg fjöll innan seilingar. Þarna var Háafellið (791 m) okkur á hægri hönd, en reyndar sáum við það aldrei almennilega fyrir þoku. Þokan gerðist þó aldrei nærgöngul við okkur, heldur lék hún um fjallatinda og hopaði heldur þegar við nálguðumst. Þarna vorum við líka farnir að sjá út á Reykjarfjörð, og framundan var Búrfell (716 m).

Á þessum kafla fylgir vegslóðinn raflínunni að mestu. Þetta angraði mig svolítið, því að ég vissi að raflínan liggur niður í Kjós í botni Reykjarfjarðar, en leið okkar átti að liggja vestan við alla dali inn af þeim ágæta firði. Það hvarflaði því að mér að við hefðum misst af einhverjum vegslóða sem lægi enn vestar, en þar voru „hrjóstrahöfin“ sýnilega enn hrjóstrugri og tæpast gott um vegstæði. Auk þess vísaði Búrfellið veginn. Stefnan átti að vera austanvert við það, og þangað stefndum við líka greinilega. GPS-tækið var líka sátt við stefnuna – í hánorður. Það endaði líka með því að raflínan gafst upp á að fylgja okkur og sveigði til austurs áleiðis niður Kjósarhjalla.

Við áðum á brattri hæð austan við Búrfellsvatn, tókum upp nesti og virtum fyrir okkur útsýnið. Þarna var gaman að vera, hátt til lofts og vítt til veggja – og gott ef sólin var ekki um það bil að fara að kíkja á okkur.

Tekið á rás norður með Búrfellsvatni. Í baksýn er Búrfellið, 716 m hátt. Eins og sjá má liggur greinileg jeppaslóð yfir heiðina.

Eftir stuttan stans þarna í skjóli Búrfells var haldið áfram sem leið lá að næsta GPS-punkti við Óveiðisá (eða Óveðursá. Hef séð bæði nöfnin og veit ekki hvort er rétt). Þarna voru 21,3 km að baki og 200 mínútur liðnar frá Bólstað. Meðalhraðinn hafði heldur sigið, var kominn rétt niður fyrir 6,5 km/klst. En við höfðum nógan tíma. Þarna var mig farið að gruna að ég hefði ofmetið heildarvegalengdina, því að áætlanir mínar gerðu ráð fyrir að vegalengdin frá Bólstað að Óveiðisá væri 22,5 km. Samkvæmt þessu gat ég átt von á að heildarvegalengd dagsins yrði í kringum 40 km, en ekki 42 km eins og ég hafði reiknað með. (Ég hef svolítið gaman af tölum, bara svona ef einhver skyldi ekki hafa áttað sig á því þegar hér er komið sögu).

Norðan við Óveiðisá sveigði jeppaslóðinn til vesturs, enda næsta verkefni að krækja inn fyrir Reykjafjarðardal. Þarna var skollin á okkur þvílík veðurblíða að tímabært var að fækka fötum. Áfram var skokkað með Búrfell á vinstri hönd, yfir vatnslausa Breiðadalsá og vatnsmikla Mjóadalsá, en allar falla þessar ár til sjávar innst í Reykjarfirði.

Stoltir fjallvegahlauparar inn af botni Reykjarfjarðar, nánar tiltekið við Breiðadalsá, (sem var alveg vatnslaus þennan dag).

Þegar við vorum komnir rétt norður fyrir læk sem rennur úr norðanverðum Náttmálahæðum í Reykjarfjarðarvatn, stöldruðum við við til að meta aðstæður. Þarna voru rétt um 27,7 km að baki og ljóst að senn yrðum við að yfirgefa jeppaslóðann og kanna nýja og fáfarna stigu af heiðinni niður í Árnesdal inn af Trékyllisvík. Þangað var jú ferðinni heitið, enda líklegt að þar hafi leiðin yfir heiðina upphaflega endað (eða hafist). Sú leið er nú týnd að mér skilst, en svo sem ekkert flókið að finna út hvar hún hljóti að hafa legið. Þarna ákváðum við að taka stefnuna stystu leið upp á hjalla nokkurn sunnan við fjallið Glissu (718 m). Hjallinn var augljós valkostur, því að yfir honum gnæfir Glissa snarbrött, en neðan við hjallann eru brekkur niður í Reykjarfjarðardal. Þangað ætluðum við ekki.

Þarna, eftir 27,7 km og 4:36 klst, var ákveðið að yfirgefa jeppaslóðann og taka stefnuna á hjallann sunnan við Glissu, þ.e.a.s. hjallann sem hefst þar sem höfuð Ragnars endar (ef marka má myndina). Myndin er tekin á holti vestsuðvestan við Reykjarfjarðarvatn, sem sést einmitt á myndinni.

Leiðin meðfram Glissu reyndist hrjóstrug og afar seinfarin. Einhver ummerki sáum við þarna eftir tilraunir til bílferða, en vélknúin farartæki eiga annars ekkert erindi á þennan stað. Þarna er stórgrýtt og engar greinilegar götur.

Á hjallanum sunnan við Glissu 18. júlí 2011 kl. 15:27. U.þ.b. 30,8 km að baki og ekki þreytumerki á nokkrum manni! 🙂

Við uppsprettu undir hlíðum Glissu var bætt á vatnsbirgðir. Þarna voru sporin tekin að léttast, enda farið að hilla undir ferðalok, varla meira en 9 km eftir. Enginn var þó léttari í spori en Birkir. Hann hafði fundið eitthvað til í fæti framan af ferðinni, en þarna var verkurinn horfinn, og til að sannreyna það tók hann nokkra létta spretti um skafla og hlíðar. Ég fann hvergi til, en fann ekki hjá mér neina sérstaka þörf til að athuga það nánar. Held að það sama hafi gilt um Ragnar. Menn eru misléttir á fæti.

Birkir bætir á vatnsbirgðirnar við uppsprettu sunnan í Glissu.

Við héldum nokkuð beinni stefnu eftir að hjallanum við Glissu sleppti. Sveigðum þó heldur til norðurs og hittum á þokkalegan stað til niðurgöngu í Árnesdal. Á þessum slóðum er heiðin hæst, rúmir 500 m ef marka má hlaupaúrið mitt. Leiðin niður í dalinn er snarbrött á köflum, sem sést m.a. á því að á fyrstu 800 metrunum lækkuðum við okkur um 160 metra. Sums staðar var hægt að láta gamminn geysa niður brattar fannir, en annars staðar var brattinn svo mikill að við völdum frekar að taka á okkur svolítinn krók. Ég held reyndar að maður geti farið þarna niður svo sem hvar sem er, og ekkert víst að við höfum endilega hitt á besta staðinn.

Ragnar á sprettinum niður Árnesdal - og hugar að kindum og tófum í leiðinni. Framundan eru bæirnir í Trékyllisvík og Reykjaneshyrnan yst til hægri.

Við héldum okkur norðan við Árnesána á leiðinni niður dalinn. Dalurinn er afar vel gróinn með mikil engjalönd sem gaman er að hlaupa um í góðu veðri eins og þennan dag. Þarna var því bætt í hraðann og ekki linnt látum fyrr en í hlaðinu á handverkshúsinu Kört í Árnesi, þar sem hlaupinu lauk. Mælirinn sýndi nákvæmlega 39,5 km og skeiðklukkan stóð í 6:32:41 klst. Meðalhraðinn samkvæmt þessu hafði verið 6,04 km/klst., sem telst góður gönguhraði á jafnsléttu og skynsamlegur hlaupahraði á langri og hrjóstrugri leið sem þessari.

Við Birkir á endasprettinum ofan við fjárhúsin í Árnesi. (Ljósm. Jóhanna Stefáns).

Móttökurnar við Kört voru eins og best verður á kosið. Konan mín og yngsta dóttir (Björk og Jóhanna) höfðu keyrt alla leið þangað norður til að taka á móti mér, og sama gilti um fjölskyldu Ragnars. Hrefna húsfreyja í Árnesi 2 bauð okkur líka upp á kaffi og te í Kört, og um leið gat ég virt fyrir mér glæsilega sýningu um Þorstein langafa minn frá Kjörvogi, sem sett var þarna upp í fyrravor og stendur enn.

Við Kört að hlaupi loknu, (eftirmynd). 🙂 (Ljósm. Jóhanna Stefáns).

Eftir endurfundi og viðdvöl í Kört lá leiðin í sundlaugina í Krossnesi og þaðan í kvöldverð á Kaffi Norðurfjörður. Eftir það héldu hlaupafélagarnir heimleiðis, en við þrjú kvöddum dyra hjá Gunnsteini og Margréti í Bergistanga, þar sem við gistum um nóttina í góðu yfirlæti.

Skemmtilegum degi í góðum félagsskap var lokið. En á tepokanum sem ég fékk hjá Hrefnu í Kört stóðu þessi orð Johns Milton, sem gætu sem best verið einkunnarorð ferðarinnar: „But what is strength without a double share of wisdom?“ Kannski þarf ekki mikinn vísdóm til að hlaupa yfir svona heiðar, en þó er ljóst að þær verða ekki hlaupnar á líkamlegum styrk einum saman. Andlegir og félagslegir þættir skipta ekki minna máli; undirbúningur hugans, svo og samvera og aðstoð þeirra sem hjálpa til við að láta drauminn verða að veruleika!

Hamingjan sanna á hlaupum

Um nýliðna helgi voru Hamingjudagar haldnir hátíðlegir á Hólmavík 7. árið í röð, og af því tilefni fór Hamingjuhlaupið fram í 3. sinn. Í þetta skipti var hlaupið frá æskuheimili mínu í Gröf í Bitru sem leið liggur um fjöll, dali, strendur, vegleysur og vegi til Hólmavíkur. Fyrri hluti leiðarinnar er fáfarin nú til dags, enda eru menn talsvert fljótari að aka bílveginn, þótt hann sé lengri. Þegar pabbi heitinn var upp á sitt besta rölti hann hins vegar nokkurn veginn þennan sama hlaupastíg með verkfærin sín á bakinu á leið í smíðavinnu á Hólmavík. Ég veit ekki hversu margar þær ferðir voru. Hef bara heyrt um eina slíka, en þá á hann að hafa náð heimilisfólkinu á Kirkjubóli í rúmi og mætt í morgunkaffið á Hólmavík. Ég býst við að þessi frásögn eigi við rök að styðjast, því að ekki mótmælti hann henni sjálfur á meðan hann hafði aðstöðu til.

Hamingjuhlaupaleiðin 2011, (hnuplað frá Hafþóri).

Lagt af stað
Við lögðum upp frá hlaðinu í Gröf sjö saman síðastliðinn laugardag upp úr kl. 4 síðdegis, nánar tiltekið kl. 16:13. Í hópnum var meðal annarra ofurhlauparinn Gunnlaugur Júlíusson. Ég komst að því á leiðinni að hann hafði einmitt tekið 20 km hlaupaæfingu um morguninn áður en hann brá sér norður. 

Ég hafði áætlað að spölurinn til Hólmavíkur væri 35,5 km og að ferðalagið tæki í mesta lagi 4 klst. og 25 mínútur. Í öllu falli var að því stefnt að við yrðum komnir á leiðarenda kl. 20:25, rétt í þann mund sem gestum væri hleypt að hinu margrómaða tertuhlaðborði Hamingjudaga. Annars er alltaf svolítið snúið að áætla tíma í svona hlaupum þar sem farið er um fjöll og vegleysur.

Við gamla bæinn í Gröf í Bitru við upphaf Hamingjuhlaupsins 2011. Þaðan lögðu þessir hraustu hlauparar af stað upp úr kl. 16 laugardaginn 2. júlí áleiðis til Hólmavíkur, þar sem Hamingjudagar Á Hólmavík stóðu sem hæst. F.v. Gunnlaugur Júlíusson, Stefán Gíslason, Finnur Dagsson, Hafþór Benediktsson, Birkir Þór Stefánsson, Ingimundur Grétarsson og Guðmann Elísson. (Rögnvaldur Gíslason tók myndina).

Veðrið lék við okkur þennan dag. Svolítil gola blés úr austri eða norðaustri, bjart yfir og hitinn 11-14 stig. Golan var heldur í fangið á leiðinni upp Bitruhálsinn eftir gamla hestaveginum upp frá Gröf, en það var ekkert nema þægilegt. Þessi leið yfir Bitruháls var á sínum tíma aðalleiðin milli Bitrufjarðar og Kollafjarðar og lengi póstleið. Meðfram henni lá líka landsíminn og liggur enn þótt símastaurarnir séu horfnir. Hægt er að fræðast örlítið meira um leiðina á fjallvegahlaup.is.

Hlaupið yfir hálsinn gekk vel og bar fátt til tíðinda. Reyndar hleypur maður ekki upp allar brekkur á svona ferðum, enda vinnst lítið við það. Oftast er látið duga að ganga rösklega upp bröttustu brekkurnar, en taka á léttan sprett þegar sléttara er undir. Leiðin yfir hálsinn fer mest í 400 m. hæð í svonefndum Skörðum. Skammt þar fyrir neðan lá svolítill skafl enn yfir götunni í skjóli vorkuldans, nánar tiltekið við upptök Broddár, sem reyndar heitir Broddadalsá þegar hún kemur til byggða og rennur í sjóinn við samnefndan bæ.

Hafþór fremstur í flokki við upptök Broddár á Bitruhálsi. Þarna var eini skaflinn á leiðinni.

Ísland allt er undraland
Fyrsta áfanga hlaupsins lauk við Stóra-Fjarðarhorn í Kollafirði. Þangað eru um 9,5 km frá Gröf, og enn var allt á áætlun, klukkan orðin rétt rúmlega hálfsex. Við Stóra-Fjarðarhorn bættust tveir hlauparar í hópinn, og eftir skamma viðdvöl hélt þessi vaski 9 manna hópur áfram eftir veginum fyrir botni Kollafjarðar, hvattir áfram af gestum í sumarhúsi í landi Undralands. Eiginlega er allt Ísland undraland á svona degi, með nægu plássi til að hreyfa sig í, hreinu lofti til að anda að sér og frelsi til að njóta hvors tveggja.

Við Stóra-Fjarðarhorn í Kollafirði. Bitruháls að baki. Þarna bættust tveir hlauparar í hópinn, þeir Ragnar Bragason og Kristinn Schram. Þeir eru lengst til hægri á myndinni. (Ljósm. Bragi Guðbrandsson).

Úr alfaraleið – inn í þokuna
Eftir að komið var út fyrir Litla-Fjarðarhorn var sveigt út af veginum, skáhallt upp lyngmóa og börð, áleiðis upp í Deildarskarð. Ragnar bóndi og skíðagöngukappi á Heydalsá leiddi hópinn þarna upp, enda á heimavelli. Handan við skarðið beið Hvalsárdalur og þrír hlauparar til viðbótar sem ætluðu að spreyta sig á næsta áfanga. Þetta var fólk úr Þorpafjölskyldunni, þau Jónína og Vignir Pálsbörn og Hadda Borg Björnsdóttir. Þar með vorum við orðin 12, rétt eins og lærisveinarnir. Við héldum hópinn að mestu, þó að sumir væru kannski léttari á fæti en aðrir, eins og gengur. Leiðin lá þvert norðuryfir dalinn, svo innarlega að varla er hægt að tala um dal, heldur frekar daldrög. Þarna var sólin löngu hætt að skína, og fyrr en varði vorum við komin inn í þokubakka, sem Húnaflóinn hafði greinilega verið aflögufær með, þrátt fyrir sólskinið fyrri part dagsins. Við tók erfiðasti kafli leiðarinnar um vegalausar þúfur og holt. Einn úr hópnum týndist meira að segja í þokunni um tíma, og þó að slíkt sé svo sem ekkert hættulegt á þessum árstíma þótti okkur vissast að hinkra um stund og safna öllum í þéttan hóp áður en haldið var áfram, upp í 300 m hæð utan í Spákonufelli og síðan áleiðis niður að bænum Heydalsá í Steingrímsfirði. Þar var áð um stund og litið á klukku. Hún var orðin 20 mínútur yfir 7, eða u.þ.b. 25 mínútum meira en að var stefnt. Þokan og þúfurnar höfðu tekið sinn toll, og naumast öruggt lengur að við næðum í fyrstu tertusneiðarnar eins og ætlunin var.

Í þokunni á Hvalsárdal. Á myndinni eru Ingimundur Grétarsson, Jónína Pálsdóttir, Kristinn Schram og Hadda Borg Björnsdóttir.

Við Heydalsá bættust þau Kolbrún Unnarsdóttir og Rósmundur Númason í hópinn, en einhverjir aðrir drógu sig í hlé. Upphaflegu sjömenningarnir voru þó enn allir í fullu fjöri, eða því sem næst, þótt að baki væri hálft maraþonhlaup um fjöll og firnindi. Samtals vorum við því 10 talsins sem lögðum af stað hlaupandi eftir veginum áleiðis til Hólmavíkur. Framundan var nákvæmlega 14,6 km endasprettur, sem ætlunin var að taka á 10 km meðalhraða.

Hafþór þiggur hressingu við Heydalsá fyrir lokasprettinn til Hólmavíkur; 21 km fjallahlaup að baki og bara eftir að hlaupa 14,6 km eftir þjóðvegi nr. 68.

Vaxandi hamingja
Þarna dreifðist hópurinn. Ungu mennirnir Hafþór og Finnur sprettu úr spori og hurfu okkur hinum fljótlega sjónum, enda báðir að æfa fyrir Laugavegshlaup eftir tvær vikur – og um að gera að nota daginn vel til styrkingar fyrir þau átök. Við Gunnlaugur ofurhlaupari fylgdumst að, nokkru hægari, og síðan komu þau hin hvert af öðru, Rósmundur, Kolbrún, Kristinn, Birkir, Ingimundur og Guðmann. Ferðalagið til Hólmavíkur gekk eins og í sögu. Fámennt var í sveitinni þetta kvöld, en þó hittum við skemmtilegt fólk við veginn, sem hvatti okkur áfram. Gunnlaugur hafði orð á því að Hamingjuhlaupið stæði greinilega undir nafni, því að það leyndi sér ekki að hamingjan jókst með hverju skrefi sem hlaupið var.

Stækkandi hópur
Á Kálfanesskeiðinu var hinkrað  þar til allur hópurinn var sameinaður á ný. Þar á meðal voru þær Helena og Ingibjörg, sem höfðu hlaupið á undan okkur síðustu 6 kílómetrana frá Hrófá. Einhverjir fleiri voru þarna líka, en ef aðeins eru taldir þeir sem fengu 5 km hamingjuskammt eða meira, þá var þátttakendafjöldinn kominn í 16 manns. Það eru talsvert stærri hópur en árin á undan, sem bendir til þess að sífellt fleiri uppgötvi hamingjuna á hlaupum.

Og þarna var bara eftir að skeiða inn á hátíðarsvæði Hamingjudaga á Hólmavík. F.v. Ingibjörg Emilsdóttir, Helena Jónsdóttir, Rósmundur Númason, Finnur Dagsson, Gunnlaugur Júlíusson, Ingimundur Grétarsson, Hafþór Benediktsson, Stefán Gíslason, Kolbrún Unnarsdóttir og Kristinn Schram. Birkir Stefánsson var rétt ókominn. (Ljósm. Jóhann Guðmundsson).

Hlaupið inn í hamingjugöngin
Síðasti spölurinn niður Sýslumannshallann og inneftir Hafnarbrautinni var einstaklega léttur og ljúfur. Talsvert af fólki hafði safnast saman og myndað hamingjugöng sem náðu frá Vitabrautinni, niður með vélsmiðjunni og alla leið að dyrum fiskmarkaðarins þar sem tertuhlaðborðið beið enn. Viðtökurnar voru stórkostlegar og hamingjan í hverju horni. Þarna fann ég virkilega, sem ég fann ekki að sama skapi árin á undan, að Hamingjuhlaupið var orðið raunverulegur hluti af Hamingjudögunum. Ég fékk að skera fyrstu sneiðina af hlaðborðinu, og þó að tertur séu kannski ekki það fyrsta sem maður hugsar um á hlaupum, þá runnu þessar einstaklega ljúflega niður innan um allt þetta góðlega og hamingjusama fólk.

TAKK
Eftir að hafa hlaupið hálfan daginn í svona góðum félagsskap og eftir að hafa fengið þessar ljúfu móttökur í formi hvatningarorða, lófataks, faðmlaga og heimabaksturs, er ekki hægt annað en vera klökkur af hamingju og þakklæti. Takk Hólmvíkingar fyrir að leyfa mér og okkur öllum að njóta hamingjunnar með ykkur, takk Arnar Snæberg fyrir frábæra skipulagningu, takk Ingibjörg sveitarstjóri og sveitarstjórnin öll fyrir að þora að vera hlý og öðruvísi – og takk Björk fyrir að elda svona frábæra gúllassúpu fyrir þreytta hlaupara í lok dags.

Hamingjuhlaupararnir Ingimundur, Gunnlaugur og Stefán gæða sér á gúllassúpu að hætti Bjarkar að loknu skemmtilegu dagsverki. (Ljósm. Kári Þórsson).

Hvar hittumst við að ári?
Hamingjuhlaupið er komið til að vera. Ég get alla vega ekki hugsað mér að missa af því að upplifa þessi notalegheit a.m.k. einu sinni á ári. Spurningin er bara hvaðan eigi að hlaupa næsta ár. Kannski er röðin komin að Trékyllisheiðinni með rásmark á hlaðinu í Árnesi í Trékyllisvík. Er ekki stemming fyrir því?

Eftirmáli – eða kannski bara formáli
Eins og fram kom í upphafi þessa pistils var þetta 3. formlega Hamingjuhlaupið. Reyndar átti þessi hugmynd svolítinn aðdraganda, þótt sjálfhverfur væri framan af. Kannski byrjaði fræið að spíra í júlíbyrjun 2006 á Hamingjudögum nr. 2. Þá vaknaði ég snemma tvo morgna í röð til að hlaupa Óshringinn í kyrrð og ró. Árið 2007 ákvað ég að hlaupa Óshringinn fjórum sinnum sama morguninn, enda var ég þá að safna kílómetrum fyrir Laugavegshlaupið skömmu síðar. Í þetta skipti stofnaði ég meira að segja spjallþráð á Strandir.is, þar sem ég bauð fólki að slást í för með mér. Enginn þáði að vísu boðið, en hlaupið jók samt hamingju mína töluvert. Og ég bloggaði meira að segja um hlaupið (í nokkru styttra máli en hér). Á Hamingjudögum 2008 hlupum við Birkir í Tungu og Ingimundur Grétarsson norður Laxárdalsheiði frá Reykhólasveit til Skeljavíkur í norðan kalsaveðri og slyddu. Sumarið 2009 var þetta svo orðið að formlegum viðburði. Þá var hlaupið frá Drangsnesi með uppvafin skilaboð frá hreppsnefnd Kaldrananeshrepps sem bauð öllum Hólmvíkingum á Bryggjuhátíð. Í fyrra voru það svo Gautsdalur, Þröskuldar og Arnkötludalur. Já, og nú var hlaupið formlegt Hamingjuhlaup í þriðja sinn. Hér sannast ekki hið fornkveðna, að allt sé þegar þrennt er…

Þrístrendingur 2011

Fjallvega- og skemmtihlaupið Þrístrendingur var þreytt öðru sinni síðastliðinn laugardag, en hlaupið er á góðri leið með að verða að árlegum viðburði. Í þessum pistli verður gripið niður í ferðasöguna.

Að morgni dags
Þessi ánægjulegi dagur í lífi mínu hófst með því að ég sníkti mér far vestur í Gilsfjörð með hjólreiðamanninum Ebenezer Dosta. Á leiðinni komst ég m.a. að því að hann var nýkominn úr Vätternrundan, sem er 300 km hjólreiðasprettur kringum alveg sæmilega stórt vatn í Svíþjóð. Hann var líka ákveðinn í að hjóla Þrístrending á meðan aðrir hlypu. Mér fannst það flott hugmynd, þó að ég öfundaði hann ekki af því að framkvæma hana, (enda var ekki til neitt hjól í minni heimasveit á öldinni sem ég ólst upp á – og færni mín sem hjólreiðamanns í allgóðu samræmi við það).

Veðurlýsing
Veðrið þennan dag var eiginlega bara gott, en hefði alveg mátt vera hlýrra. Norðan kaldi var á, skýjað og þurrt. Þegar við komum að Kleifum upp úr kl. 10 sýndi hitamælirinn 5°C. Það var í góðu samræmi við veðurspána, en 10 stigum kaldara en í frumhlaupinu í fyrra. Einhver þokuslæðingur var á fjöllum og svo sem ekki á vísan að róa með það.

130% ávöxtun
Við vorum snemma í því og smeygðum okkur því inn í hlýjuna á Kleifum, þar til klukkan nálgaðist 11 og fleiri hlauparar tóku að tínast á svæðið. Svo þurftu allir að finna réttu fötin og rétta nestið. Klukkan 11:19 var allt tilbúið, og þá lögðu 20 manns af stað af hlaðinu. Af þeim fóru 16 alla leið, en 4 skemmra. Þrír til viðbótar bættust í hópinn á síðari stigum, þannig að heildarfjöldi þátttakenda var 23. Þetta er hvorki meira né minna en 130% fjölgun frá fyrra ári, en þá voru samtals 10 með, þar af 7 alla leiðina. Margur hefur sætt sig við minni ávöxtun.

Við rásmarkið. Gári útihundur sá um að enginn stigi á línuna.

Steinadalsheiðin
Spölurinn niður heimreiðina að Kleifum og að vegamótum Steinadalsheiðar á móts við bæinn Gilsfjarðarbrekku mældist 1,1 km eins og við var búist. Skokkið þangað tók rúmar 7 mínútur, og þá tók Steinadalsheiðin við. Norðanáttið var í fangið upp brekkurnar, en einhvern veginn var það bara í góðu lagi, enda frostlaust og enginn skafrenningur. Reyndar var vegurinn yfir heiðina ekki opnaður fyrr en 4 dögum fyrir hlaup. Samt voru engar fannir við veginn, bara skaflar í fjöllum, nóg til þess að útvega vatn í ár.

Ebenezer Dosti hjólaði alla leið og var lagður á Steinadalsheiðina áður en ljósmyndara tókst að ná andlitsmynd. Gilsfjarðarbrekka í baksýn.

Fljótlega teygðist úr hópnum, enda hentar mismunandi hraði mismunandi fólki misvel. Ég reyndi lengst af að vera meðal þeirra fremstu, enda hafði ég fengið það hlutverk í samningaviðræðum við Dofra frænda minn. Hann ætlaði hins vegar að sjá til þess að enginn yrði skilinn eftir örmagna í óbyggðum.

Á leiðinni upp heiðina gat ég sagt sömu sögur og í hlaupinu í fyrra af sjálfum mér að keyra upp bröttustu brekkuna á framdrifnum bílum sem áttu það til að hrökkva úr gír. Að mér og Dofra frátöldum var Mæja Grafarvogshlaupari nefnilega sú eina sem var líka með í fyrra. Slíkt er hentugt fyrir sögumenn, því að í eyrum hinna hljóma gamlar sögur sem nýjar, og enginn tekur heldur eftir því þótt brekkurnar verði brattari eftir því sem sögurnar eru sagðar oftar.

Leiðin upp að Heiðarvatni á háheiðinni tók nánast jafnlangan tíma og í fyrra, þ.e. eitthvað um 48 mínútur frá vegamótunum við Gilsfjarðarbrekku. Eftir það var allt á undanhaldinu, og þá tóku sumir vel til fótanna. Niðurleiðin var tíðindalaus að mestu, nema hvað nú voru árnar mun vatnsmeiri en í fyrra, eins og áður hefur verið ýjað að. Allir komust þó yfir að lokum, bæði yfir Steinadalsá og Norðdalsá. Og fyrr en varði voru fyrstu menn komnir að vegamótunum neðst á Fellseyrum, 18,2 km að baki og réttar 2 klst. liðnar frá því að lagt var upp frá Kleifum.

Stefán, Ívar, Ólafur og Rósa við Norðdalsá í Steinadal.

Áð við Stóra-Fjarðarhorn
Frá vegamótum Steinadalsvegar er rúmur km að Stóra-Fjarðarhorni. Þar fyrir neðan túngarðinn hafði Vegagerðin verið svo vinsamleg að leggja veghefli sem myndaði ágætt skjól fyrir norðanáttinni, sem læddist ákveðin inn Kollafjörðinn. Skjólið kom sér vel á meðan fólk hugaði að nesti og skófatnaði. Þarna var staldrað við í 20 mínútur eða svo. Þarna voru líka komnir akandi frændur mínir af Kleifakyni, með fólk og farangur. Fjórir hlauparar tóku sér far með þeim yfir í Bitru, en í staðinn bættist einn í hópinn, þannig að við vorum 20-4+1=17 sem lögðum á Bitruhálsinn upp Fjarðarhornssneiðinga.

Áð við Stóra-Fjarðarhorn í Kollafirði. Guðmundur Magni og Lilja huga að fótabúnaði og öðrum nauðsynjum.

Ættfræðiágrip 1
Einhver spurði mig á leiðinni hvernig skyldleika okkar Kleifakynshlauparanna væri háttað, en í hópnum voru 6 af því kyni. Ég held að mér hafi ekki tekist að útskýra þetta, en allt er þetta þó mjög einfalt. Við 6-menningarnir erum sem sagt öll afkomendur Stefáns Eyjólfssonar og Önnu Eggertsdóttur, sem bjuggu á Kleifum á fyrri hluta 20. aldar. Þau eignuðust 9 börn sem komust til fullorðinsára, og 8 þeirra voru nógu ættrækin til að skíra syni sína Stefán. (Níunda barninu varð ekki barna auðið). Þessir Stefánar eiga slatta af börnum, systkinabörnum og afabörnum. Ég er yngsti Stefáninn; Dofri, Gunnhildur, Kormákur og Þ0rbjörn Atli eiga tvo aðra Stefána fyrir föðurbræður, og Ingvar á einn af þessum 8 fyrir afa. Einfaldara getur þetta ekki verið.

Ættfræðiágrip 2
Guðmundur Magni, 100-kall nr. 13, er frændi minn í hina áttina, en amma hans var hálfsystir pabba. Við bárum saman bækur okkar á leiðinni upp Bitruhálsinn. Hann var nýkominn af slóðum Inkanna, en átti eftir að heimsækja Brunngil í Bitru, þar sem sameiginlegur forfaðir okkar bjó mestan hluta ævinnar. Það verður gert við tækifæri. (Og ef einhver skyldi ekki vita hvað átt er við með 100-kalli nr. 13, þá þýðir það að sjálfsögðu að viðkomandi einstaklingur sé félagi nr. 13 í Félagi 100km hlaupara. Í þeim merku samtökum eru nú 34 félagar, og 12 til viðbótar hafa unnið sér rétt til inntöku, sem fer fram við hátíðlega athöfn á félagsfundi).

Á hraðferð upp Fjarðarhornssneiðinga. Sævar Skaptason í broddi fylkingar og Guðmundur Magni næstur.

Bitruháls
Á sínum tíma, (ekki þó á mínum tíma, því að hann kom seinna), voru Fjarðarhornssneiðingar færir með hestakerru. Nú eru þeir örugglega ófærir slíkum farartækjum, m.a. vegna þess að tvö ræsi á leiðinni upp eru hrunin. Slíkt er reyndar auðleyst nú til dags, þökk sé þeirri þörfu tísku að planka við hvert tækifæri sem gefst. Ívar gekk strax í þetta vandamál og leysti það með prýði. Menn eins og hann sem hafa hlaupið 38 maraþon og Laugaveginn 10 sinnum láta sig ekki muna um svoleiðis reddingar.

Eru ekki allir að planka þessa dagana? Hér er dæmi um hagnýtt gildi planka. Hvernig hefði Kristinn annars átt að komast yfir þetta ræsi í Fjarðarhornssneiðingum?

Í fyrra var Bitruhálsinn alauður þegar Þrístrendingur fór fram, en nú lá svolítill skafl enn í laut nálægt upptökum Broddár. Enginn datt niður í gegnum hann, en þegar skaflinum sleppti tók við mikil aurbleyta, enda frost ekki farið úr jörðu í þessari hæð, (sem er samt bara tæpir 400 m.y.s).

Okkur sóttist vel ferðin niður Bitruháls, um smalalönd og leiksvæði okkar bræðranna að Hól og Læk, eins og svæðið hét í þá daga. Og allt í einu vorum við komin niður að túngarðinum í Gröf í Bitru, þar sem ég fæddist og ólst upp á ofanverðri síðustu öld. Bitruháls var að baki á nákvæmlega 1:25:44 klst, hvorki meira né minna en 3,5 mínútum betri tíma en í fyrra. Heildarvegalengdin frá Kleifum var komin í 28,8 km og varla þreytu að sjá á nokkrum manni, ekki einu sinni á Dosta hjólreiðamanni sem fékk þó aldeilis að kenna á því hversu lítt Bitruhálsinn hentar til hjólreiða. En kannski eru líka verstu leiðirnar bestar.

Skíði æsku minnar
Við settumst niður í skjóli við gamla hænsakofann ofan við túngarðinn í Gröf, en þennan kofa byggði pabbi heitinn um 1960 þegar minkurinn var búinn að leggja þáverandi hænsnarækt í rúst. Þarna eru engar hænur lengur, en inni í kofanum fann ég gömlu skíðin sem pabbi smíðaði fyrir okkur bræðurna, líklega í kringum 1964. Þetta voru laglegar fjalir sem hann beygði á mjög leyndardómsfullan hátt í þvottapottinum. Svo var skellt á þetta leðurólum og með þetta fórum við bræðurnir upp í hlíð í stígvélum í staðinn fyrir skíðaskó. Mig minnir reyndar að skíðin hafi ekki látið vel að stjórn. Það gerði ekkert til, því að við kunnum hvort som er ekkert svoleiðis. Reyndar eignuðumst við upp úr þessu ágætt kennsluhefti, þar sem maður gat lært að taka Þelamerkursveiflu og hvaðeina, þ.e.a.s. að svo miklu leyti sem það verður numið af bókum.

Eftir að ég hafði frætt samferðafólkið um skíðaiðkun æskunnar, ljósavélarafmagn, farskóla og fleiri aðalatriði úr uppvextinum, varð einhverjum á að spyrja hvaða ár ég væri (eiginlega) fæddur. Ég nefndi strax ártalið 1896, enda hljóma þessar sögur mínar sjálfsagt eitthvað í takti við það.

Glaðir fjallvegahlauparar við gamla hænsnakofann í Gröf eftir að hafa lagt Steinadalsheiði og Bitruháls að baki - og farið létt með það. Á myndinni eru 14/23 af hópnum.

Nýtt hús og pönnukökur
Áningin í Gröf teygði sig í 40 mínútur, enda var innifalin í henni svolítið innlit í nýja húsið hjá Rögnvaldi bónda bróður mínum og Arnheiði, sambýliskonu hans. Arnheiður var að vanda búin að baka pönnukökur, og nokkrir hlauparar gripu sér sýnishorn af þeim til að eiga orku í síðasta áfangann.

Krossárdalur tekinn með áhlaupi
Mér dvaldist aðeins lengur en öðrum þarna á æskuslóðunum, og þegar ég loksins hafði mig af stað áleiðis suður (þ.e.a.s. vestur) Krossárdal voru sumir hlaupararnir horfnir úr augsýn. Ég einsetti mér að vinna upp þetta forskot, og þurfti að hafa töluvert fyrir því. En það hafðist þó smátt og smátt, og framundir Krossárvatni var ég aftur kominn í fremstu röð, enda rann mér blóðið til skyldunnar að senda ekki ókunnuga fram á dal án viðhlítandi leiðsagnar. Flýtirinn í dalnum varð reyndar til þess að ég fór að finna fyrir krampa í hægri kálfanum. Þetta var óvænt, því að yfirleitt er ég laus við svoleiðis nema í mjög erfiðum hlaupum.

Veðurlýsing – síðari hluti
Mér fannst eiginlega bara hlýtt þarna á dalnum, enda hitinn þar sjálfsagt kominn upp undir 10°C. Svo var vindurinn heldur í bakið, öfugt við það sem var í fyrra þegar vestanáttin tók til sinna ráða.

Hinkrað á kantinum
Við Krossárvatn bætti ég aftur svolítið í hraðann, annars vegar til að reyna að hafa við Halldóri, sem hafði slitið sig frá fjöldanum þegar hér var komið sögu, og hins vegar til að vera til staðar til að vísa fólki leið niður í Hafursgötuna. Hafursgatan er eina góða leiðin niður að Kleifum – og svo sem auðfundin, en ef maður sér hana ekki strax gæti eitthvert óöryggi gripið um sig. Mér fannst að það hlyti að vera skylda mín sem forystusauðs í þessu hlaupi að vísa öllum veginn þarna niður.

Ég verð að viðurkenna að ég átti aldrei möguleika á að halda í við Halldór, en hann var samt greinilega ekki í neinum vandræðum með að hitta á Hafursgötuna – og var þar með horfinn úr augsýn. Ég beið hins vegar þarna á brúninni eftir öllum hinum, samtals í nákvæmlega 34 mínútur, í góðum félagsskap steindepils sem átti greinilega heima þarna í vörðunni eða þar í kring. Svo komu hlaupararnir hver af öðrum, flestir afar sáttir við hlaupið ef marka mátti brosin og ummælin.

Dofri, Lilja, Arndís og Guðmundur Magni við vörðuna ofan við Hafursgötu. Eins og sjá má á skuggum er sól nokkuð gengin til vesturs, enda tekið að líða að lokum Þrístrendings 2011.

Endasprettir
Svo þegar hér um bil allir voru komnir, tók ég á rás niður Hafursgötuna og yfir túnið á Kleifum. Velheppnuðum Þrístrendingi var lokið og GPS-úrið sýndi 41,6 km (að meðtöldu öllu stjákli og útúrdúrum á leiðinni). Því fannst mér við hæfi að taka tvo eða þrjá létta aukaspretti upp og niður túnið, svona rétt til að teygja vegalengd dagsins í 42,2 km, sem mér finnst alltaf svolítið skemmtileg tala. Svo var sest inn í eldhús á Kleifum, þar sem fyrir var hópur af sáttu fólki og ljúfur skammtur af léttum veitingum. Og þar með var þessu lokið hvað mig varðaði; bara heimferðin með Dosta eftir.

Þakkir og langtímaspá
Þessum línum fylgja bestu þakkir til allra þeirra sem áttu þátt í því að gera þennan dag jafn ánægjulegan og raun ber vitni. Það er næsta víst að Þrístrendingur verður endurtekinn að ári.

PS:  Þátttakendur
Eftirtaldir hlauparar og hjólreiðagarpar tóku þátt í Þrístrendingi 2011:

  • Alla leið (3 fjallvegir með tilheyrandi):
    Árný Inga Pálsdóttir
    Bryndís Óladóttir
    Dofri Hermannsson
    Ebenezer Dosti Böðvarsson (á hjóli)
    Guðmundur Magni Þorsteinsson
    Guðni Magnús Eiríksson
    Halldór S. Halldórsson
    Ingólfur Björn Sigurðsson
    Ívar Adolfsson
    Kristinn Schram
    Lilja Björk Ólafsdóttir
    María Hlín Sigurðardóttir
    Ólafur Jón Ásgeirsson
    Rósa Friðriksdóttir
    Stefán Gíslason
    Sævar Skaptason
  • Tveir fjallvegir (Steinadalsheiði og Krossárdalur):
    Gunnhildur Sveinsdóttir
    Ingvar Hjartarson
    Jóhanna Eiríksdóttir
    Þorbjörn Atli Sveinsson
  • Tveir fjallvegir (Bitruháls og Krossárdalur):
    Arndís Steinþórsdóttir
  • Einn fjallvegur (Krossárdalur):
    Hallgerður Guðmundsdóttir
    Kormákur Hlini Hermannson

Þrístrendingur á laugardag

Fjallvega- og skemmtihlaupið Þrístrendingur verður háð í annað sinn á laugardaginn (25. júní). Sjálfsagt vita næstum allir næstum allt um þetta næstum heimsfræga hlaup, en hér á eftir ætla ég engu að síður að gera svolitla grein fyrir leiðinni.

Lagt verður af stað frá Kleifum í Gilsfirði 25. júní kl. 11.00 og endað þar aftur síðdegis eftir góðan hring um þrjár sýslur, þrjá fjallvegi og þrjá firði. Leiðin er í stuttu máli sem hér segir:

1. áfangi:  Gilsfjarðarbotn
Tegund: Upphitun
Vegalengd:  1,1 km
Mesta hæð:  Skiptir ekki máli
Leiðarlýsing: Lagt af stað af hlaðinu á Kleifum í Gilsfirði (N65°26,251 – V21°39,815), hlaupið niður heimreiðina, beygt til hægri eftir Steinadalsheiðarvegi (nr. 690) og endað við vegamót við brúna yfir Brekkuá (N65°27,474 – V21°40,755).

2. áfangi:  Steinadalsheiði
Tegund: Fjallvegur
Vegalengd:  16,9 km
Mesta hæð:  330 m við Heiðarvatn
Leiðarlýsing: Lagt af stað við vegamót við brúna yfir Brekkuá við botn Gilsfjarðar (N65°27,474 – V21°40,755), hlaupið eftir Steinadalsheiðarvegi (nr. 690) til norðurs áleiðis upp Brekkudal, um fremur brattar brekkur upp úr dalnum að Brimilsgjá og áfram að Heiðarvatni á háheiðinni (6,4 km), veginum fylgt sem leið liggur niður Rjúpnadal og síðan Þórarinsdal, yfir Þórarinsdalsá og niður Steinadal að vegamótum innan við bæinn Steinadal (13,1 km). Þaðan er hlaupið áfram eftir sama vegi yfir brú á Steinadalsá niður á sléttlendið við botn Kollafjarðar framhjá bæjunum Miðhúsum og Felli, niður með Fellsá að vegamótunum við aðalveginn norður Strandir (veg nr. 68), þar sem hlaupinu lýkur (16,8 km) (N65°33,582 – V21°29,147).
(Sjá nánar á www.fjallvegahlaup.is).

3. áfangi:  Kollafjarðarbotn
Tegund: Ferjuleið
Vegalengd:  1,2 km
Mesta hæð:  Við sjávarmál
Leiðarlýsing: Lagt af stað frá vegamótum Steinadalsheiðarvegar (nr. 690) og Innstrandavegar (nr. 68) (N65°33,582 – V21°29,147), hlaupið til suðausturs þvert fyrir fjarðarbotninn, framhjá Undralandi og að heimreiðinni að Stóra-Fjarðarhorni (N65°33,33 – V21°27,93). Þar verður áð.

4. áfangi:  Bitruháls
Tegund: Fjallvegur
Vegalengd:  9,5 km
Mesta hæð:  380 m við Skörð
Leiðarlýsing: Lagt af stað af heimreiðinni að Stóra-Fjarðarhorni (N65°33,33 – V21°27,93), hlaupið (eða líklega gengið) spölkorn upp í hlíðina þar til komið er á sæmilega greinilega reiðgötu sem síðan er fylgt alla leið. Gatan liggur inn og upp Fjarðarhornssneiðinga uppundir svonefnd Skörð á háhálsinum (N65°31,08 – V21°28,82). Þar er beygt til vinstri og eftir það liggur leiðin í suðsuðaustur undan aflíðandi halla, yfir vatnslitla Broddá og áfram um Móhosaflóa, niður með Grafargili að austanverðu, síðan vesturyfir gilið og áfram eftir reiðgötunni niður brúnina og beint af augum niður að bænum Gröf (N65°28,88 – V21°26,28). Þar verður áð.
(Sjá nánar á www.fjallvegahlaup.is).

5. áfangi:  Gröf
Tegund: Ferjuleið
Vegalengd:  0,4 km
Mesta hæð:  Skiptir ekki máli
Leiðarlýsing: Lagt af stað frá bænum Gröf (N65°28,88 – V21°26,28) og hlaupið niður heimreiðina að túnhliði skammt frá brúnni yfir Krossá (N65°28,689 – V21°26,554).

6. áfangi:  Krossárdalur
Tegund: Fjallvegur
Vegalengd:  11,5 km
Mesta hæð:  240 m við Krossárvatn
Leiðarlýsing: Lagt af stað frá túnhliði við Gröf í Bitru skammt frá brúnni yfir Krossá (N65°28,689 – V21°26,554), hlaupið frá hliðinu og brúnni áleiðis inn dalinn eftir bílvegi, fram hjá bæjunum Árdal og Einfætingsgili og síðan lengra inn dalinn eftir jeppafærum slóða alla leið inn undir Skáneyjargil (4,9 km) (N65°27,936 – V21°32,757) þar sem eiginlegur slóði endar. Best er þó að beygja til hægri af slóðanum þar sem hann tekur stefnu niður að ánni. Eftir að komið er yfir gilið er haldið áfram í sömu stefnu hægra megin í dalnum á mörkum mýra og hlíðar. Þar er engin greinileg gata. Enn er svipaðri stefnu haldið að Krossárvatni (N65°27,632 – V21°35,536) og hlaupið meðfram vatninu að norðan (hægra megin). Þar er komið inn á greinilegar og varðaðar reiðgötur niður nokkrar fremur lágar kleifar. Þessum götum er fylgt fram á brúnina við Hafursklett, þar sem útsýni opnast út á Breiðafjörð. Síðasta spölinn er farið niður Hafursgötu, brattan og fremur lausan sneiðing með Hafursklett á hægri hönd, og síðan áfram yfir gróna móa og tún heim á bæjarhlaðið á Kleifum (N65°26,251 – V21°39,815). Þar endar hlaupið, nema menn vilji endilega bæta svolitlu niðurskokki við til að ná vegalengdinni í 42,2 km. Hringurinn er nefnilega bara um 40,6 km.
(Sjá nánar á www.fjallvegahlaup.is. Þar er leiðarlýsing miðuð við að hlaupin sé gagnstæð leið, þ.e. frá Kleifum að Gröf).

Myndin hér að neðan gefur hugmynd um hvar þetta er á landinu:

Og svo er hérna önnur mynd, þar sem þetta er allt sýnt miklu nánar:

Rétt er að minna á að þeir sem taka þátt í Þrístrendingi gera það á eigin ábyrgð!

Saga af Skarðsheiðarvegi

Í gær (eða fyrradag eftir því hvernig á það er litið) hljóp ég Skarðsheiðarveginn í góðum félagsskap, auk þess sem ég fór í heita pottinn við Hreppslaug og sat veislu í boði Jóhannesar og Guðrúnar í Efri-Hrepp. Dagsverkin gerast ekki öllu ánægjulegri. Og svo var þetta tuttugastiogannar fjallvegurinn í fjallvegahlaupaáætluninni minni. Nú á ég bara 38 fjallvegi eftir áður en ég verð sextugur.

Skarðsheiðarvegurinn liggur ekki yfir Skarðsheiðina, heldur vestan við hana. Skarðsheiðin endar í Heiðarhorni, sem er hæsta fjallið í þessari gömlu eldstöð. Þar fyrir vestan fóru menn gjarnan yfir fyrr á árum á leið sinni milli Melasveitar og Skorradals, í stað leiðarinnar undir Hafnarfjalli, þar sem bílvegurinn liggur núna.

Við hlupum af stað frá Þjóðvegi nr. 1 á Skorholtsmelum kl. 4 síðdegis. Ferðalagið mitt byrjaði reyndar með því að Björk skutlaði mér þarna suður eftir. Mér yrði víst lítið úr fjallvegahlaupum ef ég þyrfti alltaf að byrja á því að hlaupa að heiman. Reyndar eru Skorholtsmelar ekki svo ýkja langt frá Borgarnesi, þar sem ég bý, eða eitthvað um 16 km. En það er nú samt töluvert fljótlegra að fara þetta á bíl heldur en tveimur jafnfljótum.

Skorholtsmelar eru jökulruðningurinn milli bæjanna Skorholts og Fiskilækjar í Melasveit, sem flestir Íslendingar hafa ekið hjá miklu oftar en einu sinni á lífsleiðinni. Þar leynist á einum stað svolítill afleggjari til norðurs, þ.e. til hægri ef leiðin liggur frá Reykjavík vestur og norðurum. Þarna byrjaði hlaupið.

Veðrið lék við okkur í gær; sólin skein og hitamælirinn sýndi 15 gráður í Melasveitinni. En norðanátt síðustu daga var ekki hætt að blása, þannig að við fengum drjúgan vind í fangið alla leið.

Fyrsta hálftímann eða svo fylgdum við greiðfærum malarvegi um mela og birkikjarr upp að fjallsrótum, og síðan tóku brekkurnar við. Áður en lagt var í þær áðum við góða stund við Lambagil, stutt frá þeim stað þar sem skátarnir á Akranesi áttu skála á sínum tíma. Að Lambagili eru 5,3 km frá Hringveginum. Við héldum okkur síðan á gömlu reiðgötunni vestan við Leirá. Þetta er þægileg leið, sem liggur upp malarholt og yfir nokkur grunn gil. Þarna eru engar mjög brattar brekkur, og maður getur ekki annað en hugsað um veðurblíðuna sem þarna hlýtur að ríkja á sumrum þegar vindur er hægur. Fjallahringurinn spillir heldur ekki upplifuninni, því að vestast í Skarðsheiðinni eru tilkomumikil fjöll sem blasa við þegar horft er í austur frá reiðgötunni. Syðst er Skarðshyrnan (946 m), þá Heiðarhornið (1.053 m) (næstum áföst Skarðshyrnunni) og loks Skessuhornið (963 m). Þessi fjöll báru glögg alhvít merki um kalt vor.

Ingimundur Grétarsson þokkalega sáttur á Miðfitjum. Miðfitjahóll er rétt handan við hólinn á miðri mynd.

Miðfitjar eru dálítið flatlendi rétt sunnan við hæsta punktinn á Skarðsheiðarveginum. Eiginlega eru þetta áreyrar, en þarna á Leirá leið um áður en hún hallar sér niður í Leirárdal. Á Miðfitjum stikluðum við yfir ána, tiltölulega þurrum fótum. GPS-tækið sýndi að 11,3 km væru að baki. Framundan var örstuttur spotti upp á Miðfitjahól (471 m), og eftir það var leiðin öll á undanhaldinu. Á Miðfjitjahól bættist 8. hlauparinn í hópinn, því að þangað hafði Kristinn Sigmundsson nágranni minn skokkað til móts við okkur.

Áð á Sjónarhól. F.v. Kristinn Sigmundsson, Ingimundur Grétarsson, Guðmann Elísson, Sævar Skaptason, Bryndís Óladóttir, Jóhannes Guðjónsson og Elín Gísladóttir.

Næsti áfangastaður var Sjónarhóll, en þaðan sést víða um Borgarfjarðarhérað. Áfram var svo haldið með Kattarhrygg og Merarhrygg á hægri hönd, og niður Brúarsund og Sauðahrygg. Og fyrr en varði vorum við komin niður á þjóðveginn í Skorradalnum – og Hreppslaug skammt undan. Þar biðu okkar sundföt sem við notuðum í heita pottinum og borgaralegur klæðnaður sem hentaði betur fyrir frábæran kvöldverð í Efri-Hrepp. Hjónin þar áttu stærstan þátt í gera þennan dag eins skemmtilegan og raun bar vitni. Jóhannes hljóp með okkur alla leiðina og á meðan útbjó Guðrún þessa dýrindis súpu. Það veit enginn nema sá sem reynt hefur hvílík dásemd það er að fá góða súpu eftir gott fjallvegahlaup.

Bryndís, Sævar og Elín Í veislunni í Efri-Hrepp - úti á palli í kvöldsólinni. Gæti það verið öllu betra?

Ég spurði Jóhannes að því á leiðinni yfir heiðina, eða réttar sagt framhjá heiðinni, hversu oft hann hefði hlaupið þarna yfir, hvort við værum þar ekki örugglega að tala um þriggja stafa tölu. Hann var hógværðin uppmáluð og vildi ekki nefna neinar tölur. En víst er þó að leið hans hefur oft legið þarna yfir, milli heimavallarins í Efri-Hrepp og vinnunnar og knattspyrnuvallarins á Akranesi.

Ég get svo sannarlega mælt með Skarðsheiðarveginum sem hlaupa- og gönguleið. Best er samt að fara þessa leið ekki án Jóhannesar í Efri-Hrepp, því að enginn núlifandi Íslendingur þekkir leiðina betur. Hann fræddi okkur ekki aðeins um örnefni og landamerki, heldur fylgdi ýmiss annar fróðleikur með. Til dæmis lærðum við að binda amerískan herhnút á skóþvengi og fengum fréttir af því þegar knattspyrnulið ÍA lék til úrslita við landslið Búrma á alþjóðlegu fótboltamóti í Indónesíu á ofanverðri síðustu öld.

Svona fyrir þá sem hafa gaman af tölum (les: sjálfan mig) get ég upplýst að samkvæmt GPS-úrinu mínu er Skarðsheiðarvegurinn 19,67 km frá Þjóðvegi nr. 1 á Skorholtsmelum að þjóðveginum í Skorradal. Þennan spöl fórum við á 2:53:37 klst. eða á 6,8 km/klst. meðalhraða. Það er nú svo sem enginn ógnarhraði, en það er líka ágæt hækkun í þessu. Og svo gáfum við okkur tíma til að á og spjalla á nokkrum stöðum. Svona fjallvegahlaup mega ekki bara snúast um að þjóta. Maður þarf líka að njóta. Það gerðum við!

Takk Bryndís, Elín, Guðmann, Ingimundur, Jóhannes, Kristinn og Sævar fyrir samfylgdina. Og takk Björk og Guðrún fyrir að gera góðan dag enn betri.

Formlegri ferðasaga verður bráðum skrifuð inn á www.fjallvegahlaup.is.

Sjö skemmtitindar í Mosfellsbæ

Í dag (eða kannski í gær ef maður gefur sér að nú sé kominn sunnudagur) tók ég öðru sinni þátt í 7-tinda hlaupinu í Mosfellsbæ, sem að margra mati er erfiðasta almenningshlaup á Íslandi. Hafði gert mér vonir um að bæta tímann minn frá því í hitteðfyrra, en þá skrönglaðist ég í mark á 4:41:20 klst. Vonirnar rættust, því að tíminn í dag (eða í gær) var 4:33:32 klst, sem sagt um 8 mín skemmri en í hitteðfyrra, þó að leiðin hafi reyndar verið hálfum kílómetra lengri.

Sjötindahlaupið er eitthvað um 37,5 km. Það er sem sagt styttra en maraþonhlaup, en eftir að hafa hlaupið tvö sjötindahlaup og átta maraþonhlaup get ég fullyrt að maraþonhlaup er töluvert auðveldara. Reyndar eru þessir 7 tindar engir Hvannadalshnjúkar, heldur frekar sakleysisleg fell sem rísa 216-550 m yfir sjó. En það er samt engin lygi að þetta er bara þónokkuð erfitt!

Hlaupið í dag (eða í gær) hófst við Íþróttamiðstöðina við Varmá, en ekki við Lágafellsskóla eins og í hitteðfyrra. Þetta er góð breyting, því að nú slapp maður við að hjakkast nokkra kílómetra á malbikinu í lokin. Ég var þokkalega léttur og hélt mig frekar framarlega til að byrja með. Annars bar lítið til tíðinda framan af, nema hvað ég fann strax að það hefði verið skynsamlegt að taka fleiri en eina brekkuæfingu fyrri hluta ársins. Var sem sagt frekar linur upp Úlfarsfellið (tind nr. 1), en ágætlega sprækur niður eins og venjulega. Tók þá fram úr slatta af liði. Reykjaborg (tindur nr. 2) og Reykjafell (tindur nr. 3) voru líka sigruð með svipuðum hætti. Tók millitíma á öllum toppum, en það gerði ég ekki í hitteðfyrra og hafði því engan samanburð. Fannst mér ganga betur núna á sléttu köflunum en kannski ívið verr í brekkunum.

Minnstu munaði að ég villtist á leiðinni niður af Reykjafellinu, því að þar vísuðu appelsínugulir hælar beina leið í stefnu á Reykjalund, en þar átti maður að beygja þvert af leið til hægri niður í Skammadal. Var svo heppinn að vera í fylgd gleggri manna sem leiðréttu stefnuna hjá mér. Ekki voru allir svo heppnir. Ég held að það hafi einmitt verið þarna sem sigurvegarinn í hlaupinu villtist, en þrátt fyrir að hann hlypi 5 km aukalega tókst honum að koma fyrstur í mark!

Lengst af var ég ýmis rétt á eftir eða rétt á undan Daníel Smára Guðmundssyni, þeim mikla hlaupara og kaupmanni. Hann tók fram úr mér í brekkum bæði upp og niður, en ég vann það upp á sléttu köflunum. Á drykkjarstöðinni í Skammadal hitti ég Herdísi frænku mína rétt sem snöggvast. Það er alltaf virkilega uppörvandi að sjá kunnugleg andlit á svona ferðum!

Mér gekk sæmilega upp á Æsustaðafjall (tind nr. 4), en missti þó einhverja fram úr mér í brekkunum. Reyndar skiptir svoleiðis lagað í sjálfu sér engu máli, því að ég legg það ekki í vana minn að keppa við aðra en sjálfa mig. En ef margir streyma fram úr manni finnst manni maður náttúrulega frekar slappur. Það er bara mannlegt held ég.

Vetrarmýrarnar voru erfiðar; mikil sina og mjúkar þúfur. Þúfur eru reyndar kjörlendi mitt, en þarna var ég kominn með hálfgerða kjörlendiseitrun. Mig minnir að sinan hafi ekki flækst svona mikið fyrir mér í hitteðfyrra.

Eftir sinuna tók við langerfiðasti kaflinn, upp Dauðabrekkuna upp á Grímmannsfell og áfram upp á Stórhól (tind nr. 5). Þarna var ég farinn að þreytast verulega, og var líka orðinn tæpur með vatn. Hafði bara tekið með mér einn 200 ml. brúsa, því að mér leiðist að bera mikið, (enda ekki nema nokkur grömm sjálfur). Fyllti á brúsann á drykkjarstöðvum og drakk þar líka væna sopa. En líklega voru einir 11 km á milli drykkjarstöðvarinnar í Skammadal og næstu stöðvar við Hraðastaði. Það er of langur spölur fyrir 200 ml. Það vildi hins vegar svo vel til að björgunarsveitarmennirnir á Stórhól höfðu gripið með sér kippu af vatnsflöskum. Það bjargaði mér alveg.

Leiðin niður af Stórhóli sóttist þokkalega, þangað til komið var í brekkurnar niður af Flatafelli. Þar komst ég að því að niðurhlaupafærnin mín, sem ég hef löngum státað af, var uppurin. Þetta varð sem sagt hálfgerður niðurgangur, sem sagt önnur áminning um að maður eigi kannski að æfa svolítil brekkuhlaup áður en maður hleypur 37 km upp og niður fjöll, þótt lág séu. Þarna var Daníel Smári næstum horfinn og einhverjir fleiri sigu líka fram úr.

Ég hresstist þegar ég var kominn niður í byggðina í Mosfellsdalnum og hélt góðum hraða á veginum frá Hraðastöðum (lýsandi bæjarnafn ekki satt?) að Mosfelli. Á þessum kafla náði ég t.d. Daníel Smára aftur og einhverjum fleirum, enda nokkuð innstilltur á mitt ágæta 4:40-maraþontempó. (Fyrir þá sem ekki lifa fyrir tölfræði hlaupa, þá þýðir þetta að maður hlaupi hvern km á 4:40 mín, sem dugar til að klára maraþon á 3:17 klst). Mér leið enn sæmilega á leiðinni upp Mosfellið (tind nr. 6) og sýndist allt stefna í að ég gæti lokið hlaupinu á svipuðum tíma og í hitteðfyrra (4:41 klst). En þegar ég kom fram á brúnina fyrir ofan Hrísbrú, langaði mig hreint alls ekki til að fara þar niður. Gat rétt með naumindum staulast niður skriðuna og minntist þess að þetta var miklu léttara í hitteðfyrra. Þarna streymdu líka hlaupararnir fram úr mér hver af öðrum.

Líðanin skánaði mikið þegar ég var kominn inn á Hrísbrúartúnið, og vegarspottinn þaðan að rótum Helgafells var kærkomin hvíld. Hraðamælirinn sýndi eitthvað um 4:50 mín/km. Þarna var sem sagt eitthvað farið að hægjast á mér, en allt í góðu samt. Sá fram á að mér dygði gönguhraði til að bæta tímann minn frá 2009. En Helgafellið (tindur nr. 7) var eftir. Staulaðist upp það eins og gamall maður og gladdist yfir hverjum 100 m sem lagðir voru að baki. Var ákveðinn í að taka það létt niður að Helgafellsbænum. Það tókst reyndar ekki, því að vöðvarnir framan á lærunum voru alveg orðnir grillaðir eftir niðurhlaupin. Hins vegar var alveg dásamlegt að komast á veginn í Helgafellshverfinu – og síðasti kílómetrinn var BARA skemmtilegur. Stóð mig reyndar að því að vera farinn að tala við sjálfan mig, en ætli það sé nokkuð óeðlilegra en hvað annað við þessar aðstæður.

Það var unun að hlaupa inn á völlinn við Varmá, og síst taldi ég það eftir mér að hlaupa einn hring á mjúku tartanbrautinni á vellinum, áður en ég skeiðaði léttfættur (að mér fannst) í markið á 8 mín. betri tíma en í hitteðfyrra, þrátt fyrir að vegalengdin væri hálfum kílómetra lengri (út af króknum inn á völlinn og þessum mjúka lokahring). Gat ekki annað en verið vel sáttur við þetta. Var að vísu ákaflega uppgefinn fyrst á eftir, en hleðsludrykkur, Snickers og heiti potturinn gerðu sitt gagn. Ég fann ekki fyrir krampa né neinum öðrum óþægindum sem orð er á gerandi, nema þreytu auðvitað. Það væri líka eitthvað bogið við það ef maður væri ekki þreyttur eftir svona hlaup.

Í svona pistlum þarf alltaf að gera grein fyrir nesti og öðrum búnaði. Ég var búinn að skrifa eitthvað um vatnið. En maðurinn lifir ekki á vatni einu saman. Þess vegna gleypi ég alltaf nokkra skammta af þar til gerð orkugeli í svona hlaupum, helst svo sem eitt gel á 7 km fresti, og drekk tvo gúlsopa af vatni með. Annað nesti vil ég ekki. Og mér er meinilla við orkudrykki, sérstaklega Powerade-ur, enda inniheldur sá drykkur gervisætuefni sem fara ekki vel í mig, hvorki huglægt né líkamlega.

Fatnaðurinn í hlaupinu var hefðbundinn, enda nota ég að grunni til alltaf sama búninginn í keppnishlaupum. Ef hitastigið er hærra en 6°C og ekki mikill vindur, þá eru stuttbuxur og hlírabolur málið. Stundum er ég að vísu í stuttermabol undir hlírabolnum. Hafði það þannig í þetta sinn. Heyrði utan að mér að fólki þótti þetta glænibbulegur klæðnaður, en hitastigið í byggð var jú 13°C, þannig að það hvarflaði ekki að mér að fara í langermabol og síðar buxur. Reyndar var mér ansi kalt á handleggjum og höndum uppi á Grímmannsfelli, enda er maður þar kominn í rúmlega 500 m. hæð. Auk þess blés allhvass austanvindur á okkur, og auðvitað mest þar sem hæst var. En veðrið var þurrt, og ef ekkert fer úrskeiðis hleypur maður jú sér til hita. Ég held sem sagt að þetta hafi verið hárréttur klæðnaður. Hitt er svo annað, að í svona hlaupi þar sem farið er um holt og skriður, er talsverð hætta á að maður hnjóti og hrufli sig. Þess vegna er sjálfsagt gott að hlífa hnjám og höndum. Ég sleppti því alveg, enda þykist ég vera frekar fótviss í ójöfnum (7,9,13).

Skórnir eru lykilatriði í svona hlaupum. Ég var í nýjum utanvegaskóm af gerðinni Asics Trail Attack 7, sem Birgitta dóttir mín gaf mér í 54-ára afmælisgjöf á liðnum vetri. Fyrir daginn í dag var ég bara búinn að hlaupa 17 km í þeim, sem er næstum því of lítið. En skórnir stóðu sig frábærlega. Reyndar þrengdu þeir eitthvað að vinstri hásininni framan af, en það lagaðist eftir að ég losaði örlítið um reimarnar.

Þetta gekk sem sagt eins og í góðri sögu, og í öllum góðum sögum eru einhverjir erfiðleikar. Sjálfsagt verð ég eitthvað stirður í fótunum næstu daga, en það gerir ekkert til. Vinnan bíður, og þar eru fæturnir ekki notaðir.

Takk Mosfellingar! Þetta var frábært hlaup! Enn má laga merkingar, en það er viðfangsefni en ekki vandamál.